Đề Kiểm Tra 1 Tiết Ngữ Văn 8 Giữa Kì 1 Kèm Lời Giải Chi Tiết
Chào các em học sinh yêu quý! Với mong muốn giúp các em tự tin ôn tập và đạt kết quả cao trong kì kiểm tra giữa kì 1 sắp tới, thầy/cô đã biên soạn một đề kiểm tra mẫu kèm theo lời giải chi tiết, rõ ràng từng bước. Đây là cơ hội để các em củng cố kiến thức, rèn luyện kĩ năng đọc hiểu và tạo lập văn bản. Hãy cùng thầy/cô khám phá đề bài và cách giải quyết nhé!
A. ĐỀ KIỂM TRA
PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Một con chim sẻ nhỏ bé đang cố gắng bay về tổ trong cơn bão dữ dội. Gió quật mạnh, mưa xối xả, mỗi nhịp đập cánh của nó dường như muốn gục ngã. Nhưng trong ánh mắt chim sẻ, không có sự tuyệt vọng. Nó biết rằng, ở cuối con đường giông bão, tổ ấm thân yêu đang chờ đợi, và những đứa con thơ đang đói. Mỗi lần gió đẩy lùi, nó lại dồn hết sức lực để vượt qua. Đôi cánh nhỏ bé nhưng kiên cường ấy, không một giây phút nào ngừng vẫy vùng. Cuối cùng, sau bao nỗ lực tưởng chừng như vô vọng, chim sẻ cũng chạm đến ngưỡng cửa tổ. Một cảm giác bình yên và ấm áp lan tỏa, xua tan đi mọi mệt mỏi và sợ hãi. Nó đã chiến thắng cơn bão, không chỉ bằng sức mạnh thể chất mà còn bằng một ý chí sắt đá, một tình yêu thương mãnh liệt.
- Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn văn trên. (1.0 điểm)
- Chỉ ra một từ láy và một từ Hán Việt trong đoạn văn. (1.0 điểm)
- Đoạn văn đã sử dụng biện pháp tu từ nào nổi bật? Nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó. (2.0 điểm)
- Nêu nội dung chính của đoạn văn. Thông điệp mà đoạn văn muốn gửi gắm đến người đọc là gì? (2.0 điểm)
PHẦN II. TẠO LẬP VĂN BẢN (4.0 điểm)
Viết bài văn nghị luận (khoảng 01 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của “tình bạn chân chính” trong cuộc sống của mỗi người.
B. LỜI GIẢI CHI TIẾT
PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
-
Phương thức biểu đạt chính:
- Đáp án: Phương thức biểu đạt chính là Tự sự.
- Giải thích: Đoạn văn tập trung kể lại một câu chuyện về hành trình vượt bão của một con chim sẻ, miêu tả diễn biến sự việc từ lúc chim sẻ cố gắng bay, chống chọi với bão đến khi về được tổ. Đây là đặc trưng cơ bản của phương thức tự sự.
-
Chỉ ra một từ láy và một từ Hán Việt:
- Từ láy: Em có thể chọn một trong các từ sau: nhỏ bé, dữ dội, xối xả, vẫy vùng, mệt mỏi, sợ hãi, mãnh liệt.
- Từ Hán Việt: Em có thể chọn một trong các từ sau: tuyệt vọng, sức lực, nỗ lực, vô vọng, thể chất, ý chí, mãnh liệt.
- Ví dụ cụ thể: Từ láy: nhỏ bé. Từ Hán Việt: nỗ lực.
-
Biện pháp tu từ nổi bật và tác dụng:
- Biện pháp tu từ nổi bật: Nhân hóa.
- Dẫn chứng: “ánh mắt chim sẻ, không có sự tuyệt vọng”, “chim sẻ… dồn hết sức lực”, “ý chí sắt đá”, “tình yêu thương mãnh liệt”, “đã chiến thắng”.
- Tác dụng:
- Làm cho hình ảnh chú chim sẻ trở nên sinh động, gần gũi và có hồn hơn, giống như một con người đang chiến đấu với nghịch cảnh.
- Gợi lên trong lòng người đọc sự đồng cảm, xúc động trước nghị lực phi thường và tình mẫu tử thiêng liêng của chim sẻ.
- Giúp thông điệp về sự kiên cường, ý chí vượt khó được truyền tải một cách sâu sắc, giàu cảm xúc và dễ đi vào lòng người đọc hơn.
-
Nội dung chính và thông điệp:
- Nội dung chính của đoạn văn: Đoạn văn kể về hành trình kiên cường, nỗ lực không ngừng nghỉ của một chú chim sẻ nhỏ bé để vượt qua cơn bão dữ dội, trở về tổ ấm nơi có những đứa con đang chờ đợi. Đó là sự thể hiện ý chí mãnh liệt và tình yêu thương sâu sắc.
