Chào các em học sinh lớp 8 thân mến!
Cô/Thầy rất vui được đồng hành cùng các em trong buổi ôn tập Lịch Sử và Địa Lí hôm nay. Đây là giai đoạn quan trọng để chúng ta củng cố kiến thức trước kì kiểm tra giữa học kì 2. Để giúp các em tự tin hơn, cô/thầy đã chuẩn bị một đề kiểm tra mẫu 1 tiết, kèm theo lời giải chi tiết, rõ ràng từng bước. Hãy cùng nhau khám phá và chinh phục kiến thức nhé!
Hãy nhớ rằng, việc hiểu rõ bản chất vấn đề quan trọng hơn là chỉ ghi nhớ đáp án. Vì vậy, trong phần lời giải, cô/thầy sẽ không chỉ đưa ra đáp án mà còn giải thích cặn kẽ từng lựa chọn, từng ý để các em nắm vững kiến thức nhất.
Đề kiểm tra 1 tiết Lịch Sử và Địa Lí 8 (Giữa kì 2)
Thời gian làm bài: 45 phút (Không kể thời gian phát đề)
————————————————–
I. PHẦN LỊCH SỬ (5.0 điểm)
-
Chọn đáp án đúng nhất (1.0 điểm):
Phong trào Cần vương bùng nổ trong hoàn cảnh nào?
- A. Triều đình Huế đầu hàng Pháp, ký Hiệp ước Hác-măng.
- B. Pháp tấn công kinh thành Huế, chiếm đoạt các tỉnh Nam Kì.
- C. Pháp hoàn thành xâm lược toàn bộ Việt Nam.
- D. Triều đình Huế kí Hiệp ước Pa-tơ-nốt, phái chủ chiến bị đàn áp.
-
Chọn đáp án đúng nhất (1.0 điểm):
Sự kiện đánh dấu bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử nước Nga và thế giới, mở ra một kỉ nguyên mới cho loài người là:
- A. Cách mạng tư sản tháng 2 năm 1917.
- B. Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917.
- C. Nước Nga tham gia Chiến tranh thế giới thứ nhất.
- D. Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp.
-
Tự luận (3.0 điểm):
Nêu nguyên nhân và ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917.
II. PHẦN ĐỊA LÍ (5.0 điểm)
-
Chọn đáp án đúng nhất (1.0 điểm):
Đặc điểm địa hình nổi bật của Châu Á là gì?
- A. Đồng bằng rộng lớn, chiếm ưu thế.
- B. Núi và cao nguyên chiếm diện tích lớn, nhiều dãy núi cao đồ sộ.
- C. Chủ yếu là đồi núi thấp và trung bình.
- D. Địa hình bằng phẳng, ít có sự chia cắt.
-
Chọn đáp án đúng nhất (1.0 điểm):
Phần lớn lãnh thổ Châu Á nằm trong đới khí hậu nào?
- A. Khí hậu ôn đới.
- B. Khí hậu cận nhiệt đới.
- C. Khí hậu nhiệt đới.
- D. Các đới khí hậu phân hóa đa dạng nhưng chiếm ưu thế là khí hậu gió mùa và khí hậu lục địa.
-
Tự luận (3.0 điểm):
Trình bày đặc điểm dân cư Châu Á và những ảnh hưởng của nó đến sự phát triển kinh tế – xã hội.
————————————————–
Lời giải chi tiết và hướng dẫn ôn tập
Nào, chúng ta hãy cùng nhau phân tích từng câu hỏi để tìm ra đáp án chính xác và hiểu sâu sắc hơn về nội dung kiến thức nhé!
I. PHẦN LỊCH SỬ
-
Câu 1: Phong trào Cần vương bùng nổ trong hoàn cảnh nào?
Đáp án đúng: A. Triều đình Huế đầu hàng Pháp, ký Hiệp ước Hác-măng.
