🔍 Tìm kiếm thông tin tại khu vực Đà Nẵng:




Đề kiểm tra 1 tiết Khoa học tự nhiên 8 (Vật Lí): Chuyển động và Lực

Chào mừng các em học sinh yêu quý của thầy/cô! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau “giải mã” một đề kiểm tra 1 tiết về chủ đề “Chuyển động và Lực” – một trong những phần kiến thức rất quan trọng và thú vị của môn Khoa học tự nhiên lớp 8. Thầy/cô tin rằng các em đã nắm vững các kiến thức cơ bản rồi, và bài hướng dẫn này sẽ giúp các em củng cố, nâng cao khả năng giải bài tập, cũng như tự tin hơn khi đối mặt với các bài kiểm tra sắp tới nhé!

Hãy cùng bắt đầu nào!

Đề bài mẫu

Thời gian làm bài: 45 phút

Họ và tên học sinh: ………………………………… Lớp: …………………….

I. PHẦN TRẮC NGHIỆM (3,0 điểm)

Khoanh tròn vào chữ cái đầu câu trả lời đúng nhất.

  1. Phát biểu nào sau đây là SAI khi nói về chuyển động và đứng yên?

    • A. Một vật có thể chuyển động đối với vật này nhưng đứng yên đối với vật khác.
    • B. Tính chất chuyển động hay đứng yên của một vật phụ thuộc vào vật được chọn làm mốc.
    • C. Khi ô tô đang chạy, người lái xe đứng yên đối với ô tô và chuyển động đối với mặt đường.
    • D. Khi vật đứng yên, không có lực nào tác dụng lên vật đó.
  2. Công thức nào sau đây dùng để tính tốc độ trung bình của một vật?

    • A. v = s.t
    • B. v = s/t
    • C. v = t/s
    • D. v = (s+t)/2
  3. Khi nói về lực, phát biểu nào sau đây là ĐÚNG?

    • A. Lực là một đại lượng vô hướng.
    • B. Lực chỉ gây ra sự biến đổi chuyển động của vật.
    • C. Lực luôn xuất hiện theo cặp, có cùng phương, ngược chiều và cùng độ lớn.
    • D. Lực có thể làm biến dạng vật và làm thay đổi tốc độ của vật.

II. PHẦN TỰ LUẬN (7,0 điểm)

  1. Một ô tô khởi hành từ A lúc 7 giờ sáng để đi đến B với tốc độ trung bình là 60 km/h. Biết quãng đường AB dài 150 km.

    1. Tính thời gian ô tô đi hết quãng đường AB. (2,0 điểm)
    2. Ô tô đến B lúc mấy giờ? (1,0 điểm)
  2. Hãy biểu diễn các lực sau đây bằng mũi tên (chọn tỉ xích thích hợp): (2,0 điểm)

    1. Lực F1 có độ lớn 40 N, phương ngang, chiều từ trái sang phải, điểm đặt tại vật A.
    2. Lực F2 có độ lớn 60 N, phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống dưới, điểm đặt tại vật B.
  3. Nêu hai ví dụ trong đời sống thể hiện rõ quán tính của vật. Giải thích ngắn gọn từng ví dụ. (2,0 điểm)


HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT VÀ ĐÁP ÁN

Các em hãy đọc kỹ từng bước giải, đối chiếu với bài làm của mình để rút kinh nghiệm nhé!

I. PHẦN TRẮC NGHIỆM (3,0 điểm)

  1. Câu 1: Phát biểu nào sau đây là SAI khi nói về chuyển động và đứng yên?

    • A. Một vật có thể chuyển động đối với vật này nhưng đứng yên đối với vật khác. (ĐÚNG – Đây là tính tương đối của chuyển động.)
    • B. Tính chất chuyển động hay đứng yên của một vật phụ thuộc vào vật được chọn làm mốc. (ĐÚNG – Vật mốc quy định trạng thái chuyển động hay đứng yên.)
    • C. Khi ô tô đang chạy, người lái xe đứng yên đối với ô tô và chuyển động đối với mặt đường. (ĐÚNG – Người lái xe không thay đổi vị trí so với ô tô, nhưng thay đổi vị trí so với mặt đường.)
    • D. Khi vật đứng yên, không có lực nào tác dụng lên vật đó. (SAI – Ví dụ: Một quyển sách nằm yên trên bàn vẫn chịu tác dụng của trọng lực (hướng xuống) và lực nâng của mặt bàn (hướng lên). Hai lực này cân bằng nhau làm vật đứng yên.)

