HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT BÀI TẬP SGK LỊCH SỬ 8
BÀI: CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP CUỐI THẾ KỶ XVIII
Chào các em học sinh lớp 8 yêu quý! Thầy/Cô rất vui được đồng hành cùng các em trong bài học hôm nay. “Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII” là một bài học vô cùng quan trọng, xuất hiện rất nhiều trong các bài kiểm tra 15 phút, 1 tiết và thi học kỳ. Để giúp các em nắm chắc kiến thức, đạt điểm cao và dễ dàng hoàn thiện bài tập về nhà, Thầy/Cô đã biên soạn lời giải chi tiết, chuẩn xác từng bước dưới đây.
I. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM CẦN NẮM CHẮC
- Nguyên nhân bùng nổ: Mâu thuẫn sâu sắc giữa Đẳng cấp thứ ba (Tư sản, nông dân, bình dân) với hai đẳng cấp đặc quyền (Tăng lữ và Quý tộc).
- Sự kiện mở đầu: Ngày 14/7/1789, quần chúng nhân dân tấn công và phá tan ngục Ba-xti.
- Đỉnh cao của cách mạng: Nền chuyên chính dân chủ Gia-cô-banh do Rô-be-xpi-e đứng đầu.
- Tính chất: Là cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất thời kỳ lịch sử thế giới cận đại.
II. HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP SGK LỊCH SỬ 8 TỪNG BƯỚC
Câu 1: Xã hội Pháp trước cách mạng phân hóa thành những đẳng cấp nào? Mâu thuẫn cơ bản trong xã hội Pháp lúc bấy giờ là gì?
Hướng dẫn trả lời từng bước:
- Bước 1: Trình bày sự phân hóa các đẳng cấp trong xã hội Pháp
Trước năm 1789, xã hội Pháp phân hóa thành 3 đẳng cấp rõ rệt:
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên VIET CREDIT. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →- Đẳng cấp Tăng lữ (Giáo sĩ): Nắm giữ quyền lực tâm linh, có nhiều đặc quyền, sở hữu nhiều ruộng đất và không phải đóng thuế.
- Đẳng cấp Quý tộc: Nắm giữ các chức vụ cao trong bộ máy nhà nước và quân đội, có nhiều đặc quyền, sở hữu phần lớn ruộng đất và không phải đóng thuế.
- Đẳng cấp Thứ ba: Gồm Tư sản, Nông dân và Bình dân thị dân. Chiếm hơn 90% dân số, là lực lượng lao động chính tạo ra toàn bộ của cải xã hội nhưng không có quyền lực chính trị và phải chịu mọi thứ thuế nặng nề.
- Bước 2: Chỉ ra mâu thuẫn cơ bản trong xã hội
Mâu thuẫn cơ bản và gay gắt nhất là mâu thuẫn giữa Đẳng cấp Thứ ba (muốn xóa bỏ chế độ phong kiến, đòi quyền lợi kinh tế và chính trị) với hai đẳng cấp Tăng lữ, Quý tộc (muốn duy trì chế độ phong kiến chuyên chế). Mâu thuẫn này dẫn đến sự bùng nổ của cuộc cách mạng.
Câu 2: Vì sao sự kiện tấn công pháo đài – nhà tù Ba-xti (14/7/1789) lại mở đầu cho Cách mạng tư sản Pháp?
Hướng dẫn trả lời từng bước:
- Ý nghĩa biểu tượng: Pháo đài Ba-xti từng là căn cứ quân sự kiên cố và là nhà tù giam giữ những người chống lại chế độ phong kiến. Nó tượng trưng cho sự uy quyền, bạo ngược của chế độ phong kiến chuyên chế nhà Vua.
- Sức mạnh quần chúng: Việc nhân dân Paris nổi dậy đánh chiếm ngục Ba-xti chứng tỏ sức mạnh to lớn của quần chúng nhân dân lao động trong việc quyết định tiến trình lịch sử.
- Tác động lan tỏa: Chiến thắng này đã giáng một đòn nặng nề đầu tiên vào nền thống trị của nhà Vua, cổ vũ tinh thần nổi dậy của nhân dân khắp các địa phương trên toàn nước Pháp. Vì vậy, ngày 14/7/1789 được xem là ngày mở đầu cho cuộc cách mạng và sau này trở thành ngày Quốc khánh của nước Pháp.
Câu 3: Nêu nội dung tiến bộ và hạn chế của “Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền” (tháng 8/1789).
Hướng dẫn trả lời từng bước:
- Mặt tiến bộ (Giá trị tích cực):
- Lần đầu tiên đề cao quyền tự do, bình đẳng của con người với khẩu hiệu nổi tiếng: “Tự do – Bình đẳng – Bác ái”.
- Khẳng định chủ quyền thuộc về nhân dân, đập tan nền tảng tư tưởng phong kiến “quyền lực nhà vua là do thần thánh ban cho”.
- Là ngọn cờ tư tưởng tiến bộ, cổ vũ các dân tộc đang đấu tranh chống chế độ phong kiến và áp bức trên toàn thế giới.
- Mặt hạn chế (Tính chất giai cấp):
- Tuyên ngôn khẳng định quyền sở hữu tư nhân là “quyền thiêng liêng và bất khả xâm phạm”, thực chất là bảo vệ quyền lợi kinh tế của giai cấp tư sản.
- Chưa giải quyết các quyền lợi thiết thực nhất cho quần chúng nhân dân lao động, đặc biệt là không chia ruộng đất cho nông dân.
Câu 4: Nêu ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII. Tại sao nói đây là cuộc cách mạng triệt để nhất?
Hướng dẫn trả lời từng bước:
- Bước 1: Nêu ý nghĩa lịch sử
- Đối với nước Pháp: Lật đổ tận gốc chế độ phong kiến chuyên chế, thủ tiêu các tàn dư phong kiến, giải quyết một phần vấn đề ruộng đất cho nông dân và mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển mạnh mẽ.
- Đối với thế giới: Mở ra thời đại mới – thời đại thắng lợi và củng cố của chủ nghĩa tư bản trên phạm vi toàn cầu; làm lay chuyển tận gốc rễ chế độ phong kiến ở Châu Âu.
- Bước 2: Giải thích vì sao là cuộc cách mạng triệt để nhất
- Cách mạng đã lật đổ triệt để chế độ phong kiến, đưa Vua Luy XVI lên máy giội đầu.
- Do quần chúng nhân dân tham gia đông đảo và đóng vai trò quyết định, đã đưa cách mạng phát triển liên tục đến đỉnh cao là nền chuyên chính Gia-cô-banh.
- Xóa bỏ các nghĩa vụ phong kiến, ban hành các luật lệ có lợi cho nhân dân (định giá tối đa, chia ruộng đất nhỏ cho nông dân).
III. LỜI KHUYÊN DÀNH CHO HỌC SINH KHI ÔN TẬP
Các em học sinh thân mến, khi học bài này, các em nên vẽ một trục thời gian ghi lại các mốc lịch sử quan trọng (14/7/1789, 10/8/1792, 2/6/1793, 27/7/1794). Khi làm bài kiểm tra tự luận, hãy nhớ trình bày luận điểm rõ ràng bằng các gạch đầu dòng giống như thầy/cô đã hướng dẫn ở trên để giám khảo dễ chấm và đạt điểm tối đa nhé. Chúc các em luôn học tốt và yêu thích môn Lịch sử!