Giải thích chi tiết:
- Phân tích các đáp án:
- A. Triều đình Huế đầu hàng Pháp, ký Hiệp ước Hác-măng (năm 1883) là một trong những hiệp ước đánh dấu sự đầu hàng của triều Nguyễn trước Pháp, khiến Việt Nam mất chủ quyền. Điều này làm dấy lên làn sóng phản đối mạnh mẽ trong nhân dân và phái chủ chiến trong triều đình, tạo tiền đề cho hành động vũ trang.
- B. Pháp tấn công kinh thành Huế, chiếm đoạt các tỉnh Nam Kì: Việc Pháp chiếm Nam Kì diễn ra từ những năm 1859-1867, trước khi phong trào Cần vương bùng nổ (1885). Đây là nguyên nhân sâu xa nhưng không phải là hoàn cảnh trực tiếp.
- C. Pháp hoàn thành xâm lược toàn bộ Việt Nam: Pháp chỉ “hoàn thành về cơ bản” bình định Việt Nam vào cuối thế kỷ XIX, sau khi phong trào Cần vương đã bùng nổ và trải qua giai đoạn gay gắt.
- D. Triều đình Huế kí Hiệp ước Pa-tơ-nốt (1884), phái chủ chiến bị đàn áp: Hiệp ước Pa-tơ-nốt là hiệp ước bổ sung cho Hác-măng, và việc phái chủ chiến (do Tôn Thất Thuyết đứng đầu) bị đàn áp là kết quả của cuộc phản công thất bại ở kinh thành Huế (tháng 7/1885), sau đó phong trào Cần vương mới thực sự bùng nổ với chiếu Cần vương. Vậy, lựa chọn A (Hiệp ước Hác-măng) là sự kiện mang tính bước ngoặt, thể hiện sự đầu hàng và mở đường cho phong trào phản kháng.
- Kết luận: Việc triều đình Huế kí Hiệp ước Hác-măng (1883) đã chính thức biến Việt Nam thành thuộc địa của Pháp, làm dấy lên làn sóng căm phẫn và quyết tâm chống Pháp của nhân dân, đặc biệt là trong bộ phận chủ chiến của triều đình, dẫn đến hành động phế vua, lập vua và phát động chiếu Cần vương.
- Phân tích các đáp án:
-
Câu 2: Sự kiện đánh dấu bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử nước Nga và thế giới, mở ra một kỉ nguyên mới cho loài người là:
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên Sét 3 Cuộn Túi Đựng Rác Tự Phân Huỷ Tiện Lợi Rễ Sử Dụng. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Đáp án đúng: B. Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917.
Giải thích chi tiết:
- Phân tích các đáp án:
- A. Cách mạng tư sản tháng 2 năm 1917: Đây là cuộc cách mạng lật đổ chế độ Sa hoàng, nhưng chưa giải quyết triệt để các mâu thuẫn xã hội và chưa đưa nước Nga đi theo con đường xã hội chủ nghĩa.
- B. Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917: Đây là cuộc cách mạng vô sản đầu tiên và duy nhất thành công trên thế giới, lật đổ chính quyền tư sản lâm thời, thiết lập nhà nước Xô viết. Nó đã mở ra con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội, cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc trên toàn cầu, vì vậy được coi là bước ngoặt vĩ đại.
- C. Nước Nga tham gia Chiến tranh thế giới thứ nhất: Đây là một nguyên nhân sâu xa dẫn đến cách mạng, làm trầm trọng thêm các mâu thuẫn, nhưng bản thân việc tham chiến không phải là bước ngoặt tích cực.
- D. Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp: Đây là thành tựu đạt được sau nhiều năm xây dựng chủ nghĩa xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, là hệ quả của Cách mạng tháng Mười, không phải bản thân sự kiện cách mạng.
- Kết luận: Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đã thay đổi hoàn toàn cục diện nước Nga và có ảnh hưởng sâu rộng đến tiến trình lịch sử thế giới, mở ra một thời đại mới.
