HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP SGK KHOA HỌC TỰ NHIÊN 6 – BÀI 1: GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Chào các em học sinh! Thầy/cô rất vui được đồng hành cùng các em trong bài học đầu tiên của chương trình Khoa học tự nhiên 6, bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Bài viết này sẽ giúp các em nắm chắc lý thuyết trọng tâm và cung cấp đáp án chi tiết, chuẩn xác từng câu hỏi trong SGK để các em học tập và chuẩn bị bài thật tốt.
I. TÓM TẮT LÝ THUYẾT TRỌNG TÂM BÀI 1
- Khoa học tự nhiên (KHTN): Là ngành khoa học nghiên cứu về các hiện tượng, sự vật, quy luật của tự nhiên, những ảnh hưởng của tự nhiên đến đời sống con người và môi trường.
- Vai trò của KHTN: Cung cấp thông tin, nâng cao hiểu biết; chăm sóc sức khỏe con người; bảo vệ môi trường và phát triển bền vững; ứng dụng vào công nghệ, sản xuất và đời sống.
- Các lĩnh vực chủ yếu của KHTN:
- Vật lí học: Nghiên cứu về chuyển động, lực, năng lượng và sự biến đổi năng lượng.
- Hóa học: Nghiên cứu về chất và sự biến đổi của chất.
- Sinh học (Sinh học tự nhiên): Nghiên cứu về các vật sống, mối quan hệ giữa chúng với nhau và với môi trường.
- Khoa học Trái Đất: Nghiên cứu về Trái Đất và bầu khí quyển của nó.
- Thiên văn học: Nghiên cứu về vũ trụ (các ngôi sao, hành tinh,…).
- Vật sống và vật không sống:
- Vật sống (vật thể sống): Có các đặc trưng sống như trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng, sinh trưởng, phát triển, sinh sản, cảm ứng, di chuyển.
- Vật không sống (vật thể không sống): Không có các đặc trưng sống nêu trên.
II. HƯỚNG DẪN GIẢI CÂU HỎI TRONG BÀI HỌC (SGK KẾT NỐI TRI THỨC)
1. Khái niệm và vai trò của Khoa học tự nhiên
Câu hỏi 1 (Trang 7 SGK): Hãy quan sát các hình ảnh từ 1.1 đến 1.6 và cho biết hoạt động nào là hoạt động nghiên cứu khoa học tự nhiên?
Lời giải chi tiết:
Các hoạt động là nghiên cứu khoa học tự nhiên bao gồm:
- Hình 1.2: Tìm hiểu ánh sáng mặt trời có vai trò gì đối với sự phát triển của cây xanh.
- Hình 1.6: Tìm hiểu sự vận chuyển năng lượng trong chuỗi thức ăn.
Giải thích: Các hoạt động này tìm hiểu về các hiện tượng, quy luật trong tự nhiên (cây xanh, sinh vật) để rút ra tri thức mới.
Câu hỏi 2 (Trang 7 SGK): Hãy chỉ ra vai trò của khoa học tự nhiên trong các hoạt động ở hình 1.7 đến 1.10?
Lời giải chi tiết:
- Hình 1.7 (Trồng rau nhà kính): Ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông nghiệp.
- Hình 1.8 (Đo nhiệt độ cơ thể): Chăm sóc sức khỏe con người.
- Hình 1.9 (Sử dụng pin năng lượng mặt trời): Bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
- Hình 1.10 (Sử dụng kính thiên văn quan sát bầu trời): Cung cấp thông tin và nâng cao hiểu biết của con người về vũ trụ.
2. Các lĩnh vực chủ yếu của Khoa học tự nhiên
Câu hỏi (Trang 8 SGK): Em hãy cho biết các ứng dụng trong Hình 1.11 đến 1.13 thuộc lĩnh vực nào của Khoa học tự nhiên?
Lời giải chi tiết:
- Hình 1.11 (Mô hình DNA): Thuộc lĩnh vực Sinh học (nghiên cứu về di truyền và cấu trúc sinh học).
- Hình 1.12 (Mô hình nguyên tử): Thuộc lĩnh vực Hóa học và Vật lí (nghiên cứu về cấu tạo chất).
- Hình 1.13 (Dự báo thời tiết): Thuộc lĩnh vực Khoa học Trái Đất.
3. Vật sống và vật không sống
Câu hỏi (Trang 9 SGK): Quan sát các hình từ 1.14 đến 1.17, em hãy cho biết vật nào là vật sống, vật nào là vật không sống?
Lời giải chi tiết:
- Vật sống: Con gà (Hình 1.14), Cây cà chua (Hình 1.15). Vì chúng có khả năng trao đổi chất, lớn lên, sinh sản.
- Vật không sống: Đá vôi (Hình 1.16), Máy tính bỏ túi (Hình 1.17). Vì chúng không thể tự trao đổi chất, không lớn lên và không sinh sản được.
III. HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP CỦI BÀI (TRANG 10 SGK)
Bài 1 (Trang 10 SGK): Hoạt động nào sau đây của con người là hoạt động nghiên cứu khoa học?
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên BỘ DỤNG CỤ 46 CHI TIẾT, BỘ DỤNG CỤ MỞ BU LÔNG ỐC VÍT ĐA NĂNG. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →- Trồng hoa với quy mô lớn trong nhà kính.
- Nghiên cứu vắc-xin phòng bệnh COVID-19 trong phòng thí nghiệm.
- Sản xuất muối ăn từ nước biển bằng phương pháp phơi cát.
- Vận hành nhà máy thủy điện để phát điện.
Lời giải chi tiết:
Đáp án đúng là B.
Giải thích: Nghiên cứu vắc-xin là hoạt động chủ động tìm tòi, khám phá tri thức mới và ứng dụng sinh học – hóa học để chữa bệnh, đây chính là hoạt động nghiên cứu khoa học. Các hoạt động A, C, D là hoạt động ứng dụng tri thức đã có vào sản xuất và đời sống.
Bài 2 (Trang 10 SGK): Bạn An lấy một lượng nhỏ thức ăn gia súc để vào hai bát sứ, sau đó thêm vào một bát một ít nước rồi để cả hai bát ngoài không khí. Theo em, bạn An đang nghiên cứu lĩnh vực nào của Khoa học tự nhiên?
Lời giải chi tiết:
Bạn An đang nghiên cứu lĩnh vực Sinh học (hoặc Hóa học sinh học).
Giải thích: Bạn An đang làm thí nghiệm để quan sát sự biến đổi, nấm mốc hoặc sự phát triển của vi sinh vật trên thức ăn gia súc khi có độ ẩm (nước) và không khí.
Bài 3 (Trang 10 SGK): Chiếc nấm rơm mọc lên từ đống rơm mục có phải là vật sống không? Tại sao?
Lời giải chi tiết:
Trả lời: Nấm rơm mọc lên từ đống rơm mục là vật sống.
Giải thích: Vì nấm rơm mang đầy đủ các đặc trưng của một vật sống, bao gồm:
- Có sự trao đổi chất với môi trường (hấp thụ chất dinh dưỡng từ rơm mục).
- Có sự sinh trưởng và phát triển (lớn lên về kích thước).
- Có khả năng sinh sản (tạo ra các bào tử nấm để phát tán và mọc thành nấm mới).
Trên đây là toàn bộ bài hướng dẫn chi tiết Bài 1: Giới thiệu về Khoa học tự nhiên thuộc bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống. Chúc các em luôn học tốt và yêu thích môn Khoa học tự nhiên!