- Thông điệp mà đoạn văn muốn gửi gắm đến người đọc:
- Cuộc sống luôn tồn tại những khó khăn, thử thách như những cơn bão.
- Tuy nhiên, chỉ cần chúng ta có mục tiêu rõ ràng (tổ ấm, con thơ), có ý chí kiên cường, nghị lực và tình yêu thương mãnh liệt, chúng ta sẽ có đủ sức mạnh để vượt qua mọi trở ngại, dù bản thân có nhỏ bé đến đâu.
- Khẳng định giá trị của sự nỗ lực, kiên trì và niềm tin vào bản thân.
PHẦN II. TẠO LẬP VĂN BẢN (4.0 điểm)
Đề bài: Viết bài văn nghị luận (khoảng 01 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của “tình bạn chân chính” trong cuộc sống của mỗi người.
Hướng dẫn giải chi tiết:
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên Xay tỏi cầm tay, Máy xay mini đa năng 3 lưỡi dao kéo tay, xay tỏi ớt hành, xay rau củ quả. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Để viết một bài văn nghị luận thuyết phục và mạch lạc, em cần xây dựng một dàn ý rõ ràng và triển khai các luận điểm một cách hợp lí.
1. Dàn ý chi tiết:
- Mở bài: (0.5 điểm)
- Giới thiệu khái quát về tình bạn: Là một trong những mối quan hệ quan trọng và đẹp đẽ nhất trong cuộc sống con người.
- Dẫn dắt vào vấn đề nghị luận: Tình bạn có nhiều dạng, nhưng tình bạn chân chính mang một ý nghĩa đặc biệt, sâu sắc và bền vững.
- Nêu vấn đề: Khẳng định ý nghĩa to lớn của tình bạn chân chính trong cuộc sống.
- Thân bài: (3.0 điểm)
- Giải thích thế nào là tình bạn chân chính: (0.5 điểm)
- Là mối quan hệ được xây dựng trên sự chân thành, tin tưởng, thấu hiểu, không vụ lợi.
- Bạn bè chân chính là những người luôn đồng cảm, sẻ chia, cùng nhau tiến bộ, sẵn sàng giúp đỡ khi hoạn nạn và thành thật góp ý.
- Biểu hiện của tình bạn chân chính: (0.5 điểm)
- Luôn ở bên cạnh nhau, động viên, an ủi khi đối phương gặp khó khăn, vấp ngã.
- Thẳng thắn góp ý, giúp nhau nhận ra và sửa chữa khuyết điểm để cùng nhau tốt hơn.
- Chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, thành công và thất bại.
- Không đố kỵ, ghen ghét khi bạn thành công; không bỏ rơi khi bạn gặp hoạn nạn.
- Ý nghĩa của tình bạn chân chính trong cuộc sống: (1.0 điểm)
- Là chỗ dựa tinh thần vững chắc: Trong cuộc sống, ai cũng có những lúc yếu lòng, tình bạn chân chính sẽ là nguồn động viên, an ủi, giúp ta có thêm sức mạnh vượt qua khó khăn.
- Giúp ta hoàn thiện bản thân: Qua những lời góp ý chân thành, những tấm gương tốt từ bạn bè, ta học hỏi, sửa đổi khuyết điểm và phát huy ưu điểm, từ đó sống tốt đẹp hơn.
- Mang lại niềm vui, hạnh phúc: Tình bạn làm cho cuộc sống trở nên phong phú, ý nghĩa hơn với những khoảnh khắc vui vẻ, sẻ chia, những kỉ niệm đẹp.
- Mở rộng thế giới quan: Bạn bè đến từ nhiều môi trường khác nhau giúp ta có cái nhìn đa chiều, học hỏi được nhiều điều mới lạ.
- Phản đề (Phê phán những biểu hiện sai lệch): (0.5 điểm)
- Phê phán những mối quan hệ bè bạn hời hợt, vụ lợi, lợi dụng nhau.
- Chỉ ra tác hại của việc kết giao với những người bạn xấu, dẫn đến sa ngã.
- Bài học nhận thức và hành động: (0.5 điểm)
- Mỗi người cần biết trân trọng, xây dựng và gìn giữ những tình bạn chân chính.
- Hãy sống chân thành, biết lắng nghe, sẻ chia và tha thứ để vun đắp tình bạn.
- Giải thích thế nào là tình bạn chân chính: (0.5 điểm)
- Kết bài: (0.5 điểm)
- Khẳng định lại vai trò và ý nghĩa to lớn của tình bạn chân chính trong cuộc đời.
