Đề thi học kì 1 KHTN 8 (Hóa) CTST có đáp án và hướng dẫn giải chi tiết
Lời nhắn từ Thầy/Cô
Chào các em học sinh yêu quý của Thầy/Cô! Kỳ thi học kì 1 sắp đến rồi, Thầy/Cô biết các em đã rất cố gắng trong suốt thời gian qua. Để giúp các em tự tin hơn khi bước vào phòng thi, đặc biệt là với phần Hóa học trong môn Khoa học tự nhiên 8 theo chương trình Chân trời sáng tạo, Thầy/Cô đã biên soạn một đề kiểm tra mẫu kèm theo lời giải chi tiết từng bước. Hãy cùng Thầy/Cô ôn tập lại những kiến thức quan trọng và rèn luyện kỹ năng giải bài tập nhé!
Mỗi bài tập đều được trình bày rõ ràng, từ công thức đến cách thay số, giúp các em dễ dàng theo dõi và ghi nhớ. Hãy đọc kỹ, hiểu rõ từng bước và đừng ngần ngại hỏi lại nếu có bất kỳ thắc mắc nào.
Chúc các em học tốt và đạt kết quả cao trong kì thi sắp tới!
I. Phần Trắc nghiệm (3,0 điểm)
-
Câu 1: Trong phản ứng hóa học, chất ban đầu bị biến đổi gọi là gì?
A. Sản phẩm B. Chất xúc tác C. Chất phản ứng D. Chất tạo thành
Hướng dẫn giải:
Trong một phản ứng hóa học, các chất ban đầu tham gia vào phản ứng và bị biến đổi để tạo ra chất mới được gọi là chất phản ứng (hay chất tham gia).
Đáp án đúng: C
-
Câu 2: Phát biểu nào sau đây đúng về định luật bảo toàn khối lượng?
A. Tổng khối lượng các chất sản phẩm lớn hơn tổng khối lượng các chất phản ứng.
B. Tổng khối lượng các chất sản phẩm nhỏ hơn tổng khối lượng các chất phản ứng.
C. Tổng khối lượng các chất sản phẩm bằng tổng khối lượng các chất phản ứng.
D. Khối lượng các chất luôn thay đổi trong phản ứng hóa học.
Hướng dẫn giải:
Định luật bảo toàn khối lượng là một trong những định luật cơ bản của hóa học, khẳng định rằng: “Trong một phản ứng hóa học, tổng khối lượng của các chất sản phẩm bằng tổng khối lượng của các chất phản ứng.”
Đáp án đúng: C
-
Câu 3: Khối lượng mol của khí cacbonic (CO2) là bao nhiêu? (Biết C = 12, O = 16)
A. 28 g/mol B. 32 g/mol C. 44 g/mol D. 48 g/mol
Hướng dẫn giải:
Khối lượng mol của một chất được tính bằng tổng khối lượng nguyên tử của các nguyên tố trong phân tử đó, nhân với số lượng nguyên tử tương ứng.
Phân tử CO2 gồm 1 nguyên tử Cacbon (C) và 2 nguyên tử Oxi (O).
MCO2 = MC + 2 × MO
MCO2 = 12 + 2 × 16 = 12 + 32 = 44 (g/mol)
Đáp án đúng: C
II. Phần Tự luận (7,0 điểm)
-
Bài 1 (2,0 điểm): Hãy cân bằng các phương trình hóa học sau:
a) Fe + O2 → Fe3O4
b) Al + HCl → AlCl3 + H2
Hướng dẫn giải chi tiết:
a) Fe + O2 → Fe3O4
-
Liệt kê các nguyên tố: Trong phản ứng này, chúng ta có hai nguyên tố là Sắt (Fe) và Oxi (O).
-
Đếm số nguyên tử mỗi nguyên tố ở hai vế:
- Ở vế trái (chất phản ứng): Có 1 nguyên tử Fe và 2 nguyên tử O.
- Ở vế phải (sản phẩm): Có 3 nguyên tử Fe và 4 nguyên tử O.
-
Cân bằng nguyên tố Oxi trước: Số nguyên tử Oxi ở vế phải (4) là bội số của số nguyên tử Oxi ở vế trái (2). Để cân bằng Oxi, ta đặt hệ số 2 trước O2 ở vế trái:
Fe + 2O2 → Fe3O4
(Lúc này, vế trái có 4 Oxi, vế phải có 4 Oxi. Oxi đã cân bằng.)
