HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT BÀI 1: GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Bộ sách: Kết nối tri thức với cuộc sống – Môn: Khoa học tự nhiên 6
I. TÓM TẮT LÝ THUYẾT TRỌNG TÂM
Để làm tốt các bài tập trong SGK, các em học sinh cần ghi nhớ các kiến thức cốt lõi sau:
- 1. Khái niệm Khoa học tự nhiên: Khoa học tự nhiên (KHTN) là ngành khoa học nghiên cứu về các sự vật, hiện tượng của thế giới tự nhiên và các quy luật tự nhiên nhằm phụng sự cho cuộc sống con người.
- 2. Vai trò của Khoa học tự nhiên: KHTN có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống, bao gồm:
- Cung cấp thông tin và nâng cao hiểu biết của con người.
- Mở rộng sản xuất và phát triển kinh tế.
- Bảo vệ sức khỏe và cuộc sống của con người.
- Bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.
- 3. Các lĩnh vực chủ yếu của Khoa học tự nhiên:
- Vật lí học: Nghiên cứu về chất, năng lượng và sự vận động của chúng.
- Hóa học: Nghiên cứu về chất và sự biến đổi của chất.
- Sinh học (Sinh học cơ thể, Sinh thái học): Nghiên cứu về các vật sống, mối quan hệ giữa chúng với nhau và với môi trường.
- Thiên văn học: Nghiên cứu về vũ trụ (các ngôi sao, hành tinh,…).
- Khoa học Trái Đất: Nghiên cứu về Trái Đất và bầu khí quyển của nó.
- 4. Vật sống và vật không sống:
- Vật sống (vật hữu sinh): Có các đặc trưng sống như trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng, sinh trưởng, phát triển, sinh sản, cảm ứng, có khả năng di chuyển (ở một số loài). Ví dụ: con người, cây hoa hồng, con chó.
- Vật không sống (vật vô sinh): Không có các đặc trưng sống nêu trên. Ví dụ: hòn đá, chiếc xe máy, cái bàn.
II. HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP SGK KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG
Mục 1. Khái niệm và vai trò của Khoa học tự nhiên
Câu hỏi 1 (Trang 7 SGK KHTN 6): Quan sát các hình từ 1.1 đến 1.6 trong SGK và cho biết hoạt động nào là hoạt động nghiên cứu khoa học?
Lời giải chi tiết:
Các bước phân tích:
- Hoạt động nghiên cứu khoa học là hoạt động con người chủ động tìm hiểu, khám phá ra tri thức mới, quy luật mới của tự nhiên.
- Quan sát các hình ảnh trong bài:
- Hình 1.1: Thả diều – Hoạt động vui chơi giải trí.
- Hình 1.2: Lấy mẫu nước nghiên cứu – Hoạt động nghiên cứu khoa học.
- Hình 1.3: Gặt lúa – Hoạt động lao động sản xuất.
- Hình 1.4: Rửa tay dưới vòi nước – Hoạt động sinh hoạt hằng ngày.
- Hình 1.5: Tập thể dục – Hoạt động rèn luyện sức khỏe.
- Hình 1.6: Quan sát hiện tượng bằng kính thiên văn – Hoạt động nghiên cứu khoa học.
Kết luận: Các hoạt động nghiên cứu khoa học là hình 1.2 và hình 1.6.
Câu hỏi 2 (Trang 8 SGK KHTN 6): Hãy chỉ ra vai trò của Khoa học tự nhiên trong các hoạt động được biểu diễn trong các hình từ 1.7 đến 1.10.
Lời giải chi tiết:
- Hình 1.7 (Trồng rau nhà kính): Ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, giúp tăng năng suất và chất lượng nông sản.
- Hình 1.8 (Sử dụng năng lượng gió): Mở rộng sản xuất, phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường nhờ sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo.
- Hình 1.9 (Sử dụng chất kháng sinh điều trị bệnh): Bảo vệ sức khỏe con người, nâng cao chất lượng y tế.
- Hình 1.10 (Tìm hiểu hiện tượng biến đổi khí hậu): Cung cấp thông tin, nâng cao hiểu biết để ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường.
Mục 2. Các lĩnh vực chủ yếu của Khoa học tự nhiên
Câu hỏi (Trang 9 SGK KHTN 6): Hãy cho biết các ứng dụng/hiện tượng sau thuộc lĩnh vực nào của Khoa học tự nhiên?
a) Sự nảy mầm của hạt đậu.
b) Quá trình sắt bị rỉ (gỉ) trong không khí.
c) Hiện tượng nhật thực.
d) Hoạt động của pin mặt trời.
e) Dự báo thời tiết hằng ngày.
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên VPBank - Vay Tín chấp. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Lời giải chi tiết:
- a) Sự nảy mầm của hạt đậu: Thuộc lĩnh vực Sinh học (nghiên cứu sự phát triển của sinh vật sống).
- b) Quá trình sắt bị rỉ trong không khí: Thuộc lĩnh vực Hóa học (nghiên cứu sự biến đổi từ chất này thành chất khác).
- c) Hiện tượng nhật thực: Thuộc lĩnh vực Thiên văn học (nghiên cứu chuyển động của Mặt Trăng, Trái Đất và Mặt Trời).
- d) Hoạt động của pin mặt trời: Thuộc lĩnh vực Vật lí học (nghiên cứu sự chuyển hóa quang năng thành điện năng).
- e) Dự báo thời tiết hằng ngày: Thuộc lĩnh vực Khoa học Trái Đất (nghiên cứu về bầu khí quyển và các hiện tượng thời tiết).
Mục 3. Vật sống và vật không sống
Câu hỏi (Trang 10 SGK KHTN 6): Quan sát các hình ảnh vật thể (Con gà, Con gà nhựa, Cây cà chua, Hòn đá) và trả lời câu hỏi:
1. Các vật thể trên có đặc điểm gì khác nhau?
2. Vật nào là vật sống, vật nào là vật không sống?
Lời giải chi tiết:
1. So sánh đặc điểm:
- Con gà và Cây cà chua: Có khả năng trao đổi chất với môi trường (ăn, uống, hít thở, lấy chất dinh dưỡng), có sự lớn lên (sinh trưởng), phát triển và sinh sản.
- Con gà nhựa và Hòn đá: Không có sự trao đổi chất, không tự lớn lên, không thể sinh sản hay cảm ứng.
2. Phân loại:
- Vật sống: Con gà, Cây cà chua.
- Vật không sống: Con gà nhựa, Hòn đá.
III. BÀI TẬP CỦNG CỦ VÀ LUYỆN TẬP TỰ LUYỆN
Bài 1: Hoạt động nào sau đây không phải là hoạt động nghiên cứu khoa học?
A. Theo dõi nuôi cấy mô tế bào trong phòng thí nghiệm.
B. Làm thí nghiệm chế tạo thuốc chữa bệnh mới.
C. Đua xe máy trái phép trên đường phố.
D. Nghiên cứu cấu trúc vỏ Trái Đất.
Lời giải: Chọn C. Vì đua xe máy trái phép là hành vi vi phạm pháp luật và không mang mục đích tìm hiểu, khám phá tri thức khoa học.
Bài 2: Bạn An lấy một chiếc bánh mì để trong không khí vài ngày thì thấy xuất hiện mốc xanh. Việc bạn An quan sát và tìm hiểu nguyên nhân gây mốc bánh mì thuộc lĩnh vực khoa học nào?
Lời giải: Việc quan sát và tìm hiểu nấm mốc (một dạng sinh vật) thuộc lĩnh vực Sinh học.