ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT MÔN TOÁN LỚP 8 – HỌC KÌ II
ĐÁP ÁN CHI TIẾT VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI
Chào các em học sinh yêu quý của thầy/cô! Hôm nay, thầy/cô sẽ cùng các em ôn tập và chữa một đề kiểm tra 1 tiết môn Toán 8, học kì II. Đề này được thiết kế bám sát chương trình, giúp các em củng cố kiến thức và tự tin hơn cho các bài kiểm tra sắp tới. Hãy cùng theo dõi từng bước giải chi tiết, rõ ràng để hiểu bài thật kỹ và tự mình giải được các dạng bài tương tự nhé!
ĐỀ BÀI
Bài 1 (2.0 điểm): Cho biểu thức với .
- Rút gọn biểu thức .
- Tính giá trị của biểu thức khi .
Bài 2 (2.0 điểm): Giải phương trình:
Bài 3 (1.5 điểm): Giải bất phương trình sau và biểu diễn tập nghiệm trên trục số:
Bài 4 (2.5 điểm): Một xe máy khởi hành từ A lúc 7 giờ sáng với vận tốc 40 km/h. Đến 8 giờ sáng, một ô tô cũng khởi hành từ A đuổi theo xe máy với vận tốc 60 km/h. Hỏi ô tô đuổi kịp xe máy lúc mấy giờ và cách A bao nhiêu km?
Bài 5 (2.0 điểm): Cho tam giác ABC vuông tại A có AB = 6cm, AC = 8cm. Kẻ đường cao AH.
- Chứng minh rằng .
- Tính độ dài cạnh BC, AH.
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
Bài 1 (2.0 điểm):
Cho biểu thức với .
1. Rút gọn biểu thức .
- Phân tích các mẫu thức thành nhân tử để tìm Mẫu thức chung (MTC):
- Mẫu thức thứ nhất:
- Mẫu thức thứ hai:
Vậy, Mẫu thức chung (MTC) của hai phân thức là .
- Phân tích tử thức của phân thức thứ nhất:
- (Đây là hằng đẳng thức số 3: )
- Viết lại biểu thức với các phân tích đã có và rút gọn (nếu được):
Vì đề bài cho , nên ta có thể chia cả tử và mẫu của phân thức thứ nhất cho .
- Thực hiện phép cộng hai phân thức đã có cùng mẫu:
Vậy, biểu thức rút gọn của là .
2. Tính giá trị của biểu thức khi .
- Thay giá trị vào biểu thức đã rút gọn:
- Thực hiện phép tính:
Vậy, khi , giá trị của biểu thức là 2.
Bài 2 (2.0 điểm):
1. Giải phương trình:
- Chuyển các hạng tử chứa ẩn sang một vế, các hạng tử tự do sang vế còn lại: (Nhớ đổi dấu khi chuyển vế)
- Thực hiện phép tính ở mỗi vế:
- Tìm giá trị của :
Tập nghiệm của phương trình là .
2. Giải phương trình:
- Tìm Điều kiện xác định (ĐKXĐ) của phương trình: Các mẫu thức phải khác 0.
- và
Vậy, ĐKXĐ của phương trình là và .
- Tìm Mẫu thức chung (MTC) và quy đồng mẫu thức hai vế:
- Phân tích các mẫu thức thành nhân tử: .
- Vậy, MTC là .
- Quy đồng các phân thức:
- Khử mẫu: (Sau khi quy đồng và bỏ mẫu, ta được phương trình chứa ẩn ở tử thức)
- Rút gọn và giải phương trình bậc nhất:
Áp dụng quy tắc nhân đa thức và hằng đẳng thức:
Chuyển các hạng tử chứa sang một vế, các hằng số sang vế còn lại:
- Kiểm tra điều kiện xác định:
Giá trị thỏa mãn ĐKXĐ ( và ).
Vậy, tập nghiệm của phương trình là .
Bài 3 (1.5 điểm):
Giải bất phương trình sau và biểu diễn tập nghiệm trên trục số:
- Phá ngoặc (sử dụng quy tắc nhân phân phối và quy tắc dấu):
- Thu gọn các hạng tử tương đồng ở vế trái:
- Chuyển hạng tử tự do sang vế phải và tính toán:
- Kết luận tập nghiệm:
Tập nghiệm của bất phương trình là tất cả các giá trị nhỏ hơn hoặc bằng 12. Ký hiệu là hoặc dạng khoảng .
- Biểu diễn tập nghiệm trên trục số:
(Các em hãy thực hiện như sau:
- Vẽ một trục số nằm ngang, mũi tên chỉ chiều dương.
- Đánh dấu điểm 12 trên trục số.
- Dùng một ngoặc vuông “]” đặt tại điểm 12, quay về phía bên trái (chỉ rằng 12 là giá trị thuộc tập nghiệm).
- Tô đậm hoặc gạch chéo phần trục số từ điểm 12 về phía âm vô cùng (tất cả các số nhỏ hơn hoặc bằng 12).