-
Cân bằng nguyên tố Sắt: Hiện tại, vế phải có 3 nguyên tử Fe, trong khi vế trái chỉ có 1 nguyên tử Fe. Để cân bằng Fe, ta đặt hệ số 3 trước Fe ở vế trái:
3Fe + 2O2 → Fe3O4
-
Kiểm tra lại toàn bộ phương trình:
- Vế trái: 3 Fe, 2 × 2 = 4 O.
- Vế phải: 3 Fe, 4 O.
Số nguyên tử của mỗi nguyên tố ở hai vế đã bằng nhau. Phương trình đã cân bằng.
Phương trình cân bằng hoàn chỉnh: 3Fe + 2O2 → Fe3O4
b) Al + HCl → AlCl3 + H2
-
Liệt kê các nguyên tố: Trong phản ứng này, chúng ta có Nhôm (Al), Hidro (H) và Clo (Cl).
-
Đếm số nguyên tử mỗi nguyên tố ở hai vế:
- Ở vế trái (chất phản ứng): Có 1 Al, 1 H, 1 Cl.
- Ở vế phải (sản phẩm): Có 1 Al, 2 H, 3 Cl.
-
Cân bằng nguyên tố Clo (Cl): Vế phải có 3 Cl, vế trái có 1 Cl. Để cân bằng Cl, ta đặt hệ số 3 trước HCl ở vế trái:
Al + 3HCl → AlCl3 + H2
(Lúc này: Vế trái: 1 Al, 3 H, 3 Cl. Vế phải: 1 Al, 2 H, 3 Cl.)
-
Cân bằng nguyên tố Hidro (H): Hiện tại, vế trái có 3 H, vế phải có 2 H. Để cân bằng H, ta tìm bội chung nhỏ nhất (BCNN) của 3 và 2 là 6. Vậy, ta sẽ làm cho số nguyên tử H ở cả hai vế là 6.
- Để có 6 H ở vế trái, ta thay hệ số 3 của HCl bằng 6:
- Để có 6 H ở vế phải, ta đặt hệ số 3 trước H2:
Al + 6HCl → AlCl3 + H2
Al + 6HCl → AlCl3 + 3H2
(Lúc này: Vế trái: 1 Al, 6 H, 6 Cl. Vế phải: 1 Al, 6 H, 3 Cl.)
-
Cân bằng lại Clo (Cl) và Nhôm (Al): Sau khi cân bằng H, số lượng Cl ở hai vế lại không bằng nhau (vế trái 6 Cl, vế phải 3 Cl). Ta cần đặt hệ số 2 trước AlCl3 để cân bằng Cl:
Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2
(Lúc này: Vế trái: 1 Al, 6 H, 6 Cl. Vế phải: 2 Al, 6 H, 6 Cl.)
-
Cân bằng lại Nhôm (Al): Cuối cùng, số lượng Al ở hai vế không bằng nhau (vế trái 1 Al, vế phải 2 Al). Ta đặt hệ số 2 trước Al ở vế trái:
2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2
-
Kiểm tra lại toàn bộ phương trình:
- Vế trái: 2 Al, 6 H, 6 Cl.
- Vế phải: 2 Al, 2 × 3 = 6 Cl, 3 × 2 = 6 H.
Số nguyên tử của mỗi nguyên tố ở hai vế đã bằng nhau. Phương trình đã cân bằng.
Phương trình cân bằng hoàn chỉnh: 2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên Tẩy Dầu Mỡ Nhà Bếp, Hút Mùi Mặt Bếp Gas Bếp Từ Đáy Xoong Chảo HiKit 500g. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi → -
-
Bài 2 (2,0 điểm): Tính:
a) Số mol của 16 gam khí oxi (O2).
b) Thể tích của 0,5 mol khí nitơ (N2) ở điều kiện chuẩn (đktc).
(Biết O = 16, N = 14)
Hướng dẫn giải chi tiết:
a) Số mol của 16 gam khí oxi (O2).
-
Tính khối lượng mol của khí oxi (O2):
Khí oxi là một phân tử gồm 2 nguyên tử O. Khối lượng nguyên tử của O là 16.
MO2 = 2 × MO = 2 × 16 = 32 (g/mol)
-
Áp dụng công thức tính số mol:
Số mol (n) được tính bằng khối lượng chất (m) chia cho khối lượng mol (M) của chất đó:
n = m / M
-
Thay số và tính toán:
nO2 = 16 gam / 32 g/mol = 0,5 mol
Đáp số: Số mol của 16 gam khí oxi là 0,5 mol.
b) Thể tích của 0,5 mol khí nitơ (N2) ở điều kiện chuẩn (đktc).
