HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP SGK LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÝ 7 – KẾT NỐI TRI THỨC
BÀI 1: TÂY ÂU TỪ THẾ KỈ V ĐẾN THẾ KỈ X
Chào các em học sinh! Để giúp các em học tốt môn Lịch sử và Địa lý 7 bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”, thầy/cô đã soạn bài hướng dẫn giải chi tiết từng câu hỏi trong SGK Bài 1: Tây Âu từ thế kỉ V đến thế kỉ X. Các em hãy đọc kỹ, nắm chắc kiến thức và hoàn thành bài tập vào vở theo các bước dưới đây nhé!
I. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM BÀI HỌC
- Quá trình hình thành xã hội phong kiến: Từ thế kỉ V, người Giéc-man tiêu diệt Đế quốc La Mã, lập nên các vương quốc mới. Quá trình phong kiến hóa diễn ra thông qua việc phong cấp ruộng đất, hình thành hai giai cấp cơ bản: Lãnh chúa phong kiến và Nông nô.
- Lãnh địa phong kiến: Là đơn vị kinh tế, chính trị độc lập mang tính chất tự cấp, tự túc. Lãnh chúa bóc lột nông nô bằng địa tô và vô số loại thuế.
- Thành thị trung đại: Xuất hiện từ thế kỉ XI do thủ công nghiệp phát triển và nhu cầu trao đổi hàng hóa. Thành thị đã phá vỡ nền kinh tế tự nhiên, mang lại không khí tự do và thúc đẩy văn hóa, giáo dục.
II. HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI TRONG BÀI HỌC
1. Quá trình hình thành các quốc gia phong kiến ở Tây Âu
Câu hỏi (trang 9 SGK): Hãy nêu những việc làm của người Giéc-man sau khi chiếm lãnh thổ của Đế quốc La Mã và tác động của những việc làm đó.
Trả lời step-by-step:
- Những việc làm của người Giéc-man:
- Thủ tiêu bộ máy nhà nước cũ của La Mã, thành lập nhiều vương quốc mới như: Vương quốc Phơ-răng, Vương quốc Ăng-glô Xắc-xông, Vương quốc Tây Gốt,…
- Tước đoạt ruộng đất của chủ nô La Mã cũ đem chia cho các tướng lĩnh quân sự và quý tộc Giéc-man.
- Phong các danh hiệu quý tộc như: Công tước, Hầu tước, Bá tước,…
- Từ bỏ các tín ngưỡng cũ để tiếp thu Kitô giáo, xây dựng nhà thờ và tặng đất đai cho Giáo hội.
- Tác động của những việc làm trên:
- Biến các tướng lĩnh, quý tộc và tăng lữ giàu có thành giai cấp Lãnh chúa phong kiến (có quyền lực và ruộng đất).
- Nô lệ và nông dân mất đất bị biến thành giai cấp Nông nô (phụ thuộc vào lãnh chúa).
- Kết luận: Quan hệ sản xuất phong kiến ở Tây Âu chính thức được hình thành.
2. Lãnh địa phong kiến và quan hệ sản xuất phong kiến
Câu hỏi (trang 10 SGK): Em hãy mô tả đặc điểm của lãnh địa phong kiến và mối quan hệ giữa lãnh chúa và nông nô trong xã hội phong kiến Tây Âu.
Trả lời:
- Đặc điểm của lãnh địa phong kiến:
- Mỗi lãnh địa là một đơn vị vùng đất rộng lớn thuộc sở hữu của một lãnh chúa, được xem như một “quốc gia thu nhỏ”.
- Cấu trúc gồm: Đất của lãnh chúa (có lâu đài, thành quách, đống lửa) và đất khẩu phần chia cho nông nô cày cấy.
- Đặc trưng kinh tế: Mang tính chất tự cấp, tự túc, khép kín, hầu như không có sự trao đổi hàng hóa với bên ngoài (ngoài muối và sắt).
- Mối quan hệ giữa lãnh chúa và nông nô:
- Lãnh chúa không bóc ngắn hai tay lao động, sống xa hoa nhờ việc bóc lột nông nô bằng địa tô nặng nề và nhiều loại thuế bừa bãi (thuế thân, thuế cưới xin, thuế xay bột,…).
- Nông nô phụ thuộc vào lãnh chúa về ruộng đất, phải lao động phục dịch và nhận sự bảo hộ của lãnh chúa.
