BÀI HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP VÀ ÔN TẬP CHI TIẾT
Lịch sử và Địa lý 8 – Bài 1: Cách mạng tư sản ở Tây Âu và Bắc Mỹ
Chào các em học sinh Lớp 8 thân mến! Thầy/Cô rất vui được đồng hành cùng các em trong bài học đầu tiên của chương trình Lịch sử 8. Để giúp các em nắm chắc kiến thức, đạt điểm cao trong các bài kiểm tra và dễ dàng chép bài, thầy/cô đã biên soạn bộ hướng dẫn giải chi tiết từng bước (Step-by-step) dưới đây. Các em hãy đọc kỹ và ghi chép lại nhé!
PHẦN 1: KHIẾN THỨC TRỌNG TÂM CẦN NẮM VỮNG
Trước khi đi vào giải bài tập, các em cần ghi nhớ 3 cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu trong bài học này:
- Cách mạng tư sản Anh (Thế kỷ XVII): Mở đầu thời kỳ lịch sử thế giới cận đại, lật đổ chế độ phong kiến, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển dưới hình thức Quân chủ lập hiến.
- Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ (Thế kỷ XVIII): Giải phóng Bắc Mỹ khỏi sự thống trị của thực dân Anh, thành lập Hợp chúng quốc Hoa Kỳ (Mỹ).
- Cách mạng tư sản Pháp (Cuối thế kỷ XVIII): Cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất, lật đổ chế độ phong kiến chuyên chế, khai thông đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển mạnh mẽ.
PHẦN 2: HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP SGK CHI TIẾT (STEP-BY-STEP)
Bài tập 1: Trình bày nguyên nhân sâu xa và nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự bùng nổ của Cách mạng tư sản Anh.
Phương pháp giải: Phân tích tình hình kinh tế, xã hội và sự kiện châm ngòi.
Lời giải chi tiết:
-
Nguyên nhân sâu xa:
- Về kinh tế: Đầu thế kỷ XVII, kinh tế tư bản chủ nghĩa ở Anh phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là công thương nghiệp và nghề nuôi cừu lấy lông. Xuất hiện tầng lớp quý tộc mới giàu lên nhờ kinh doanh theo hướng tư bản chủ nghĩa.
- Về xã hội: Xã hội phân hóa sâu sắc. Tầng lớp tư sản và quý tộc mới ngày càng giàu có nhưng không có quyền lực chính trị, bị chế độ phong kiến cản trở. Chiếm đa số là nông dân bị tước đoạt ruộng đất (hiện tượng “Cừu ăn thịt người”).
- Về mâu thuẫn: Mâu thuẫn giữa tư sản, quý tộc mới và nhân dân lao động với chế độ phong kiến chuyên chế (đứng đầu là vua Sác-lơ I) trở nên gay gắt.
-
Nguyên nhân trực tiếp (Duyên cớ):
- Năm 1642, Vua Sác-lơ I triệu tập Quốc hội để đòi tăng thuế nhằm lấy tiền đàn áp cuộc khởi nghĩa của người Xcốt-lơn. Quốc hội (đại diện cho tư sản và quý tộc mới) phản đối. Vua Sác-lơ I dùng lực lượng bắt các đại biểu Quốc hội nhưng thất bại, dẫn đến bùng nổ nội chiến vào tháng 8 năm 1642.
Bài tập 2: Nêu kết quả, ý nghĩa lịch sử của Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ.
Phương pháp giải: Tóm tắt kết quả đạt được và đánh giá tầm ảnh hưởng đối với lịch sử thế giới và khu vực.
Lời giải chi tiết:
-
Bước 1: Nêu kết quả
![[SIÊU TO, CAO CẤP] Giấy vệ sinh treo tường TopGia thùng 10 12 8 6 bịch đa sắc, combo tiết kiệm 1280 tờ](https://media.canva.com/1/image-placeholder.png)
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên [SIÊU TO, CAO CẤP] Giấy vệ sinh treo tường TopGia thùng 10 12 8 6 bịch đa sắc, combo tiết kiệm 1280 tờ. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →- Thực dân Anh buộc phải ký Hiệp ước Véc-sai (1783), công nhận sự độc lập của 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ.