)
Bài 4 (2.5 điểm):
Một xe máy khởi hành từ A lúc 7 giờ sáng với vận tốc 40 km/h. Đến 8 giờ sáng, một ô tô cũng khởi hành từ A đuổi theo xe máy với vận tốc 60 km/h. Hỏi ô tô đuổi kịp xe máy lúc mấy giờ và cách A bao nhiêu km?
- Phân tích bài toán và chọn ẩn số:
Đây là bài toán chuyển động có liên quan đến thời gian và quãng đường. Khi ô tô đuổi kịp xe máy, quãng đường mà cả hai xe đi được từ A sẽ bằng nhau.
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên Xay tỏi cầm tay, Máy xay mini đa năng 3 lưỡi dao kéo tay, xay tỏi ớt hành, xay rau củ quả. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Gọi thời gian ô tô đi từ lúc khởi hành đến khi đuổi kịp xe máy là (giờ).
Điều kiện: (thời gian phải là số dương).
- Tính thời gian và quãng đường xe máy đã đi trước:
- Xe máy khởi hành lúc 7 giờ, ô tô khởi hành lúc 8 giờ.
- Thời gian xe máy đã đi trước ô tô là: 8 giờ – 7 giờ = 1 giờ.
- Quãng đường xe máy đã đi được trong 1 giờ đó là: .
- Biểu diễn quãng đường mỗi xe đi được từ lúc ô tô khởi hành đến khi gặp nhau theo ẩn :
- Quãng đường ô tô đi được: (km).
- Thời gian xe máy đã đi kể từ lúc 7 giờ sáng đến khi gặp ô tô là (giờ).
- Quãng đường xe máy đi được (tính từ A) là: (km).
- Lập phương trình:
Khi ô tô đuổi kịp xe máy, quãng đường hai xe đi được từ điểm A là bằng nhau.
- Giải phương trình:
Chuyển các hạng tử chứa sang một vế:
(giờ)
(Giá trị này thỏa mãn điều kiện ).
- Kết luận về thời điểm gặp nhau và quãng đường:
- Thời điểm ô tô đuổi kịp xe máy: Ô tô khởi hành lúc 8 giờ và đi mất 2 giờ để đuổi kịp.
Thời điểm gặp nhau = 8 giờ + 2 giờ = 10 giờ sáng.
- Quãng đường từ A đến điểm gặp nhau:
Ta dùng quãng đường của ô tô: .
(Hoặc dùng quãng đường của xe máy: .)
- Thời điểm ô tô đuổi kịp xe máy: Ô tô khởi hành lúc 8 giờ và đi mất 2 giờ để đuổi kịp.
Vậy, ô tô đuổi kịp xe máy lúc 10 giờ sáng và cách A 120 km.
Bài 5 (2.0 điểm):
Cho tam giác ABC vuông tại A có AB = 6cm, AC = 8cm. Kẻ đường cao AH.
1. Chứng minh rằng .
- Xét hai tam giác cần chứng minh đồng dạng:
Xét (vuông tại H) và (vuông tại A) có:
- Góc là góc chung của cả hai tam giác.
- Góc (vì AH là đường cao).
- Góc (vì tam giác ABC vuông tại A).
- Suy ra, .
- Kết luận đồng dạng:
Do đó, (theo trường hợp đồng dạng Góc-Góc).
2. Tính độ dài cạnh BC, AH.
- Tính độ dài cạnh BC:
Áp dụng định lý Pythagore trong vuông tại A:
Thay số vào:
Lấy căn bậc hai:
(cm)
- Tính độ dài cạnh AH:
Chúng ta có thể sử dụng công thức tính diện tích tam giác vuông hoặc hệ thức lượng trong tam giác vuông.
Cách 1: Dựa vào diện tích tam giác.
Diện tích có thể tính bằng hai cách:
Do đó, ta có:
Hay
Thay số vào:
(cm)
Cách 2: Dựa vào tam giác đồng dạng (từ câu 1).
Vì (chứng minh ở câu 1), nên ta có tỉ số các cạnh tương ứng bằng nhau:
Thay số vào:
(cm)
Vậy, độ dài cạnh BC là 10 cm và độ dài cạnh AH là 4.8 cm.
Các em thân mến, vậy là chúng ta đã cùng nhau giải quyết xong đề kiểm tra này rồi. Thầy/cô hi vọng bài hướng dẫn chi tiết này sẽ giúp các em hiểu rõ hơn về cách làm bài, các lỗi thường gặp và củng cố kiến thức. Hãy thường xuyên luyện tập, đối chiếu kết quả và đừng ngại hỏi thầy cô giáo hoặc bạn bè nếu có bất kỳ thắc mắc nào nhé! Sự kiên trì và chăm chỉ chắc chắn sẽ mang lại kết quả tốt đẹp!
Chúc các em luôn học tốt và đạt nhiều thành tích cao trong môn Toán!