- Phân tích các đáp án:
-
Câu 3: Nêu nguyên nhân và ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917.
Hướng dẫn giải từng bước:
Để trả lời câu hỏi này, các em cần trình bày rõ hai phần: nguyên nhân và ý nghĩa. Hãy hệ thống hóa các ý chính như sau:
-
Bước 1: Nêu các Nguyên nhân của Cách mạng tháng Mười Nga.
Cách mạng tháng Mười Nga bùng nổ là do sự hội tụ của nhiều yếu tố lịch sử, cả khách quan lẫn chủ quan:
- Mâu thuẫn xã hội gay gắt: Nước Nga đầu thế kỷ XX là nơi tập trung cao độ những mâu thuẫn của thời đại:
- Giữa giai cấp tư sản và vô sản.
- Giữa địa chủ phong kiến và nông dân.
- Mâu thuẫn về dân tộc trong một đế quốc đa dân tộc.
- Nga là mắt xích yếu nhất trong hệ thống chủ nghĩa đế quốc: Sự phát triển không đồng đều của chủ nghĩa tư bản đã khiến Nga trở thành “thùng thuốc súng” dễ bùng nổ cách mạng.
- Ảnh hưởng của Chiến tranh thế giới thứ nhất: Việc Nga tham gia chiến tranh đã đẩy đất nước vào khủng hoảng trầm trọng:
- Kinh tế suy sụp, công nghiệp, nông nghiệp đình đốn.
- Đời sống nhân dân cực khổ, nạn đói, bệnh tật hoành hành.
- Hàng triệu binh lính thiệt mạng.
- Chính phủ tư sản lâm thời không giải quyết được các vấn đề bức thiết: Sau Cách mạng tháng Hai (2/1917), chính phủ tư sản lâm thời vẫn tiếp tục chiến tranh, không giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân, bánh mì cho công nhân và hòa bình cho nhân dân, khiến lòng dân bất mãn cực độ.
- Vai trò lãnh đạo của Đảng Bôn-sê-vích: Dưới sự lãnh đạo của V.I. Lê-nin, Đảng Bôn-sê-vích đã có đường lối cách mạng đúng đắn, chuẩn bị chu đáo và tập hợp được đông đảo quần chúng nhân dân.
- Mâu thuẫn xã hội gay gắt: Nước Nga đầu thế kỷ XX là nơi tập trung cao độ những mâu thuẫn của thời đại:
-
Bước 2: Nêu các Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Mười Nga.
Cách mạng tháng Mười Nga có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với nước Nga và thế giới:
- Đối với nước Nga:
- Đập tan ách thống trị của phong kiến, tư sản, giải phóng hoàn toàn nhân dân lao động.
- Thiết lập chính quyền Xô viết, đưa nước Nga thoát khỏi cuộc chiến tranh đế quốc.
- Mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử nước Nga, từ một nước phong kiến lạc hậu trở thành nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới (sau này là Liên Xô).
- Đối với thế giới:
- Làm rung chuyển và phá vỡ một khâu yếu nhất trong hệ thống chủ nghĩa đế quốc, gây ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của chủ nghĩa tư bản.
- Cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa và phụ thuộc, cũng như phong trào công nhân ở các nước tư bản.
- Mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử loài người: Kỷ nguyên thắng lợi của chủ nghĩa xã hội.
- Để lại nhiều bài học quý giá cho các phong trào cách mạng sau này về lý luận và thực tiễn.
- Đối với nước Nga:
-
II. PHẦN ĐỊA LÍ
-
Câu 4: Đặc điểm địa hình nổi bật của Châu Á là gì?
Đáp án đúng: B. Núi và cao nguyên chiếm diện tích lớn, nhiều dãy núi cao đồ sộ.
Giải thích chi tiết:
- Phân tích các đáp án:
- A. Đồng bằng rộng lớn, chiếm ưu thế: Châu Á có nhiều đồng bằng lớn (ví dụ: Hoa Bắc, Ấn-Hằng, Tây Xi-bia) nhưng chúng không phải là địa hình chiếm ưu thế nhất.
