HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP SGK KHOA HỌC LỚP 5 – BỘ SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC MỚI
BÀI 10: NĂNG LƯỢNG CHẤT ĐỐT
Chào các em học sinh và quý phụ huynh! Cô là giáo viên Tiểu học. Hôm nay cô sẽ hướng dẫn các em giải chi tiết từng câu hỏi trong Bài 10: Năng lượng chất đốt thuộc môn Khoa học lớp 5 (Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống). Các em hãy đọc kỹ để nắm vững kiến thức và hoàn thành bài tập vào vở thật chỉnh chu nhé!
I. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
Câu hỏi (Trang 38 SGK Khoa học 5): Hằng ngày, gia đình em sử dụng những loại chất đốt nào để đun nấu, thắp sáng hoặc chạy các phương tiện giao thông?
Lời giải chi tiết:
Hằng ngày, gia đình em thường sử dụng các loại chất đốt sau:
- Để đun nấu: Gia đình sử dụng khí gas (chất đốt dạng khí) hoặc than, củi (chất đốt dạng rắn).
- Để thắp sáng: Sử dụng đèn dầu hỏa (chất đốt dạng lỏng) khi mất điện.
- Để chạy phương tiện giao thông: Sử dụng xăng hoặc dầu đi-ê-zen cho xe máy, xe ô tô.
II. HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ
1. Các dạng chất đốt và công dụng của chúng
Câu hỏi 1 (Trang 38 SGK Khoa học 5): Em hãy kể tên các chất đốt ở dạng rắn, dạng lỏng và dạng khí mà em biết.
Lời giải chi tiết:
- Chất đốt dạng rắn: Than đá, than củi, gỗ, củi, rơm, rạ…
- Chất đốt dạng lỏng: Xăng, dầu hỏa, dầu đi-ê-zen, cồn…
- Chất đốt dạng khí: Khí tự nhiên, khí gas (LPG), khí sinh học (biogas)…
Câu hỏi 2 (Trang 39 SGK Khoa học 5): Nêu công dụng của năng lượng chất đốt trong đời sống và sản xuất.
Lời giải chi tiết:
Năng lượng chất đốt có vai trò rất quan trọng:
- Trong đời sống hằng ngày: Đun nấu thức ăn, đun nước uống, sưởi ấm, thắp sáng.
- Trong giao thông vận tải: Cung cấp năng lượng cho xe máy, ô tô, tàu hỏa, máy bay, tàu thủy hoạt động.
- Trong công nghiệp và sản xuất: Vận hành máy móc, phát điện (ở các nhà máy nhiệt điện), luyện kim, làm gốm sứ…
2. Sử dụng an toàn, tiết kiệm năng lượng chất đốt và bảo vệ môi trường
Câu hỏi (Trang 40 SGK Khoa học 5): Tại sao không nên đốt than củi, than đá trong phòng kín để sưởi ấm?
Lời giải chi tiết:
Không nên đốt than củi, than đá trong phòng kín vì:
Khi than cháy trong điều kiện thiếu không khí (phòng kín) sẽ sinh ra khí rất độc là Cacbon monoxit (CO) và khí Cacbon đi-ô-xit (CO2). Các khí này làm giảm lượng ô-xy trong phòng, dẫn đến tình trạng ngạt thở, gây tổn thương não và có thể dẫn đến tử vong rất nhanh chóng.
III. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
Câu hỏi 1 (Trang 41 SGK Khoa học 5): Nêu các việc làm ở gia đình hoặc địa phương em để tiết kiệm năng lượng chất đốt.
Lời giải chi tiết:
Các việc làm cụ thể để tiết kiệm năng lượng chất đốt bao gồm:
- Tắt bếp ngay sau khi sử dụng xong, điều chỉnh ngọn lửa vừa phải khi đun nấu.
- Sử dụng các loại bếp tiết kiệm năng lượng (như bếp cải tiến, bếp biogas).
- Sử dụng các phương tiện giao thông công cộng (xe buýt), đi xe đạp hoặc đi chung xe cho các quãng đường phù hợp để tiết kiệm xăng, dầu.
- Tận dụng các nguồn năng lượng thay thế như: năng lượng mặt trời (bình nước nóng mặt trời), năng lượng gió…
Câu hỏi 2 (Trang 41 SGK Khoa học 5): Cần làm gì để phòng chống cháy nổ khi sử dụng chất đốt trong gia đình?
Lời giải chi tiết:
Để phòng chống cháy nổ khi sử dụng chất đốt, chúng ta cần:
- Khóa van bình gas cẩn thận sau khi nấu xong.
- Không để các vật dễ cháy (như giấy, vải, nhựa) gần bếp đun hoặc nơi chứa xăng, dầu.
- Thường xuyên kiểm tra đường ống dẫn gas, bình chứa gas để phát hiện sự cố rò rỉ kịp thời.
- Trang bị bình chữa cháy gia đình và nắm vững các quy tắc cứu hỏa cơ bản.
IV. GHI NHỚ BÀI HỌC
Các em cần học thuộc đoạn ghi nhớ sau:
1. Chất đốt tồn tại ở 3 thể: rắn (than, gỗ…), lỏng (xăng, dầu…) và khí (khí gas, biogas…).
2. Năng lượng chất đốt được dùng để đun nấu, thắp sáng, chạy máy, phát điện…
3. Cần sử dụng năng lượng chất đốt một cách tiết kiệm, an toàn và thực hiện các biện pháp chống ô nhiễm môi trường, phòng tránh cháy nổ.