BÀI HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÝ 4 – KẾT NỐI TRI THỨC
BÀI 12: ĐỀN HÙNG VÀ LỄ GIỖ TỔ HÙNG VƯƠNG
Chào các em học sinh thân mến cùng các bậc phụ huynh! Cô là giáo viên Tiểu học. Hôm nay, cô sẽ hướng dẫn các em giải chi tiết và chuẩn xác toàn bộ các câu hỏi trong sách giáo khoa Lịch sử và Địa lý 4 – Bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”, Bài 12: Đền Hùng và Lễ giỗ Tổ Hùng Vương. Các em hãy cùng theo dõi để hoàn thành bài tập vào vở thật tốt nhé!
I. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM CẦN NHỚ
- Địa điểm di tích: Núi Nghĩa Lĩnh, xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ.
- Các công trình tiêu biểu: Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng, Đền Giếng, Lăng Hùng Vương,…
- Thời gian Giỗ Tổ: Ngày 10 tháng 3 âm lịch hằng năm.
- Ý nghĩa: Tưởng nhớ công lao dựng nước của các vua Hùng, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và tinh thần đại đoàn kết dân tộc.
II. HƯỚNG DẪN GIẢI CÂU HỎI SÁCH GIÁO KHOA
1. Hoạt động Khởi động (Trang 52)
Câu hỏi: Chia sẻ hiểu biết của em về lễ giỗ Tổ Hùng Vương hoặc câu ca dao:
“Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng Ba”
Trả lời chi tiết:
Câu ca dao trên nhắc nhở người dân Việt Nam dù ở bất kỳ nơi đâu cũng luôn hướng về cội nguồn dân tộc. Lễ giỗ Tổ Hùng Vương được tổ chức vào ngày 10 tháng 3 âm lịch hằng năm tại Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ). Đây là ngày hội lớn của toàn thể nhân dân Việt Nam để tưởng nhớ và biết ơn các vua Hùng đã có công khai phá, dựng nên nhà nước Văn Lang – nhà nước đầu tiên của dân tộc ta.
2. Hoạt động Khám phá (Trang 52 – 54)
Mục 1: Khu di tích lịch sử Đền Hùng
Câu hỏi: Đọc thông tin và quan sát hình 2, em hãy xác định vị trí của khu di tích Đền Hùng và kể tên một số công trình kiến trúc chính trong khu di tích.
Trả lời chi tiết:
- Vị trí: Khu di tích lịch sử Đền Hùng nằm trên núi Nghĩa Lĩnh, thuộc xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ.
- Các công trình kiến trúc chính bao gồm: Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng, Đền Giếng, Lăng Hùng Vương, Cột đá thề, Bảo tàng Hùng Vương,…
Mục 2: Lễ giỗ Tổ Hùng Vương
Câu hỏi: Đọc thông tin và quan sát các hình 3, 4, 5, em hãy mô tả một số nét chính về Lễ giỗ Tổ Hùng Vương (thời gian, các hoạt động chính, ý nghĩa).
Trả lời chi tiết:
- Thời gian diễn ra: Ngày 10 tháng 3 âm lịch hằng năm (ngày chính hội).
- Các hoạt động chính:
- Phần Lễ: Dâng hương, dâng hoa, rước kiệu của các đoàn đại biểu và nhân dân về dự lễ.
- Phần Hội: Tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, trò chơi dân gian như thi gói, giã bánh chưng, bánh giầy; hát Xoan (Di sản văn hóa phi vật thể); bơi thuyền; đánh trống đồng; đấu vật,…
- Ý nghĩa: Bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với các vua Hùng; thể hiện truyền thống đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”; thắt chặt tinh thần đại đoàn kết các dân tộc Việt Nam.
III. HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
1. Phần Luyện tập (Trang 54)
Bài tập 1: Lập và hoàn thành bảng hệ thống thông tin về Lễ giỗ Tổ Hùng Vương theo gợi ý dưới đây.
Trả lời chi tiết (Học sinh trình bày vào vở):
- Thời gian: Mùng 10 tháng 3 âm lịch hằng năm.
- Địa điểm: Khu di tích lịch sử Đền Hùng, xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ.
- Hoạt động chính: Lễ dâng hương, lễ rước kiệu, thi gói bánh chưng – giã bánh giầy, biểu diễn hát Xoan, thi đấu thể thao và trò chơi dân gian.
- Ý nghĩa: Tưởng nhớ công lao các vua Hùng, giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” và gắn kết cộng đồng.
2. Phần Vận dụng (Trang 54)
Bài tập: Viết một đoạn văn ngắn (từ 3 đến 5 câu) thể hiện cảm xúc của em về ngày Giỗ Tổ Hùng Vương.
Bài làm mẫu chuẩn chỉnh:
Mỗi khi đến ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch, lòng em lại dâng lên niềm tự hào sâu sắc về cội nguồn dân tộc. Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương là dịp để mọi người dân Việt Nam cùng hướng về vùng đất Tổ Phú Thọ với lòng biết ơn vô hạn đối với các vua Hùng. Là một học sinh, em tự hứa sẽ luôn chăm ngoan, học giỏi, vâng lời thầy cô và cha mẹ để sau này góp phần xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp, xứng đáng là con Rồng cháu Tiên.
IV. LỜI KHUYÊN TỪ GIÁO VIÊN
Để ghi nhớ bài học lâu hơn, các em nên học thuộc câu ca dao về ngày Giỗ Tổ, ghi nhớ chính xác ngày 10 tháng 3 âm lịch và tên tỉnh Phú Thọ. Khi viết bài vào vở, các em chú ý trình bày sạch đẹp, rõ ràng từng phần để đạt điểm tối đa nhé!