3. Sự xuất hiện của thành thị trung đại
Câu hỏi (trang 11 SGK): Nguyên nhân xuất hiện và vai trò của thành thị trung đại là gì?
Trả lời:
- Nguyên nhân xuất hiện: Từ thế kỉ XI, sản xuất thủ công nghiệp phát triển, thợ thủ công muốn tự do sản xuất đã rời bỏ lãnh địa, tập trung ở những nơi có đông người qua lại (ngã ba đường, bến sông, lâu đài) để lập xưởng sản xuất và trao đổi hàng hóa. Từ đó, các thị trấn ra đời và phát triển thành thành thị trung đại.
- Vai trò của thành thị trung đại:
- Về kinh tế: Phá vỡ nền kinh tế tự nhiên của lãnh địa, thúc đẩy kinh tế hàng hóa phát triển.
- Về chính trị: Góp phần xóa bỏ sự phân liệt phong kiến, ủng hộ nhà vua thống nhất đất nước.
- Về văn hóa – xã hội: Mang lại không khí tự do, làm xuất hiện tầng lớp thị dân, thúc đẩy sự phát triển của văn hóa, giáo dục và các trường đại học.
III. HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
Bài tập Luyện tập 1 (trang 11 SGK)
Đề bài: Lập bảng so sánh điểm khác biệt giữa kinh tế lãnh địa và kinh tế thành thị trung đại.
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên Xay tỏi cầm tay, Máy xay mini đa năng 3 lưỡi dao kéo tay, xay tỏi ớt hành, xay rau củ quả. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Trả lời: Học sinh hãy kẻ bảng dưới đây vào vở bài tập:
1. Nền kinh tế Lãnh địa phong kiến:
- Nành kinh tế chính: Nông nghiệp là chủ đạo.
- Tính chất kinh tế: Tự cấp, tự túc, khép kín, không giao lưu buôn bán.
- Lực lượng sản xuất chính: Nông nô.
- Tác động xã hội: Kìm hãm sự phát triển của xã hội, duy trì sự phân liệt.
2. Nền kinh tế Thành thị trung đại:
- Nành kinh tế chính: Thủ công nghiệp và thương nghiệp.
- Tính chất kinh tế: Kinh tế hàng hóa, mở, trao đổi và buôn bán tự do.
- Lực lượng sản xuất chính: Thợ thủ công và thương nhân (thị dân).
- Tác động xã hội: Thúc đẩy xã hội phát triển, tạo tiền đề cho sự suy vong của chế độ phong kiến.
Bài tập Luyện tập 2 (trang 11 SGK)
Đề bài: Vì sao nói “Thành thị giống như những bông hoa tươi thắm nhất nở trên những đầm lầy phong kiến u tối”?
Trả lời:
Câu nói của nhà sử học Mác-xơ (Marx) mang ý nghĩa hình tượng sâu sắc:
- “Đầm lầy phong kiến u tối”: Đại diện cho mô hình lãnh địa phong kiến với nền kinh tế tự cấp tự túc bế tắc, xã hội bị kìm kẹp bởi quyền lực bảo thủ của lãnh chúa và Giáo hội, nông nô bị bóc lột nặng nề.
- “Bông hoa tươi thắm nhất”: Đại diện cho thành thị trung đại. Nơi đây đã đem lại sinh khí mới cho Tây Âu: tạo ra nền kinh tế hàng hóa năng động, đem lại quyền tự do cho con người, mở mang trí thức và đặt nền móng cho nền văn hóa mới phát triển.
Bài tập Vận dụng (trang 11 SGK)
Đề bài: Tìm hiểu và cho biết một số thành thị trung đại còn tồn tại đến ngày nay ở châu Âu.
Trả lời:
Dưới đây là một số thành thị trung đại nổi tiếng ở châu Âu vẫn còn tồn tại, phát triển rực rỡ đến ngày nay:
- Pa-ri (Paris – Pháp): Phát triển từ một thành thị trung đại nằm bên sông Xên, hiện nay là thủ đô và là trung tâm văn hóa, kinh tế lớn của thế giới.
- Vê-ni-xơ (Venice – Ý): Thành thị thương mại đường biển sầm uất bậc nhất thời trung đại, ngày nay nổi tiếng thế giới với danh xưng “thành phố sông nước”.
- Phơ-răng-phớt (Frankfurt – Đức): Từng là trung tâm hội chợ thương mại lớn từ thời trung đại, ngày nay là trung tâm tài chính hàng đầu của châu Âu.