    Đáp án đúng: D

  2. Câu 2: Công thức nào sau đây dùng để tính tốc độ trung bình của một vật?

    • A. v = s.t (SAI – Đây là công thức không chính xác trong vật lí.)
    • B. v = s/t (ĐÚNG – Tốc độ trung bình bằng quãng đường đi được chia cho thời gian đi hết quãng đường đó.)
    • C. v = t/s (SAI – Đây là nghịch đảo của công thức tính tốc độ.)
    • D. v = (s+t)/2 (SAI – Công thức không chính xác.)

    Đáp án đúng: B

  3. Câu 3: Khi nói về lực, phát biểu nào sau đây là ĐÚNG?

    • A. Lực là một đại lượng vô hướng. (SAI – Lực là đại lượng vectơ, có điểm đặt, phương, chiều và độ lớn.)
    • B. Lực chỉ gây ra sự biến đổi chuyển động của vật. (SAI – Lực còn có thể làm biến dạng vật.)
    • C. Lực luôn xuất hiện theo cặp, có cùng phương, ngược chiều và cùng độ lớn. (SAI – Đây là đặc điểm của lực và phản lực theo định luật 3 Newton, nhưng không phải là đặc điểm chung của một lực. Lực là tác dụng đơn lẻ lên vật, còn phản lực là tác dụng ngược lại của vật đó lên vật gây lực.)
    • D. Lực có thể làm biến dạng vật và làm thay đổi tốc độ của vật. (ĐÚNG – Đây là hai tác dụng cơ bản của lực. Ví dụ: ấn lò xo (biến dạng), đẩy xe (thay đổi tốc độ).)

    Đáp án đúng: D

II. PHẦN TỰ LUẬN (7,0 điểm)

  1. Bài 1: Một ô tô khởi hành từ A lúc 7 giờ sáng để đi đến B với tốc độ trung bình là 60 km/h. Biết quãng đường AB dài 150 km.

    Giỏ Đựng Quần Áo Có Bánh Xe, Giỏ Nhựa Đựng Quần Áo Bẩn Đa Năng, Có Thể Gấp Gọn, Có Bánh Xe Q046

    💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất

    Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên Giỏ Đựng Quần Áo Có Bánh Xe, Giỏ Nhựa Đựng Quần Áo Bẩn Đa Năng, Có Thể Gấp Gọn, Có Bánh Xe Q046. Khám phá ngay!

    Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →

    1. Tính thời gian ô tô đi hết quãng đường AB. (2,0 điểm)

      • Bước 1: Tóm tắt đề bài và xác định đại lượng cần tìm.
        • Quãng đường: s = 150 km
        • Tốc độ trung bình: v = 60 km/h
        • Thời gian đi: t = ?
      • Bước 2: Vận dụng công thức liên hệ giữa quãng đường, tốc độ và thời gian.
        • Ta có công thức tính tốc độ: v = s / t
        • Từ đó suy ra công thức tính thời gian: t = s / v
      • Bước 3: Thay số vào công thức và tính toán.
        • t = 150 km / 60 km/h
        • t = 2,5 h
      • Bước 4: Nêu đáp số.
        • Thời gian ô tô đi hết quãng đường AB là 2,5 giờ.

      Đáp án: 2,5 giờ

    2. Ô tô đến B lúc mấy giờ? (1,0 điểm)

      • Bước 1: Xác định thời gian khởi hành và thời gian đi.
        • Thời gian khởi hành: 7 giờ sáng
        • Thời gian đi hết quãng đường: 2,5 giờ (từ câu a)
      • Bước 2: Tính thời điểm đến nơi.
        • Thời điểm đến B = Thời gian khởi hành + Thời gian đi
        • Thời điểm đến B = 7 giờ + 2,5 giờ = 9,5 giờ
        • Hay 9 giờ 30 phút.
      • Bước 3: Nêu đáp số.
        • Ô tô đến B lúc 9 giờ 30 phút.

      Đáp án: 9 giờ 30 phút

  2. Bài 2: Hãy biểu diễn các lực sau đây bằng mũi tên (chọn tỉ xích thích hợp): (2,0 điểm)

    (Lưu ý: Đối với phần này, các em cần vẽ hình vào giấy kiểm tra. Thầy/cô sẽ hướng dẫn cách chọn tỉ xích và vẽ.)