- B. Núi và cao nguyên chiếm diện tích lớn, nhiều dãy núi cao đồ sộ: Đây chính là đặc điểm nổi bật nhất của Châu Á. Châu lục này có hệ thống núi, sơn nguyên đồ sộ, phức tạp bậc nhất thế giới, với nhiều dãy núi cao và đỉnh cao nhất thế giới (ví dụ: dãy Hi-ma-lay-a với đỉnh Ê-vơ-rét).
- C. Chủ yếu là đồi núi thấp và trung bình: Châu Á có đồi núi thấp và trung bình nhưng không phải là chủ yếu; các dãy núi cao và sơn nguyên lớn mới là đặc trưng.
- D. Địa hình bằng phẳng, ít có sự chia cắt: Hoàn toàn không đúng, Châu Á có địa hình rất phức tạp và bị chia cắt mạnh mẽ.
- Kết luận: Sự hiện diện của các hệ thống núi và sơn nguyên cao, đồ sộ như Hi-ma-lay-a, Côn Luân, Thiên Sơn, sơn nguyên Tây Tạng… là đặc trưng nổi bật nhất của địa hình Châu Á.
- Phân tích các đáp án:
-
Câu 5: Phần lớn lãnh thổ Châu Á nằm trong đới khí hậu nào?
Đáp án đúng: D. Các đới khí hậu phân hóa đa dạng nhưng chiếm ưu thế là khí hậu gió mùa và khí hậu lục địa.
Giải thích chi tiết:
- Phân tích các đáp án:
- A, B, C (Khí hậu ôn đới, cận nhiệt đới, nhiệt đới): Châu Á trải dài từ gần cực Bắc đến xích đạo, nên có đầy đủ tất cả các đới khí hậu. Việc chọn một đới khí hậu cụ thể sẽ không phản ánh đúng sự đa dạng này.
- D. Các đới khí hậu phân hóa đa dạng nhưng chiếm ưu thế là khí hậu gió mùa và khí hậu lục địa: Đây là đáp án chính xác nhất. Châu Á có sự phân hóa khí hậu rõ rệt thành nhiều đới (cực, cận cực, ôn đới, cận nhiệt, nhiệt đới). Tuy nhiên, do ảnh hưởng của kích thước lục địa lớn và vị trí địa lí, hai kiểu khí hậu chiếm diện tích lớn và có ảnh hưởng sâu sắc nhất là:
- Khí hậu gió mùa: Đặc trưng ở Đông Á, Đông Nam Á và Nam Á, với mùa hè nóng ẩm mưa nhiều, mùa đông lạnh hoặc mát khô.
- Khí hậu lục địa: Đặc trưng ở các vùng nội địa (Trung Á, Tây Á) với mùa hè rất nóng, mùa đông rất lạnh và lượng mưa ít quanh năm.
- Kết luận: Châu Á có sự đa dạng khí hậu nhưng kiểu khí hậu gió mùa và lục địa là hai kiểu phổ biến và tiêu biểu nhất.
- Phân tích các đáp án:
-
Câu 6: Trình bày đặc điểm dân cư Châu Á và những ảnh hưởng của nó đến sự phát triển kinh tế – xã hội.
Hướng dẫn giải từng bước:
Để trả lời câu hỏi này, các em cần trình bày hai phần chính: đặc điểm dân cư và ảnh hưởng. Hãy sắp xếp các ý như sau:
-
Bước 1: Nêu các Đặc điểm dân cư Châu Á.
Châu Á có những đặc điểm dân cư rất riêng biệt và nổi bật:
- Quy mô dân số:
- Châu Á là châu lục đông dân nhất thế giới, chiếm khoảng 60% tổng dân số toàn cầu.
- Một số quốc gia đông dân nhất thế giới nằm ở Châu Á (Trung Quốc, Ấn Độ, In-đô-nê-xi-a…).
