HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT BÀI: CÁC CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN Ở CHÂU ÂU VÀ BẮC MỸ (LỊCH SỬ 8)
Chào các em học sinh Lớp 8 yêu quý! Để giúp các em nắm chắc kiến thức trọng tâm và hoàn thành tốt các bài tập trong chương trình Lịch sử và Địa lý 8 (Phân môn Lịch sử), Thầy/Cô đã biên soạn bài hướng dẫn giải chi tiết, từng bước cực kỳ chuẩn xác và dễ hiểu dưới đây. Các em có thể sử dụng bài viết này để tra cứu, soạn bài hoặc ôn luyện cho các kỳ kiểm tra đạt kết quả cao nhất.
I. TÓM TẮT KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
Trước khi đi vào giải bài tập, chúng ta cùng điểm lại 3 cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu thời kỳ lịch sử thế giới cận đại:
- Cách mạng tư sản Anh (thế kỷ XVII): Lật đổ chế độ phong kiến, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến.
- Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ (thế kỷ XVIII): Giải phóng Bắc Mỹ khỏi sự thống trị của thực dân Anh, thành lập Hợp chúng quốc Hoa Kỳ (Mỹ), mở đường cho kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển.
- Cách mạng tư sản Pháp (cuối thế kỷ XVIII): Cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất, lật đổ hoàn toàn chế độ phong kiến, đưa giai cấp tư sản lên nắm quyền và ảnh hưởng sâu sắc đến toàn thế giới.
II. HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT CÁC CÂU HỎI TRONG SGK
Câu 1 (Phân luyện tập): Lập bảng hệ thống về nguyên nhân, kết quả, tính chất và ý nghĩa lịch sử của các cuộc cách mạng tư sản ở châu Âu và Bắc Mỹ.
Lời giải chi tiết từng bước:
Bước 1: Xác định tiêu chí so sánh
Để lập bảng chính xác, các em cần trình bày đủ 4 tiêu chí: Nguyên nhân sâu xa, Kết quả, Tính chất và Ý nghĩa lịch sử cho từng cuộc cách mạng.
Bước 2: Trình bày bảng hệ thống (Học sinh kẻ bảng vào vở theo mẫu dưới đây):
| Tiêu chí | Cách mạng tư sản Anh | Chiến tranh giành độc lập 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ | Cách mạng tư sản Pháp |
|---|---|---|---|
| Nguyên nhân sâu xa | Mâu thuẫn giữa tư sản, quý tộc mới và nhân dân với chế độ phong kiến chuyên chế. | Mâu thuẫn giữa nhân dân 13 thuộc địa Bắc Mỹ với sự cai trị, bóc lột của thực dân Anh. | Mâu thuẫn giữa Đẳng cấp thứ ba (tư sản, nông dân, bình dân) với hai đẳng cấp tăng lữ, quý tộc phong kiến. |
| Kết quả | Lật đổ chế độ phong kiến chuyên chế, thành lập chế độ quân chủ lập hiến. | Lật đổ ách lách trị của thực dân Anh, thành lập Nước Hợp chúng quốc Hoa Kỳ. | Lật đổ chế độ phong kiến, xóa bỏ tàn tích phong kiến, thiết lập nền cộng hòa. |
| Tính chất | Cuộc cách mạng tư sản không triệt để. | Là cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc mang tính chất một cuộc cách mạng tư sản. | Là cuộc cách mạng tư sản điển hình và triệt để nhất. |
| Ý nghĩa | Mở ra thời kỳ lịch sử thế giới cận đại, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển ở Anh. | Mở đường cho kinh tế tư bản phát triển ở Mỹ, cổ vũ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở Mỹ La-tinh. | Mở ra thời đại thắng lợi và củng cố của chủ nghĩa tư bản trên phạm vi thế giới. |
Câu 2 (Phần luyện tập): Tại sao nói Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII là một cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất?
Lời giải chi tiết:
Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII được đánh giá là cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất vì những lý do sau đây (Các em nên gạch đầu dòng rõ ràng để đạt điểm tối đa):
- Hoàn thành triệt để nhiệm vụ của một cuộc cách mạng tư sản: Cách mạng đã lật đổ hoàn toàn chế độ phong kiến chuyên chế, xóa bỏ tận gốc các tàn tích phong kiến như quyền sở hữu ruộng đất của phong kiến, đặc quyền của tăng lữ và quý tộc.
- Giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân: Dưới thời chuyên chính Gia-cô-ban, chính quyền cách mạng đã tịch thu ruộng đất của quý tộc phong kiến đem chia nhỏ để bán cho nông dân trả góp trong nhiều năm. Đây là điều mà các cuộc cách mạng tư sản Anh hay Bắc Mỹ chưa làm được.
- Huy động đông đảo quần chúng nhân dân tham gia: Quần chúng nhân dân (nông dân, bình dân thành thị) là lực lượng quyết định đưa cách mạng tiến lên liên tục, từ giai đoạn này sang giai đoạn khác cao hơn.
- Thúc đẩy sự phát triển lịch sử thế giới: Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền (1789) của Pháp với khẩu hiệu nổi tiếng “Tự do – Bình đẳng – Bác ái” đã trở thành ngọn đuốc soi đường, làm lay chuyển tận gốc rễ chế độ phong kiến ở châu Âu.
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên BỘ DỤNG CỤ 46 CHI TIẾT, BỘ DỤNG CỤ MỞ BU LÔNG ỐC VÍT ĐA NĂNG. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Câu 3 (Phần vận dụng): Tìm hiểu và nêu ví dụ cho thấy ảnh hưởng của cuộc Cách mạng tư sản Pháp hoặc Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ đối với lịch sử thế giới hoặc lịch sử Việt Nam.
Lời giải chi tiết:
Ví dụ cụ thể về ảnh hưởng đối với Lịch sử Việt Nam:
Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của Mỹ và Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền năm 1789 của Pháp đã ảnh hưởng trực tiếp và sâu sắc đến Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người soạn thảo bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào ngày 2/9/1945.
- Trong bản Tuyên ngôn Độc lập của nước ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trích dẫn câu nói bất hủ trong Tuyên ngôn Độc lập của Mỹ: “Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền truy cầu hạnh phúc”.
- Đồng thời, Người cũng trích dẫn Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp: “Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi, và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi”.
Nhận xét: Việc vận dụng sáng tạo tư tưởng tiến bộ từ hai cuộc cách mạng tư sản lớn trên thế giới đã khẳng định tính chính nghĩa, giá trị pháp lý quốc tế và giá trị nhân văn cao cả của nền độc lập dân tộc Việt Nam.
III. BÀI TẬP CỦNG CỐ KIẾN THỨC (TỰ LUYỆN)
Để chuẩn bị tốt cho các bài kiểm tra 15 phút và một tiết, các em hãy tự trả lời nhanh 2 câu hỏi trắc nghiệm tư duy sau:
Câu 1: Cuộc cách mạng tư sản nào đã thiết lập chế độ Quân chủ lập hiến?
Đáp án: Cách mạng tư sản Anh.
Câu 2: Khẩu hiệu nổi tiếng “Tự do – Bình đẳng – Bác ái” là của cuộc cách mạng nào?
Đáp án: Cách mạng tư sản Pháp.
Chúc các em học sinh Lớp 8 luôn học tốt, nắm vững kiến thức môn Lịch sử và đạt điểm số cao trong các bài kiểm tra sắp tới!