HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT BÀI HỌC KHOA HỌC LỚP 5
BÀI 10: NĂNG LƯỢNG CHẤT ĐỐT
(Bộ sách: Kết nối tri thức với cuộc sống)
Chào các em học sinh và quý phụ huynh! Cô/thầy là giáo viên Tiểu học. Hôm nay cô/thầy sẽ hướng dẫn các em giải bài tập và trả lời chi tiết các câu hỏi trong Bài 10: Năng lượng chất đốt thuộc chương trình Khoa học lớp 5 sách Kết nối tri thức với cuộc sống. Các em hãy cùng theo dõi và chép bài cẩn thận vào vở nhé!
—
I. KHỞI ĐỘNG (Trang 41 SGK)
Câu hỏi: Nêu tên một số chất đốt mà gia đình hoặc địa phương em thường dùng. Chúng được dùng để làm gì?
Trả lời chi tiết:
Một số chất đốt mà gia đình và địa phương em thường dùng là:
- Bình khí gas: Dùng để đun nấu thức ăn hằng ngày.
- Xăng, dầu đi-ê-zen: Dùng làm nhiên liệu chạy xe máy, ô tô, máy kéo, tàu thuyền.
- Than đá, than củi: Dùng để nướng thực phẩm, sưởi ấm hoặc phục vụ trong các lò sấy.
- Củi, rơm rạ: Dùng để đun nấu ở các vùng nông thôn.
—
II. KHÁM PHÁ (Trang 41 – 43 SGK)
1. Các dạng chất đốt
Câu hỏi 1 (Trang 41): Quan sát Hình 1 trong SGK, hãy phân loại các chất đốt theo trạng thái (rắn, lỏng, khí).
Trả lời chi tiết:
Dựa vào trạng thái tồn tại, các chất đốt được chia thành 3 nhóm:
- Chất đốt ở dạng rắn: Than đá, than củi, củi khô, rơm rạ, cặn mía.
- Chất đốt ở dạng lỏng: Xăng, dầu hỏa, dầu đi-ê-zen, cồn lỏng.
- Chất đốt ở dạng khí: Khí tự nhiên (khí ga), khí sinh học (biogas).
2. Công dụng và nguồn gốc của một số chất đốt
Câu hỏi 2 (Trang 42): Tìm hiểu nguồn gốc và công dụng của than đá, dầu mỏ và khí tự nhiên.
Trả lời chi tiết:
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên VIET CREDIT. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →- Than đá:
- Nguồn gốc: Được hình thành từ xác thực vật bị chôn lấp dưới lòng đất qua hàng triệu năm.
- Công dụng: Dùng làm chất đốt trong sinh hoạt, chạy máy của nhà máy nhiệt điện, sản xuất phân bón, hóa chất.
- Dầu mỏ:
- Nguồn gốc: Được hình thành từ xác sinh vật biển cổ xưa bị chôn vùi dưới đáy biển/lòng đất.
- Công dụng: Chế lọc thành xăng, dầu hỏa, dầu đi-ê-zen để vận hành giao thông vận tải và máy móc.
- Khí tự nhiên và khí sinh học (biogas):
- Nguồn gốc: Khí tự nhiên có sẵn trong lòng đất (thường cùng mỏ dầu); Khí biogas được tạo ra từ việc phân hủy chất thải động vật trong các bể chứa kín.
- Công dụng: Dùng để đun nấu, thắp sáng, chạy máy phát điện.
—
III. LUYỆN TẬP VÀ THỰC HÀNH (Trang 43 – 44 SGK)
1. Sử dụng an toàn, tiết kiệm năng lượng chất đốt
Câu hỏi 1 (Trang 43): Vì sao chúng ta cần phải sử dụng tiết kiệm năng lượng chất đốt?
Trả lời chi tiết:
Chúng ta cần phải sử dụng tiết kiệm năng lượng chất đốt vì:
- Các nguồn chất đốt tự nhiên như than đá, dầu mỏ, khí tự nhiên phải mất hàng triệu năm mới hình thành và là nguồn tài nguyên không tái tạo. Khai thác quá mức sẽ dẫn đến cạn kiệt.
- Sử dụng chất đốt lãng phí làm tăng chi phí kinh tế cho gia đình và xã hội.
- Khói, khí thải từ quá trình đốt cháy làm ô nhiễm không khí và gây biến đổi khí hậu toàn cầu.
Câu hỏi 2 (Trang 44): Nêu các việc nên làm và không nên làm để phòng tránh cháy nổ và ô nhiễm môi trường khi sử dụng chất đốt.
Trả lời chi tiết:
Việc NÊN làm:
- Tắt bếp ga, bếp điện ngay sau khi đun nấu xong.
- Sử dụng các thiết bị đun nấu tiết kiệm năng lượng.
- Khóa van bình ga cẩn thận sau khi dùng.
- Trồng nhiều cây xanh để hấp thụ bớt khí thải toxic.
- Sử dụng các nguồn năng lượng thay thế như năng lượng mặt trời, năng lượng gió, khí biogas.
Việc KHÔNG NÊN làm:
- Đun nấu nhưng bỏ đi làm việc khác (dễ gây cháy nhà).
- Để các vật dễ cháy (xăng, dầu, giấy) gần bếp đun.
- Sử dụng xe máy, ô tô quá cũ nhả nhiều khói đen ra môi trường.
- Tự ý đập phá hoặc tích trữ xăng dầu không an toàn tại nhà.
—
IV. VẬN DỤNG (Trang 44 SGK)
Câu hỏi: Em hãy cùng gia đình thực hiện những việc làm cụ thể nào để tiết kiệm chất đốt và đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy?
Trả lời chi tiết:
Những việc em và gia đình sẽ cùng thực hiện là:
- Trong đun nấu: Điều chỉnh ngọn lửa bếp ga vừa phải, phù hợp với kích thước đáy nồi; gom và chuẩn bị sẵn nguyên liệu trước khi bật bếp; luôn tắt bếp và khóa van ga ngay khi nấu xong.
- Trong di chuyển: Ưu tiên đi bộ, đi xe đạp hoặc sử dụng phương tiện giao thông công cộng (xe buýt, xe điện) khi đi quãng đường ngắn để tiết kiệm xăng dầu.
- Đảm bảo an toàn: Mua bình chữa cháy mini để sẵn trong nhà và thường xuyên kiểm tra dây dẫn ga xem có bị rò rỉ hay không.
—
GHI NHỚ BÀI HỌC (Trọng tâm kiến thức cần thuộc)
- Ba dạng chất đốt: Dạng rắn (than, củi), dạng lỏng (xăng, dầu), dạng khí (khí ga, biogas).
- Công dụng: Cung cấp năng lượng cho đun nấu, thắp sáng, chạy máy móc, phương tiện giao thông và phát điện.
- Nguyên tắc sử dụng: Phải sử dụng tiết kiệm, an toàn và phòng chống cháy nổ, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
Chúc các em học sinh học tốt bài học này và vận dụng hiệu quả vào cuộc sống hằng ngày nhé!