- Tốc độ tăng dân số:
- Trước đây, tốc độ tăng dân số của Châu Á rất cao, gây nhiều áp lực.
- Hiện nay, nhờ các chính sách kế hoạch hóa gia đình, tốc độ tăng dân số đã giảm đáng kể ở nhiều nước nhưng vẫn còn cao ở một số khu vực.
- Phân bố dân cư: Rất không đồng đều.
- Tập trung đông đúc ở các vùng đồng bằng châu thổ rộng lớn, ven biển, nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế (ví dụ: đồng bằng Hoa Bắc, đồng bằng sông Hằng, các vùng ven biển Đông Nam Á).
- Thưa thớt ở các vùng núi cao, hoang mạc, khí hậu khắc nghiệt, điều kiện sống khó khăn (ví dụ: sơn nguyên Tây Tạng, hoang mạc Trung Á, vùng Xi-bia).
- Cơ cấu dân số:
- Đa số các nước Châu Á có dân số trẻ, nguồn lao động dồi dào.
- Tuy nhiên, một số quốc gia phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số nhanh chóng.
- Thành phần chủng tộc và tôn giáo: Đa dạng và phức tạp.
- Nơi hội tụ của nhiều chủng tộc lớn (Môn-gô-lô-ít, Ơ-rô-pê-ô-ít, Ô-xtra-lô-it…).
- Là cái nôi của nhiều tôn giáo lớn trên thế giới (Phật giáo, Hồi giáo, Thiên Chúa giáo, Ấn Độ giáo…).
- Quy mô dân số:
-
Bước 2: Nêu các Ảnh hưởng của đặc điểm dân cư đến sự phát triển kinh tế – xã hội.
Những đặc điểm dân cư trên mang lại cả thuận lợi và khó khăn cho sự phát triển của Châu Á:
- Thuận lợi:
- Nguồn lao động dồi dào: Dân số đông và trẻ tạo ra nguồn lao động phong phú, giúp phát triển các ngành kinh tế cần nhiều nhân công, đặc biệt là công nghiệp và nông nghiệp.
- Thị trường tiêu thụ rộng lớn: Dân số đông cũng tạo ra thị trường tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ nội địa khổng lồ, thúc đẩy sản xuất và kinh doanh.
- Khó khăn:
- Sức ép lên tài nguyên và môi trường: Dân số quá đông gây áp lực lớn lên các nguồn tài nguyên thiên nhiên (đất đai, nước ngọt, khoáng sản) và gây ra các vấn đề về môi trường (ô nhiễm, suy thoái).
- Vấn đề việc làm: Việc tạo đủ việc làm cho lực lượng lao động khổng lồ là một thách thức lớn, dẫn đến tình trạng thất nghiệp hoặc thiếu việc làm ở nhiều nơi.
- Áp lực về xã hội: Gây áp lực lớn lên các dịch vụ xã hội như giáo dục, y tế, nhà ở, an sinh xã hội, có thể dẫn đến tình trạng nghèo đói và các tệ nạn xã hội nếu không được quản lý tốt.
- Gánh nặng dân số: Ở các quốc gia có tốc độ tăng dân số nhanh, tỷ lệ dân số phụ thuộc cao gây gánh nặng cho nền kinh tế và xã hội. Ngược lại, ở các nước già hóa dân số, thiếu hụt lao động và gánh nặng an sinh xã hội cũng là một vấn đề.
- Thuận lợi:
-
Cô/Thầy mong rằng với phần hướng dẫn và lời giải chi tiết này, các em đã có thể nắm vững kiến thức, tự tin hơn khi đối mặt với đề kiểm tra thực tế. Hãy luyện tập thật chăm chỉ và đừng ngần ngại đặt câu hỏi nếu có bất kỳ thắc mắc nào nhé! Chúc các em ôn tập thật tốt và đạt kết quả cao trong kì kiểm tra sắp tới!