CHÀO MƯỜNG CÁC EM VÀ QUÝ PHỤ HUYNH ĐẾN VỚI MÔN KHOA HỌC LỚP 4
Chào các em học sinh thân yêu và quý phụ huynh! Cô rất vui được đồng hành cùng các em trong bài học hôm nay. Để giúp các em nắm chắc kiến thức và hoàn thành tốt bài tập trong sách giáo khoa Khoa học lớp 4 – Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống, cô đã biên soạn bài hướng dẫn chi tiết từng bước cho Bài 10: Âm thanh và sự truyền âm thanh.
I. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM CẦN NHỚ
Trước khi đi vào giải các câu hỏi trong SGK, các em hãy cùng cô ôn lại 3 kiến thức cốt lõi của bài học này nhé:
- Nguồn phát ra âm thanh: Âm thanh được phát ra khi các vật rung động. Khi sự rung động dừng lại thì âm thanh cũng mất đi.
- Sự truyền âm thanh: Âm thanh có thể truyền qua các môi trường: chất khí (không khí), chất lỏng (nước) và chất rắn (mặt bàn, bức tường,…).
- Độ to của âm thanh: Âm thanh khi truyền ra xa nguồn âm sẽ yếu đi (nghe nhỏ hơn). Khi ở gần nguồn âm, âm thanh nghe sẽ rõ hơn và to hơn.
II. HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP SGK KHOA HỌC 4 – BÀI 10
1. Mở đầu (Trang 41)
Câu hỏi: Hằng ngày, chúng ta nghe được rất nhiều âm thanh. Âm thanh được phát ra từ đâu và truyền đến tai ta như thế nào?
Lời giải chi tiết:
– Âm thanh được phát ra từ các nguồn âm (như tiếng chim hót, tiếng đàn, tiếng nói của con người, tiếng động cơ xe,…).
– Âm thanh truyền đến tai ta nhờ sự lan truyền rung động qua môi trường không khí (hoặc chất rắn, chất lỏng) xung quanh.
2. Khám phá: Âm thanh và nguồn phát ra âm thanh (Trang 41, 42)
Hoạt động 1 (Trang 41): Làm thí nghiệm tạo ra âm thanh với thước kẻ hoặc dây cao su.
Trả lời:
- Khi ta bật nhẹ đầu thước kẻ hoặc gảy dây cao su, ta nghe thấy âm thanh phát ra.
- Nhận xét: Khi phát ra âm thanh, đầu thước kẻ hoặc dây cao su đều rung động (chuyển động qua lại nhanh chóng).
Hoạt động 2 (Trang 42): Rắc vài hạt gạo lên mặt trống rồi gõ trống.
Trả lời:
- Khi gõ vào mặt trống, các hạt gạo trên mặt trống nảy lên và trống phát ra âm thanh.
- Khi dùng tay chạm nhẹ vào mặt trống, mặt trống ngừng rung động, các hạt gạo dừng nảy và âm thanh tắt hẳn.
Kết luận: Vật phát ra âm thanh khi nó rung động.
3. Khám phá: Sự truyền âm thanh trong các môi trường (Trang 42, 43)
Hoạt động 1: Truyền âm thanh qua chất khí
Câu hỏi: Lắng nghe tiếng cô giáo giảng bài hoặc tiếng bạn nói chuyện.
Trả lời: Âm thanh truyền từ miệng người nói qua môi trường chất khí (không khí) đến tai người nghe.
Hoạt động 2: Truyền âm thanh qua chất rắn
Thí nghiệm: Một bạn áp tai xuống mặt bàn, một bạn gõ nhẹ vào đầu bàn bên kia.
Trả lời: Bạn áp tai xuống mặt bàn nghe thấy tiếng gõ rõ hơn bạn đứng thẳng. Điều này chứng tỏ âm thanh truyền qua chất rắn (gỗ mặt bàn) rất tốt.
![[Không Ố Vàng] Ốp Lưng iPhone Trong Suốt TORRAS Bảo Hành Kèm Bảo Vệ Camera 17 Pro Max 15 16 14 13 12 11 Plus Air](https://media.canva.com/1/image-placeholder.png)
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên [Không Ố Vàng] Ốp Lưng iPhone Trong Suốt TORRAS Bảo Hành Kèm Bảo Vệ Camera 17 Pro Max 15 16 14 13 12 11 Plus Air. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Hoạt động 3: Truyền âm thanh qua chất lỏng
Thí nghiệm: Đặt một chiếc đồng hồ báo thức đang reo vào túi nilon buộc chặt, thả vào chậu nước và áp tai vào thành chậu.
Trả lời: Ta vẫn nghe thấy tiếng đồng hồ reo. Điều này chứng tỏ âm thanh truyền được qua chất lỏng (nước).
Rút ra kết luận chung: Âm thanh có thể truyền qua các môi trường chất khí, chất rắn và chất lỏng.
4. Khám phá: Độ to của âm thanh khi ở xa nguồn âm (Trang 44)
Câu hỏi: Khi bước lại gần hoặc đi xa một chiếc đài đang mở, em thấy âm thanh thay đổi như thế nào?
Lời giải chi tiết:
- Khi đứng gần đài: Âm thanh nghe to và rõ.
- Khi đi ra xa đài: Âm thanh nghe nhỏ dần.
Kết luận: Khi âm thanh truyền ra xa nguồn âm thì độ to của âm thanh giảm đi.
5. Vận dụng (Trang 44)
Câu hỏi: Tại sao ngày xưa khi đánh giặc, quân ta thường áp tai xuống đất để nghe tiếng chân ngựa của địch từ xa?
Lời giải chi tiết:
Vì đất là chất rắn. Âm thanh truyền trong chất rắn nhanh và đi được xa hơn so với truyền trong không khí (chất khí). Việc áp tai xuống đất giúp nghe thấy tiếng chân ngựa của quân địch từ khoảng cách rất xa mà nghe trong không khí không thể thấy được.
III. BÀI TẬP CỦNG CỐ CÓ ĐÁP ÁN
Để ghi nhớ bài lâu hơn, các em hãy tự làm bài tập nhỏ dưới đây rồi so sánh với đáp án của cô nhé!
Bài 1: Điền từ thích hợp vào chỗ trống (rung động, chất rắn, giảm đi, nguồn âm):
- Âm thanh được phát ra khi vật ……..
- Âm thanh có thể truyền qua chất khí, chất lỏng và ……..
- Khi ra xa nguồn âm, độ to của âm thanh sẽ ……..
Đáp án Bài 1: 1. rung động | 2. chất rắn | 3. giảm đi.
Bài 2: Đúng ghi Đ, Sai ghi S vào ô trống:
a) Âm thanh không thể truyền qua môi trường nước. [ ]
b) Khi gõ mạnh vào mặt trống, mặt trống rung động mạnh hơn nên phát ra âm to hơn. [ ]
c) Đứng càng xa loa đài thì nghe tiếng càng to. [ ]
Đáp án Bài 2: a) S | b) Đ | c) S.
Cô chúc các em học sinh luôn học tập tốt và yêu thích môn Khoa học! Nếu có thắc mắc gì, các em hãy hỏi cô ở phần bình luận nhé.