HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT BÀI 1: VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, LÃNH THỔ, ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH CỦA VIỆT NAM
Chào các em học sinh cùng quý phụ huynh! Cô rất vui được đồng hành cùng các em trong chương trình Lịch sử và Địa lí lớp 5, bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Bài học mở đầu này sẽ giúp các em có cái nhìn tổng quan và chính xác nhất về đất nước Việt Nam thân yêu của chúng ta. Dưới đây là phần tổng hợp kiến thức và hướng dẫn giải bài tập chi tiết, rõ ràng từng bước để các em dễ dàng học tập và chép bài hiệu quả.
I. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM CẦN NẮM VỮNG
- 1. Vị trí địa lí: Việt Nam nằm ở khu vực Đông Nam Á, thuộc bán đảo Đông Dương. Tiếp giáp trên đất liền với 3 quốc gia: Trung Quốc (phía bắc), Lào và Cam-pu-chia (phía tây). Phía đông và phía nam giáp Biển Đông.
- 2. Lãnh thổ: Lãnh thổ Việt Nam là một khối thống nhất và toàn vẹn, bao gồm vùng đất, vùng biển và vùng trời.
- Phần đất liền: Có hình dạng hẹp ngang và kéo dài theo chiều bắc – nam (giống hình chữ S). Diện tích phần đất liền khoảng 331 000 km2.
- Vùng biển: Rộng lớn, thuộc Biển Đông, có nhiều đảo và quần đảo (trong đó có hai quần đảo lớn là Hoàng Sa và Trường Sa).
- 3. Đơn vị hành chính:
- Thủ đô của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Hà Nội.
- Hiện nay, Việt Nam có 63 tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương (gồm 58 tỉnh và 5 thành phố trực thuộc Trung ương là: Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ).
II. HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI KHÁM PHÁ TRONG SGK
1. Vị trí địa lí và giới hạn lãnh thổ Việt Nam
Câu hỏi (trang 6 SGK Lịch sử và Địa lí 5): Quan sát lược đồ Hình 2 trong SGK, em hãy:
- Chỉ vị trí của Việt Nam trên bản đồ/lược đồ.
- Nêu tên các nước tiếp giáp với phần đất liền của Việt Nam.
- Cho biết phần đất liền của Việt Nam tiếp giáp với biển nào.
Lời giải chi tiết:
- Vị trí: Việt Nam nằm ở khu vực Đông Nam Á, trên bán đảo Đông Dương, là cầu nối giữa đất liền và hải đảo của châu Á.
- Các nước tiếp giáp trên đất liền:
- Phía Bắc giáp: Trung Quốc.
- Phía Tây giáp: Lào và Cam-pu-chia.
- Tiếp giáp phía đông và phía nam: Phần đất liền của nước ta tiếp giáp với Biển Đông.
2. Hình dạng và diện tích lãnh thổ
Câu hỏi (trang 7 SGK Lịch sử và Địa lí 5): Nêu đặc điểm hình dạng và diện tích phần đất liền của Việt Nam.
Lời giải chi tiết:
- Hình dạng: Phần đất liền của nước ta có dạng hình chữ S, hẹp ngang và kéo dài theo chiều Bắc – Nam. Nơi hẹp nhất theo chiều đông – tây là ở Quảng Bình (chưa đầy 50 km).
- Diện tích: Diện tích phần đất liền của Việt Nam là khoảng 331 000 km2.
3. Các đơn vị hành chính
Câu hỏi (trang 8 SGK Lịch sử và Địa lí 5): Quan sát bản đồ hành chính Việt Nam, em hãy:
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên Máy cạo râu Enchen Mini 6 lưỡi dao kép mỏng, chống nước IPX7, pin sử dụng đến 2 tháng - BH 12 tháng. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →- Nêu tên thủ đô và 5 thành phố trực thuộc Trung ương của nước ta.
- Cho biết nước ta có bao nhiêu tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương.
Lời giải chi tiết:
- Thủ đô của nước ta là: Hà Nội.
- 5 thành phố trực thuộc Trung ương gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ.
- Tính đến nay, nước ta có tổng cộng 63 tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương.
III. HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
Bài tập Luyện tập
Câu hỏi 1 (trang 8 SGK): Hoàn thành bảng thông tin về vị trí địa lí, lãnh thổ của Việt Nam theo mẫu dưới đây vào vở:
Mẫu bảng:
- Khu vực nằm trên thế giới: …
- Các nước tiếp giáp trên đất liền: …
- Diện tích phần đất liền: …
- Hình dạng phần đất liền: …
Đáp án hoàn chỉnh:
- Khu vực nằm trên thế giới: Khu vực Đông Nam Á, châu Á.
- Các nước tiếp giáp trên đất liền: Trung Quốc, Lào, Cam-pu-chia.
- Diện tích phần đất liền: Khoảng 331 000 km2.
- Hình dạng phần đất liền: Kéo dài theo chiều Bắc – Nam, hẹp ngang theo chiều Đông – Tây (có hình chữ S).
Bài tập Vận dụng
Câu hỏi (trang 8 SGK): Sưu tầm thông tin và giới thiệu về tỉnh hoặc thành phố trực thuộc Trung ương nơi em đang sống (Tên, vị trí tiếp giáp, thuộc khu vực nào…).
Bài làm mẫu (Ví dụ dành cho học sinh sống tại Thành phố Hà Nội):
Em xin giới thiệu về nơi em đang sinh sống và học tập:
- Tên đơn vị hành chính: Thành phố Hà Nội (Thủ đô của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam).
- Vị trí địa lí: Hà Nội nằm ở trung tâm vùng Đồng bằng sông Hồng.
- Tiếp giáp: Hà Nội tiếp giáp với nhiều tỉnh như Thái Nguyên, Vĩnh Phúc (phía Bắc); Bắc Giang, Bắc Ninh, Hưng Yên (phía Đông); Hà Nam, Hòa Bình (phía Nam); Phú Thọ (phía Tây).
- Cảm nghĩ: Em rất tự hào vì được sống tại Hà Nội – thủ đô ngàn năm văn hiến, trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa lớn của cả nước.
Lời khuyên của cô: Các em ở các tỉnh/thành phố khác (như TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng,…) chỉ cần thay tên tỉnh/thành phố và các tỉnh tiếp giáp xung quanh địa phương mình vào bài mẫu trên nhé!