Chào các em học sinh và quý phụ huynh!
Cô là giáo viên Tiểu học. Hôm nay, cô sẽ hướng dẫn các em giải chi tiết và nắm vững kiến thức Bài 1: Thành phần và tính chất của đất thuộc bộ sách giáo khoa Khoa học 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống. Bài viết này giúp các em làm bài tập về nhà chuẩn xác và giúp quý phụ huynh dễ dàng đồng hành cùng con.
I. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM CẦN NHỚ
Trước khi đi vào giải bài tập, các em cần ghi nhớ các kiến thức cốt lõi sau:
- Thành phần của đất: Đất bao gồm chất khoáng, chất hữu cơ (mùn), nước, không khí và các sinh vật sống trong đất (giun, vi sinh vật,…).
- Tính chất của đất:
- Đất có tính giữ nước và các chất dinh dưỡng.
- Khả năng thấm nước và giữ nước của các loại đất khác nhau là khác nhau: Đất cát thấm nước nhanh nhất và giữ nước kém nhất; Đất sét thấm nước chậm nhất và giữ nước tốt nhất; Đất thịt có khả năng thấm nước và giữ nước ở mức độ vừa phải.
- Độ phì nhiêu của đất: Khả năng cung cấp nước, chất dinh dưỡng và không khí cho cây cối sinh trưởng, phát triển tốt.
II. HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP SGK KHOA HỌC 5 – BÀI 1
1. Mở đầu (Trang 6)
Câu hỏi: Em đã từng nhìn thấy đất ở những đâu? Theo em, trong đất có những thành phần nào và đất có tính chất gì?
Lời giải chi tiết:
– Em đã từng nhìn thấy đất ở trong chậu cây, trong vườn nhà, trên cánh đồng, ở công viên hoặc bên đường.
– Theo em:
- Thành phần của đất: Gồm có đất, đá nhỏ, nước, không khí, rễ cây, giun đất, xác động thực vật phân hủy.
- Tính chất của đất: Đất có tính tơi xốp, có thể hút nước, giữ nước và chứa chất dinh dưỡng giúp cây phát triển.
2. Khám phá: Thành phần của đất (Trang 6 – 7)
Hoạt động 1: Thí nghiệm tìm hiểu thành phần của đất
Thí nghiệm 1: Thả một cục đất khô vào cốc nước.
Hiện tượng: Có các bọt khí sủi lên từ cục đất.
Kết luận: Trong đất có không khí.
Thí nghiệm 2: Cho một ít đất vào túi nilon trong suốt, buộc kín miệng túi rồi để ra ngoài nắng.
Hiện tượng: Trên thành túi nilon xuất hiện những giọt nước nhỏ li ti.
Kết luận: Trong đất có nước.
Thí nghiệm 3: Đốt một ít đất khô trên bếp lửa.
Hiện tượng: Có khói bay lên và có mùi khét.
Kết luận: Trong đất có chất hữu cơ (mùn).
Câu hỏi trang 7: Kể tên các thành phần chính của đất.
Lời giải chi tiết:
Các thành phần chính của đất gồm: Chất khoáng, chất hữu cơ, nước, không khí và các sinh vật sống trong đất.
3. Khám phá: Tính chất của đất (Trang 7 – 8)
Hoạt động 2: Thí nghiệm tìm hiểu khả năng thấm nước của các loại đất
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên Tẩy Dầu Mỡ Nhà Bếp, Hút Mùi Mặt Bếp Gas Bếp Từ Đáy Xoong Chảo HiKit 500g. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Câu hỏi trang 8: Dựa vào kết quả thí nghiệm, hãy so sánh khả năng thấm nước và giữ nước của đất cát, đất thịt và đất sét.
Lời giải chi tiết:
- Khả năng thấm nước: Đất cát thấm nước nhanh nhất > Đất thịt thấm nước trung bình > Đất sét thấm nước chậm nhất.
- Khả năng giữ nước: Đất sét giữ nước tốt nhất > Đất thịt giữ nước trung bình > Đất cát giữ nước kém nhất.
Câu hỏi về độ phì nhiêu của đất (Trang 8): Độ phì nhiêu của đất là gì?
Lời giải chi tiết:
Độ phì nhiêu của đất là khả năng của đất có thể cung cấp đủ nước, chất dinh dưỡng và không khí cho cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt, cho năng suất cao.
4. Luyện tập (Trang 8)
Câu hỏi: Chọn loại đất thích hợp (đất cát, đất thịt, đất sét) điền vào chỗ trống trong các câu sau:
a) ……… thấm nước rất nhanh, giữ nước kém.
b) ……… thấm nước chậm, giữ nước rất tốt.
c) ……… thấm nước và giữ nước ở mức độ vừa phải, thích hợp cho nhiều loại cây trồng.
Lời giải chi tiết:
a) Đất cát thấm nước rất nhanh, giữ nước kém.
b) Đất sét thấm nước chậm, giữ nước rất tốt.
c) Đất thịt thấm nước và giữ nước ở mức độ vừa phải, thích hợp cho nhiều loại cây trồng.
5. Vận dụng (Trang 9)
Câu hỏi: Nêu một số việc làm để làm tăng độ phì nhiêu cho đất mà em biết.
Lời giải chi tiết:
Một số việc làm giúp làm tăng độ phì nhiêu cho đất bao gồm:
- Bón các loại phân hữu cơ (phân chuồng, phân xanh, phân trùn hạ) cho đất.
- Cày xới đất thường xuyên để đất tơi xốp, giúp không khí dễ dàng lưu thông.
- Trồng luân canh các loại cây họ Đậu để cải tạo đất.
- Giữ ẩm cho đất bằng cách phủ rơm rạ, cỏ khô quanh gốc cây.
- Không lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật làm đất bị chai cứng.
III. BÀI TẬP CỦNG CỐ KHẮC SÂU (CÓ ĐÁP ÁN)
Bài 1: Thành phần nào trong đất giúp cây cối phát triển xum xuê và tơi xốp?
Đáp án: Thành phần chất hữu cơ (mùn).
Bài 2: Vì sao khi trồng hoa trong chậu, người ta thường dùng đất thịt nhẹ hoặc đất trộn mụn dừa, trấu hun?
Đáp án: Vì loại đất này có khả năng thấm nước và giữ nước vừa phải, tơi xốp, giàu không khí và chất dinh dưỡng, giúp rễ cây không bị úng nước cũng như không bị quá khô hạn.
Chúc các em học sinh luôn học tốt môn Khoa học 5! Khung bài giải này bám sát chuẩn kiến thức SGK Kết nối tri thức với cuộc sống.