BÀI HƯỚNG DẪN SOẠN BÀI TIẾNG VIỆT 4 – TẬP 1
BÀI 15: GẶT CHỮ TRÊN NGÀN (SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG)
Chào các em học sinh cùng quý phụ huynh! Cô là giáo viên Tiểu học. Hôm nay, cô sẽ hướng dẫn các em soạn bài chi tiết, đầy đủ và chuẩn xác nhất theo đúng chương trình sách giáo khoa Tiếng Việt 4 – Kết nối tri thức với cuộc sống, Bài 15: Gặt chữ trên ngàn. Các em hãy theo dõi từng phần để nắm vững kiến thức và hoàn thành bài tập vào vở thật tốt nhé!
—
I. ĐỌC VĂN BẢN: GẶT CHỮ TRÊN NGÀN
1. Yêu cầu đọc thành tiếng:
- Đọc trôi chảy, diễn cảm toàn bộ bài thơ với giọng đọc vui tươi, nhịp nhàng, thể hiện niềm lạc quan và sự kiên trì của các bạn nhỏ vùng cao trên đường tới trường.
- Chú ý ngắt nhịp đúng ở các dòng thơ, phát âm đúng các từ ngữ dễ lẫn như: sương giăng, gập ghềnh, rộn rã, suối sâu, ngàn…
2. Nội dung chính của bài thơ:
Bài thơ miêu tả hành trình đi học đầy gian khổ nhưng tràn ngập niềm vui của các bạn nhỏ vùng cao. Dù thời tiết khắc nghiệt, đường xá xa xôi, hiểm trở, các bạn vẫn hăng hái đến trường để “gặt chữ” (thu nhận kiến thức), hướng tới một tương lai tươi sáng, ấm no hơn.
—
II. TRẢ LỜI CÂU HỎI BÀI ĐỌC (TRANG 64 – 65 SGK)
Câu 1 (Trang 65 SGK Tiếng Việt 4 Tập 1): Các bạn nhỏ vùng cao đi học trong hoàn cảnh thời tiết và địa hình như thế nào?
Trả lời chi tiết:
Các bạn nhỏ vùng cao đi học trong hoàn cảnh rất khó khăn:
- Thời tiết: Sương mù dày đặc (“sương giăng”), gió lạnh rét mướt vào buổi sớm mai.
- Địa hình: Đường núi đèo dốc, gập ghềnh, hiểm trở và phải vượt qua những dòng suối sâu.
Câu 2 (Trang 65 SGK Tiếng Việt 4 Tập 1): Tìm những hình ảnh đẹp thể hiện niềm vui trên đường đến trường của các bạn nhỏ.
Trả lời chi tiết:
Những hình ảnh đẹp thể hiện niềm vui trên đường đến trường của các bạn nhỏ là:
- Chân bước tung tăng trong sương sớm.
- Nụ cười rạng rỡ, tiếng trò chuyện rộn rã làm tan đi cái lạnh của núi rừng.
- Cảnh vật thiên nhiên bừng sáng theo bước chân các em (mây núi quyện theo áo, ánh mặt trời sưởi ấm con đường).
Câu 3 (Trang 65 SGK Tiếng Việt 4 Tập 1): Vì sao việc học chữ của các bạn nhỏ lại được gọi là “gặt chữ trên ngàn”?
Trả lời chi tiết:
Việc học chữ được gọi là “gặt chữ trên ngàn” vì:
- Từ “ngàn” chỉ vùng núi cao, rừng núi xa xôi.
- Tác giả so sánh việc học tập của các bạn nhỏ giống như công việc gặt hái lúa của người nông dân. Tuy vất vả, gian lao nhưng việc “gặt chữ” sẽ mang lại tri thức, giúp các bạn nhỏ làm chủ cuộc sống và xây dựng quê hương giàu đẹp trong tương lai.
Câu 4 (Trang 65 SGK Tiếng Việt 4 Tập 1): Bài thơ thể hiện tình cảm, cảm xúc gì của tác giả đối với các bạn nhỏ vùng cao?
![[Không Ố Vàng] Ốp Lưng iPhone Trong Suốt TORRAS Bảo Hành Kèm Bảo Vệ Camera 17 Pro Max 15 16 14 13 12 11 Plus Air](https://media.canva.com/1/image-placeholder.png)
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên [Không Ố Vàng] Ốp Lưng iPhone Trong Suốt TORRAS Bảo Hành Kèm Bảo Vệ Camera 17 Pro Max 15 16 14 13 12 11 Plus Air. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Trả lời chi tiết:
Bài thơ thể hiện tình cảm yêu thương xót xa trước những khó khăn của các bạn nhỏ, đồng thời thể hiện thái độ khâm phục, trân trọng tinh thần hiếu học, sự kiên trì và niềm tin yêu vào tương lai tươi sáng của trẻ em vùng cao.