-
Nắm vững điều kiện chuẩn (CTST):
Theo chương trình Khoa học tự nhiên 8 (CTST), điều kiện chuẩn (đktc) là nhiệt độ 25oC và áp suất 1 bar. Ở điều kiện này, 1 mol của mọi chất khí đều chiếm thể tích là 24,79 lít.
(Lưu ý: Nếu sách giáo khoa của em sử dụng “điều kiện tiêu chuẩn” cũ (0oC, 1 atm) với thể tích mol là 22,4 lít/mol, hãy dùng giá trị đó theo hướng dẫn của giáo viên nhé!)
-
Áp dụng công thức tính thể tích chất khí ở điều kiện chuẩn:
Thể tích khí (V) = Số mol (n) × Thể tích mol ở điều kiện chuẩn
V = n × 24,79 (lít)
-
Thay số và tính toán:
VN2 = 0,5 mol × 24,79 lít/mol = 12,395 lít
Đáp số: Thể tích của 0,5 mol khí nitơ ở điều kiện chuẩn là 12,395 lít.
-
-
Bài 3 (3,0 điểm): Hòa tan 20 gam NaOH vào nước để tạo thành 200 ml dung dịch. Tính:
a) Nồng độ phần trăm (C%) của dung dịch, biết khối lượng riêng của dung dịch là 1,1 g/ml.
b) Nồng độ mol (CM) của dung dịch.
(Biết Na = 23, O = 16, H = 1)
Hướng dẫn giải chi tiết:
Tóm tắt các thông số đã cho:
- Khối lượng chất tan (NaOH): mchất tan = 20 gam
- Thể tích dung dịch: Vdd = 200 ml
- Khối lượng riêng của dung dịch: Ddd = 1,1 g/ml
1. Tính khối lượng mol của chất tan (NaOH):
MNaOH = MNa + MO + MH = 23 + 16 + 1 = 40 (g/mol)
a) Tính nồng độ phần trăm (C%) của dung dịch:
-
Tính khối lượng dung dịch (mdd):
Chúng ta có công thức tính khối lượng riêng: D = m / V. Từ đó suy ra: m = D × V.
mdd = Ddd × Vdd = 1,1 g/ml × 200 ml = 220 gam
-
Áp dụng công thức tính nồng độ phần trăm (C%):
Nồng độ phần trăm được tính bằng tỉ lệ phần trăm giữa khối lượng chất tan và khối lượng dung dịch:
C% = (mchất tan / mdung dịch) × 100%
-
Thay số và tính toán:
C% = (20 gam / 220 gam) × 100% ≈ 9,09%
Đáp số: Nồng độ phần trăm của dung dịch NaOH là khoảng 9,09%.
b) Tính nồng độ mol (CM) của dung dịch:
-
Tính số mol của chất tan (NaOH):
nNaOH = mNaOH / MNaOH = 20 gam / 40 g/mol = 0,5 mol
-
Đổi đơn vị thể tích dung dịch từ ml sang lít:
Nồng độ mol yêu cầu thể tích dung dịch phải được tính bằng lít.
Vdd = 200 ml = 200 / 1000 lít = 0,2 lít
-
Áp dụng công thức tính nồng độ mol (CM):
Nồng độ mol được tính bằng số mol chất tan chia cho thể tích dung dịch (bằng lít):
CM = n / V (đơn vị: mol/lít hoặc M)
-
Thay số và tính toán:
CM = 0,5 mol / 0,2 lít = 2,5 M
Đáp số: Nồng độ mol của dung dịch NaOH là 2,5 M.
Lời kết
Thầy/Cô hy vọng rằng với bài hướng dẫn giải chi tiết này, các em đã có thể củng cố kiến thức và tự tin hơn khi giải các bài tập hóa học. Hãy nhớ rằng, chìa khóa để đạt được kết quả tốt là sự kiên trì luyện tập và hiểu sâu sắc bản chất của từng công thức, định luật. Đừng chỉ học thuộc lòng mà hãy cố gắng hiểu cách áp dụng chúng vào từng tình huống cụ thể.
Nếu có bất kỳ câu hỏi hay phần nào chưa rõ, đừng ngần ngại hỏi Thầy/Cô hoặc bạn bè nhé. Cùng nhau cố gắng, chúng ta chắc chắn sẽ vượt qua mọi thử thách!
Chúc các em luôn yêu thích môn Khoa học tự nhiên và gặt hái nhiều thành công trong học tập!