- Liên hệ bản thân: Tự hứa sẽ trân trọng và vun đắp cho những tình bạn đẹp.
2. Bài văn mẫu (Gợi ý):
Ai đó đã từng nói: “Một người bạn chân chính tốt hơn mười ngàn người họ hàng”. Quả thật, trong hành trình cuộc đời đầy những thử thách và biến động, không ai có thể bước đi một mình mà không cần đến sự sẻ chia, đồng hành. Giữa muôn vàn mối quan hệ, tình bạn luôn chiếm một vị trí đặc biệt, là nguồn động lực và niềm vui lớn lao. Đặc biệt, tình bạn chân chính có ý nghĩa vô cùng quan trọng, làm nên giá trị và vẻ đẹp đích thực của cuộc sống.
Trước hết, chúng ta cần hiểu rõ tình bạn chân chính là gì. Đó không phải là sự quen biết xã giao hay những mối quan hệ lợi dụng nhau vì mục đích nào đó. Tình bạn chân chính là tình cảm được xây dựng trên nền tảng của sự chân thành, tin tưởng, thấu hiểu và sẻ chia. Bạn bè chân chính là những người luôn đồng hành, cùng nhau tiến bộ, sẵn sàng hy sinh vì nhau mà không vụ lợi. Họ chấp nhận cả những ưu điểm và khuyết điểm của nhau, và luôn mong muốn điều tốt đẹp nhất cho người bạn của mình.
Tình bạn chân chính biểu hiện qua rất nhiều khía cạnh trong cuộc sống. Đó là việc sẵn lòng lắng nghe những tâm sự, sẻ chia niềm vui nỗi buồn mà không phán xét; là động viên, an ủi khi đối phương gặp khó khăn, vấp ngã. Một người bạn chân chính sẽ không ngại thẳng thắn góp ý, thậm chí là chỉ ra lỗi lầm của bạn để cùng nhau tốt hơn, chứ không phải nịnh bợ hay bao che. Khi bạn thành công, người bạn ấy sẽ mừng cho bạn như mừng cho chính mình, không chút đố kỵ. Khi bạn thất bại, họ sẽ là người đầu tiên đưa tay ra nắm lấy, vực bạn dậy, cùng bạn đối mặt với thử thách.
Ý nghĩa của tình bạn chân chính trong cuộc sống là vô cùng to lớn. Tình bạn chân chính là chỗ dựa tinh thần vững chắc. Cuộc sống có những lúc chông chênh, những áp lực từ học tập, gia đình, xã hội dễ khiến ta nản lòng. Một người bạn chân chính sẽ là điểm tựa vững chắc, nơi ta có thể tìm thấy sự an ủi, lời khuyên và động lực để tiếp tục cố gắng. Hơn nữa, tình bạn chân chính giúp ta hoàn thiện bản thân. Qua những lời góp ý chân thành, những tấm gương tốt từ bạn bè, ta học hỏi, sửa đổi khuyết điểm và phát huy ưu điểm, từ đó sống tốt đẹp hơn mỗi ngày. Tình bạn còn mang lại niềm vui, hạnh phúc, làm cho cuộc sống trở nên phong phú, ý nghĩa hơn với những khoảnh khắc vui vẻ, sẻ chia, những kỉ niệm đẹp không thể nào quên. Cuối cùng, bạn bè đến từ nhiều hoàn cảnh, suy nghĩ khác nhau còn giúp ta mở rộng thế giới quan, học hỏi được nhiều điều mới lạ và có cái nhìn đa chiều hơn về cuộc sống.
Tuy nhiên, trong xã hội vẫn tồn tại không ít những mối quan hệ “bè bạn” hời hợt, vụ lợi, thậm chí là lợi dụng nhau để đạt được mục đích riêng. Những mối quan hệ ấy không phải là tình bạn chân chính, mà ngược lại, có thể gây ra những tổn thương và hệ lụy đáng tiếc. Vì vậy, mỗi người cần phải tỉnh táo để nhận diện, biết trân trọng, xây dựng và gìn giữ những tình bạn chân chính, đồng thời tránh xa những mối quan hệ độc hại.
Tóm lại, tình bạn chân chính là một món quà vô giá mà cuộc sống ban tặng. Nó không chỉ làm phong phú thêm đời sống tinh thần mà còn là động lực giúp chúng ta vượt qua mọi khó khăn, hướng tới những điều tốt đẹp. Hãy biết yêu quý, trân trọng và vun đắp cho những tình bạn đẹp, bởi đó chính là những viên ngọc quý làm nên giá trị vĩnh cửu của cuộc đời, là hành trang không thể thiếu trên con đường trưởng thành của mỗi chúng ta.
Chúc các em ôn tập thật tốt và đạt kết quả cao!