—
III. LUYỆN TỪ VÀ CÂU: LUYỆN TẬP VỀ ĐỘNG TỪ
Bài 1 (Trang 65 SGK Tiếng Việt 4 Tập 1): Tìm các động từ chỉ hoạt động hoặc trạng thái trong các câu dưới đây.
Hướng dẫn giải: Nhắc lại kiến thức: Động từ là những từ chỉ hoạt động, trạng thái của sự vật (người, vật, hiện tượng).
Đáp án:
- a) Mặt trời mọc đằng đông, lặn đằng tây.
-> Động từ: mọc, lặn (chỉ hoạt động/chuyển động của mặt trời). - b) Các bạn nhỏ tung tăng cắp sách đến trường.
-> Động từ: tung tăng, cắp, đến (chỉ hoạt động của các bạn nhỏ). - c) Mùa xuân, cây cối đâm chồi, nảy lộc.
-> Động từ: đâm, nảy (hoặc cụm động từ: đâm chồi, nảy lộc chỉ sự phát triển/trạng thái của cây cối).
Bài 2 (Trang 65 SGK Tiếng Việt 4 Tập 1): Chọn động từ thích hợp trong ngoặc đơn để hoàn thành câu.
Đáp án chuẩn xác:
- Gió thổi nhẹ làm những chiếc lá khô rơi nghiêng trên mặt đất.
- Dòng sông trôi êm đềm giữa hai bờ dâu xanh ngát.
- Đàn chim hót líu lo trên cành cây cao.
Bài 3 (Trang 65 SGK Tiếng Việt 4 Tập 1): Viết 2 – 3 câu về một hoạt động tập thể của lớp em, trong đó có sử dụng động từ.
Bài làm mẫu để học sinh tham khảo:
Giờ ra ra chơi hôm nay, lớp em đã cùng nhau tham gia vệ sinh lớp học. Bạn Nam lau bảng sạch sẽ, bạn Hoa quét dọn kê lại bàn ghế. Chúng em cảm thấy rất vui vì giữ gìn được lớp học sạch đẹp.
—
IV. VIẾT: LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN KỂ LẠI MỘT CÂU CHUYỆN
Đề bài: Lập dàn ý cho bài văn kể lại một câu chuyện mà em đã đọc hoặc đã nghe về tinh thần hiếu học hoặc ý chí vượt khó.
Dàn ý chi tiết bài mẫu (Câu chuyện về Bác Hồ tự học ngoại ngữ hoặc Nguyễn Hiền):
1. Mở bài:
- Giới thiệu tên câu chuyện: Câu chuyện “Nguyễn Hiền – Trạng nguyên trẻ tuổi nhất”.
- Nêu nhân vật chính và ấn tượng ban đầu: Nguyễn Hiền là một tấm gương sáng ngời về tinh thần hiếu học và ý chí vượt khó vươn lên.
2. Thân bài: (Kể lại diễn biến câu chuyện theo trình tự thời gian)
- Hoàn cảnh: Gia đình Nguyễn Hiền rất nghèo, nhà không có tiền cho cậu đi học. Cậu phải đứng ngoài cửa lớp học của thầy đồ để nghe lỏm.
- Tinh thần vượt khó:
- Không có sách vở, Nguyễn Hiền dùng lưng trâu, nền đất làm bảng, dùng ngón tay hay gạch vỡ làm bút.
- Đêm đến, không có đèn dầu, cậu bắt đom đóm bỏ vào vỏ trứng để lấy ánh sáng đọc sách.
- Kết quả: Nguyễn Hiền đỗ Trạng nguyên khi mới 13 tuổi, trở thành Trạng nguyên trẻ tuổi nhất nước ta.
3. Kết bài:
- Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật Nguyễn Hiền: Khâm phục và tự hào về ý chí sắt đá của ông.
- Rút ra bài học cho bản thân: Em hứa sẽ noi theo tấm gương của Nguyễn Hiền, chăm chỉ học tập, không ngại khó khăn.
—
V. DẶN DÒ VÀ CỦNG CỐ
- Các em học thuộc lòng bài thơ Gặt chữ trên ngàn.
- Xem lại phần đáp án câu hỏi đọc hiểu và rèn luyện cách tìm động từ trong các đoạn văn ngắn.
- Hoàn thiện dàn ý bài văn kể chuyện vào vở bài tập Tiếng Việt.