Chào mừng các em học sinh và quý phụ huynh!
Thầy/Cô rất vui được đồng hành cùng các em học sinh lớp 4 trong môn Khoa học, bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau học và giải bài tập chi tiết Bài 10: Âm thanh và sự truyền âm thanh. Bài hướng dẫn này được biên soạn chuẩn xác, rõ ràng từng bước để các em dễ dàng chép bài và nắm vững kiến thức nhé!
I. Kiến thức trọng tâm cần nhớ
Trước khi đi vào giải bài tập, các em hãy cùng Thầy/Cô điểm lại các kiến thức cốt lõi của Bài 10:
- Nguồn phát ra âm thanh: Âm thanh được tạo ra khi các vật rung động. Khi sự rung động dừng lại, âm thanh cũng tắt.
- Sự truyền âm thanh: Âm thanh có thể truyền qua các môi trường: chất khí (không khí), chất lỏng (nước) và chất rắn (gỗ, kim loại, đất,…).
- Độ to của âm thanh: Khi truyền ra xa nguồn âm, âm thanh sẽ yếu đi và ta nghe thấy nhỏ hơn.
II. Hướng dẫn giải chi tiết bài tập SGK Khoa học 4 – Bài 10
1. Hoạt động Mở đầu (Trang 41)
Câu hỏi: Hằng ngày, chúng ta nghe được rất nhiều âm thanh như tiếng chim hót, tiếng xe cộ, tiếng nói chuyện… Làm thế nào để các vật có thể phát ra âm thanh?
Trả lời chi tiết:
Để các vật phát ra âm thanh, chúng ta cần làm cho vật đó rung động. Ví dụ: gõ vào mặt trống, gảy dây đàn, thổi còi, hoặc tác động làm cho vật di chuyển qua lại nhanh chóng.
2. Hoạt động Khám phá 1: Tìm hiểu nguồn phát ra âm thanh (Trang 41 – 42)
Câu hỏi 1: Thực hiện các cách làm cho thước kẻ, xắc xô, trống phát ra âm thanh. Có điểm gì chung khi các vật đó phát ra âm thanh?
Trả lời chi tiết:
- Khi dùng tay bật nhẹ đầu thước kẻ, gõ vào mặt trống hay lắc xắc xô, các vật này đều phát ra âm thanh.
- Điểm chung: Khi phát ra âm thanh, mặt trống, đầu thước kẻ hay lá đồng của xắc xô đều rung động (chuyển động qua lại liên tục).
Câu hỏi 2: Đặt tay vào cổ họng và nói “Khoa học”. Em cảm nhận được điều gì ở tay?
Trả lời chi tiết:
Khi đặt ngón tay lên cổ họng và nói, em cảm thấy cổ họng (thanh quản) của mình rung lên. Điều đó chứng tỏ âm thanh tiếng nói được phát ra là do dây thanh quản rung động.
3. Hoạt động Khám phá 2: Tìm hiểu sự truyền âm thanh (Trang 42 – 43)
Thí nghiệm 1 (Truyền âm qua chất khí): Đứng trong lớp nghe tiếng cô giáo giảng bài.
Kết luận: Âm thanh truyền qua không khí (chất khí) đến tai ta.
Thí nghiệm 2 (Truyền âm qua chất rắn): Áp tai vào mặt bàn, một bạn gõ nhẹ vào đầu bàn bên kia.
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên VIET CREDIT. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Trả lời chi tiết: Tai áp sát mặt bàn nghe thấy tiếng gõ rõ hơn so với tai nhấc khỏi mặt bàn. Điều này chứng tỏ âm thanh truyền tốt qua chất rắn (gỗ).
Thí nghiệm 3 (Truyền âm qua chất lỏng): Đặt một chiếc đài đĩa đang phát nhạc vào túi ni lông buộc kín rồi thả vào chậu nước. Áp tai vào thành chậu.
Trả lời chi tiết: Ta vẫn nghe thấy tiếng nhạc phát ra. Điều này chứng tỏ âm thanh có thể truyền qua chất lỏng (nước) và chất rắn (thành chậu).
4. Hoạt động Khám phá 3: Độ to của âm thanh (Trang 43)
Câu hỏi: Khi người đánh trống gõ mạnh vào mặt trống, âm thanh nghe được to hay nhỏ? Khi đứng xa trống hơn, âm thanh nghe được to hơn hay nhỏ đi?
Trả lời chi tiết:
- Khi gõ mạnh vào mặt trống, mặt trống rung động mạnh hơn nên âm thanh phát ra to hơn.
- Khi đứng càng xa nguồn âm (xa cái trống), âm thanh nghe được sẽ nhỏ đi (yếu đi).
5. Hoạt động Luyện tập và Vận dụng (Trang 44)
Câu hỏi: Em hãy làm chiếc “điện thoại dây” bằng hai cốc giấy và một sợi dây chỉ. Vì sao khi nói nhỏ vào đáy cốc bên này, bạn ở cốc bên kia lại nghe thấy?
Trả lời chi tiết:
Giải thích: Khi ta nói vào đáy cốc thứ nhất, âm thanh làm đáy cốc rung động. Sự rung động này truyền qua sợi dây chỉ (chất rắn) đến đáy cốc thứ hai, làm đáy cốc thứ hai rung động và truyền âm thanh vào không khí đến tai bạn bên kia.
III. Bài tập củng cố kiến thức (Mẫu luyện tập tại nhà)
Để giúp các em học sinh ghi nhớ sâu hơn, Thầy/Cô đưa ra một số bài tập trắc nghiệm và tự luận nhỏ sau đây:
Câu 1 (Trắc nghiệm): Âm thanh được tạo ra từ đâu?
- A. Do vật bị làm nóng lên.
- B. Do các vật rung động.
- C. Do vật đứng yên.
- D. Do ánh sáng chiếu vào vật.
Đáp án đúng: B
Câu 2 (Tự luận): Hãy nêu 2 ví dụ thực tế chứng tỏ âm thanh truyền được qua chất lỏng.
Đáp án mẫu:
- Cá dưới nước nghe thấy tiếng bước chân người đi trên bờ nên lặn mất.
- Thợ lặn dưới biển vẫn nghe được tiếng động cơ của tàu thuyền chạy trên mặt nước.
Hy vọng bài hướng dẫn giải chi tiết Bài 10 môn Khoa học 4 bộ sách Kết nối tri thức này sẽ giúp các em học tập thật tốt và chuẩn bị bài chu đáo trước khi đến lớp. Chúc các em luôn học giỏi và yêu thích môn Khoa học!