Bài 14: Phản xạ âm, chống ô nhiễm tiếng ồn – Khoa học tự nhiên 7 (Kết nối tri thức)
Chào các em học sinh! Hôm nay cô sẽ hướng dẫn các em học và giải chi tiết các câu hỏi, bài tập trong Bài 14: Phản xạ âm, chống ô nhiễm tiếng ồn thuộc bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống. Các em hãy chú ý các bước trình bày để làm bài tập chuẩn xác nhất nhé!
I. Kiến thức trọng tâm bài học
1. Sự phản xạ âm và tiếng vang
Am gặp vật cản đều bị phản xạ trở lại. Am phản xạ là âm nghe được khi gặp vật cản.
Tiếng vang xuất hiện khi âm phản xạ nghe được tách biệt hẳn với âm phát ra trực tiếp. Điều kiện để nghe thấy tiếng vang là âm phản xạ đến tai sau âm trực tiếp một khoảng thời gian tối thiểu là 1/15 giây (khoảng 0,067 giây).
2. Vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém
- Vật phản xạ âm tốt (hấp thụ âm kém): Là các vật cứng, có bề mặt nhẵn bóng. Ví dụ: mặt kính, gạch men, tường bê tông phẳng, tấm kim loại…
- Vật phản xạ âm kém (hấp thụ âm tốt): Là các vật mềm, xốp, có bề mặt gồ ghề. Ví dụ: rèm vải nhung, tấm xốp cách âm, thảm dạ, áo bông…
3. Ô nhiễm tiếng ồn và biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn
Tiếng ồn to, kéo dài gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và hoạt động bình thường của con người được gọi là ô nhiễm tiếng ồn.
Để giảm ô nhiễm tiếng ồn, người ta áp dụng các nhóm biện pháp:
- Tác động vào nguồn âm (giảm độ to của âm phát ra).
- Phân tán âm trên đường truyền (sử dụng vật liệu phản xạ kém hoặc ngăn cản đường truyền âm).
- Bảo vệ người nghe (dùng nút tai, chụp tai cách âm).
II. Hướng dẫn giải bài tập Sách giáo khoa (SGK)
Câu hỏi 1 (Trang 57 SGK KHTN 7)
Đề bài: Tại sao trong phòng kín ta thường nghe thấy âm to hơn so với khi nghe chính âm đó ở ngoài trời?
Lời giải chi tiết:
Trong phòng kín, khi ta phát ra âm, âm truyền đến các bức tường và bị phản xạ ngược trở lại. Vì khoảng cách trong phòng nhỏ nên âm phản xạ dội lại tai ta gần như cùng một lúc với âm trực tiếp, kết hợp lại làm cho âm tổng cộng nghe được to hơn.
Khi ở ngoài trời, âm phát ra truyền đi khắp nơi và hầu như không gặp vật cản để phản xạ trở lại. Do đó, tai ta chỉ nghe được âm trực tiếp nên thấy âm nhỏ hơn khi trong phòng.
Câu hỏi 2 (Trang 58 SGK KHTN 7)
Đề bài: Nêu một số ví dụ về vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém.
Lời giải chi tiết:
- Ví dụ vật phản xạ âm tốt: Bức tường bê tông phẳng, cánh cửa kính, mặt sàn gạch men, tấm kim loại nhẵn bóng, mặt đá hoa cương.
- Ví dụ vật phản xạ âm kém: Thảm trải sàn bằng thảm nỉ, rèm cửa bằng vải nhung, đệm mút, tấm xốp, tán cây xanh.
Câu hỏi 3 (Trang 59 SGK KHTN 7)
Đề bài: Hãy đề xuất các biện pháp nhằm giảm ô nhiễm tiếng ồn cho một phòng học nằm gần đường giao thông có nhiều xe qua lại.
Lời giải chi tiết:
Các biện pháp giảm ô nhiễm tiếng ồn cho phòng học gần đường giao thông:
- Lắp đặt cửa kính cách âm: Sử dụng hệ thống cửa kính hai lớp đóng kín để ngăn chặn âm thanh ô nhiễm truyền vào phòng.
- Trồng nhiều cây xanh quanh trường học: Trồng cây có nhiều lá quanh khuôn viên giúp phân tán và làm giảm độ to của tiếng ồn trên đường truyền.
- Sử dụng vật liệu hấp thụ âm: Treo rèm nhung dày ở các cửa sổ và lắp đặt trần nhà bằng tấm thạch cao hoặc xốp dạ để giảm phản xạ âm trong lớp học.
- Đặt biển báo giao thông: Treo biển báo “Cấm bóp còi” ở đoạn đường gần trường học để tác động giảm tiếng ồn ngay tại nguồn phát.
III. Bài tập tính toán mẫu có lời giải chi tiết (Dạng bài tiếng vang)
Bài tập vận dụng:
Một người đứng trước một vách núi đá dựng đứng và hét to. Biết tốc độ truyền âm trong không khí là 340 m/s.
a) Tính khoảng cách ngắn nhất từ người đó đến vách núi để người đó nghe được tiếng vang của chính mình.
b) Nếu người đó đứng cách vách núi 340 m thì sau bao lâu kể từ khi hét to, người đó nghe được âm phản xạ?
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên Chân Gà Không Xương - ĂN CÙNG BÀ TUYẾT M11. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Lời giải chi tiết từng bước:
a) Tính khoảng cách ngắn nhất đến vách núi:
Step 1: Xác định điều kiện để nghe được tiếng vang.
Để nghe được tiếng vang thì thời gian kể từ khi âm phát ra đến khi âm phản xạ trở lại tai ít nhất phải bằng t = 1/15 giây.
Step 2: Tính tổng quãng đường âm truyền đi trong 1/15 giây.
Quãng đường âm đi được là: S = v x t = 340 x (1 / 15) = 22,67 (m)
Step 3: Tính khoảng cách từ người đến vách núi.
Vì âm truyền từ người đến vách núi rồi lại dội ngược từ vách núi về tai người nên quãng đường âm đi được gấp 2 lần khoảng cách từ người đến vách núi (S = 2 x s).
Khoảng cách ngắn nhất là: s = S / 2 = 22,67 / 2 = 11,33 (m)
Đáp số câu a: 11,33 m.
b) Tính thời gian nghe thấy âm phản xạ ở khoảng cách 340 m:
Step 1: Tính tổng quãng đường âm đi và về.
Quãng đường âm truyền đi từ người tới vách núi và dội lại là:
S’ = 2 x s’ = 2 x 340 = 680 (m)
Step 2: Tính thời gian âm truyền đi.
Thời gian người đó nghe được âm phản xạ là:
t’ = S’ / v = 680 / 340 = 2 (giây)
Đáp số câu b: 2 giây.