- Một quốc gia mới ra đời: Hợp chúng quốc Hoa Kỳ (viết tắt là Mỹ hoặc USA).
- Năm 1787, Mỹ ban hành Hiến pháp, quy định thể chế Cộng hòa liên bang, thực hiện phân chia quyền lực (Lập pháp, Hành pháp, Tư pháp).
-
Bước 2: Nêu ý nghĩa lịch sử
- Đối với quốc gia: Giải phóng Bắc Mỹ khỏi sự ách thống trị của thực dân Anh, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển nhanh chóng.
- Đối với thế giới: Là cuộc cách mạng tư sản có ảnh hưởng lớn, thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc ở Mỹ La-tinh và phong trào cách mạng ở châu Âu cuối thế kỷ XVIII.
Bài tập 3: Vì sao nói Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII là cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất?
Phương pháp giải: So sánh mục tiêu, quần chúng tham gia, và kết quả giải quyết vấn đề ruộng đất của CMTS Pháp với các cuộc CMTS khác.
Lời giải chi tiết:
Cách mạng tư sản Pháp được đánh giá là cuộc cách mạng triệt để nhất vì những lý do sau:
- Lật đổ tận gốc chế độ phong kiến: Cuộc cách mạng đã xóa bỏ hoàn toàn chế độ phong kiến chuyên chế tồn tại lâu đời ở Pháp, trừng phạt vua Giô-xép XVI và hoàng hậu, thủ tiêu các đặc quyền của giai cấp phong kiến và giáo sĩ.
- Giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân: Dưới thời đỉnh cao của cách mạng (chính quyền Gia-cô-banh), chính phủ đã chia nhỏ ruộng đất tịch thu của phe phản động để bán cho nông dân trả góp dài hạn. Đây là điều mà CMTS Anh và Bắc Mỹ chưa làm được.
- Động lực cách mạng là quần chúng nhân dân: Quần chúng nhân dân lao động (đặc biệt là nhân dân Pa-ri) là lực lượng quyết định đưa cách mạng phát triển liên tục tiến lên, vượt qua các giai đoạn từ hạn chế đến triệt để.
- Ban hành Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền: Nêu cao khẩu hiệu nổi tiếng “Tự do – Bình đẳng – Bác ái”, khẳng định quyền con người và quyền công dân, có tính chất tiến bộ vượt bậc thời bấy giờ.
PHẦN 3: BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM LUYỆN THI KHIỂM TRA
Câu 1: Giai cấp nào lãnh đạo cuộc Cách mạng tư sản Anh ở thế kỷ XVII?
A. Giai cấp tư sản và phong kiến.
B. Giai cấp tư sản và quý tộc mới.
C. Giai cấp công nhân và nông dân.
D. Tầng lớp tăng lữ và quý tộc cũ.
Đáp án đúng: B. Giải thích: Ở Anh, tầng lớp quý tộc mới xuất hiện có cùng lợi ích kinh tế với giai cấp tư sản nên đã liên minh để lãnh đạo cách mạng.
Câu 2: Sự kiện nào đã châm ngòi cho cuộc Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ?
A. Sự kiện chè Bô-stơn (1773).
B. Vua Sác-lơ I bị xử tử (1649).
C. Nhân dân Pa-ri tấn công ngục Ba-sti (1789).
D. Hiệp ước Véc-sai được ký kết (1783).
Đáp án đúng: A. Giải thích: Cuối năm 1773, nhân dân Bô-stơn cải trang thành người In-đi-an ném 342 thùng chè của Anh xuống biển để phản đối chính sách thuế. Sự kiện này bùng nổ xung đột vũ lực.
Lời khuyên từ giáo viên:
Để đạt điểm tối đa bài học này, các em nên lập một bảng so sánh nhỏ về: Lực lượng lãnh đạo, Động lực chính, Hình thức và Kết quả của 3 cuộc cách mạng trên vào vở ghi. Chúc các em học tốt và luôn yêu thích môn Lịch sử!