    1. Lực F1 có độ lớn 40 N, phương ngang, chiều từ trái sang phải, điểm đặt tại vật A.

      • Bước 1: Chọn tỉ xích.
        • Ví dụ, ta có thể chọn tỉ xích: 1 cm ứng với 20 N.
      • Bước 2: Tính độ dài đoạn thẳng biểu diễn lực.
        • Độ dài đoạn thẳng = Độ lớn lực / Tỉ xích
        • Độ dài đoạn thẳng F1 = 40 N / 20 N/cm = 2 cm.
      • Bước 3: Biểu diễn lực.
        • Vẽ một đoạn thẳng dài 2 cm, có gốc tại điểm A (điểm đặt).
        • Đoạn thẳng này nằm ngang (phương ngang).
        • Vẽ mũi tên ở cuối đoạn thẳng, hướng sang phải (chiều từ trái sang phải).
        • Ghi tên lực là F1 trên mũi tên hoặc gần mũi tên.

      (Hình minh họa: Một mũi tên nằm ngang, dài 2 cm, gốc tại A, đầu mũi tên chỉ sang phải, ghi F1.)

    2. Lực F2 có độ lớn 60 N, phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống dưới, điểm đặt tại vật B.

      • Bước 1: Chọn tỉ xích.
        • Tiếp tục dùng tỉ xích đã chọn: 1 cm ứng với 20 N. (Hoặc có thể chọn tỉ xích khác nếu muốn, miễn là hợp lý.)
      • Bước 2: Tính độ dài đoạn thẳng biểu diễn lực.
        • Độ dài đoạn thẳng F2 = 60 N / 20 N/cm = 3 cm.
      • Bước 3: Biểu diễn lực.
        • Vẽ một đoạn thẳng dài 3 cm, có gốc tại điểm B (điểm đặt).
        • Đoạn thẳng này nằm thẳng đứng (phương thẳng đứng).
        • Vẽ mũi tên ở cuối đoạn thẳng, hướng xuống dưới (chiều từ trên xuống dưới).
        • Ghi tên lực là F2 trên mũi tên hoặc gần mũi tên.

      (Hình minh họa: Một mũi tên thẳng đứng, dài 3 cm, gốc tại B, đầu mũi tên chỉ xuống dưới, ghi F2.)

  3. Bài 3: Nêu hai ví dụ trong đời sống thể hiện rõ quán tính của vật. Giải thích ngắn gọn từng ví dụ. (2,0 điểm)

    • Bước 1: Nhớ lại khái niệm quán tính.
      • Quán tính là tính chất giữ nguyên trạng thái chuyển động hoặc đứng yên của vật khi không có lực tác dụng hoặc khi các lực tác dụng lên vật cân bằng nhau. Nói cách khác, quán tính là xu hướng chống lại sự thay đổi trạng thái chuyển động.
    • Bước 2: Tìm các ví dụ trong đời sống và giải thích.
      • Ví dụ 1: Khi xe ô tô đang chạy mà phanh gấp, người ngồi trong xe bị chúi người về phía trước.
        • Giải thích: Ban đầu, người và xe cùng chuyển động. Khi xe phanh gấp, xe dừng lại đột ngột. Tuy nhiên, do quán tính, người có xu hướng giữ nguyên trạng thái chuyển động về phía trước, nên bị chúi về phía trước.
      • Ví dụ 2: Khi xe buýt đột ngột tăng tốc, người đứng trên xe bị ngả người về phía sau.
        • Giải thích: Ban đầu, người đứng yên so với mặt đất (hoặc xe buýt đứng yên). Khi xe đột ngột tăng tốc về phía trước, chân người chuyển động theo xe, nhưng phần thân trên của người do quán tính có xu hướng giữ nguyên trạng thái đứng yên ban đầu, nên bị ngả về phía sau so với xe.
      • Ví dụ 3 (khác): Vẩy tay cho khô nước sau khi rửa tay.
        • Giải thích: Khi vẩy tay, tay chuyển động nhanh rồi dừng lại đột ngột. Các giọt nước trên tay do quán tính vẫn có xu hướng tiếp tục chuyển động theo phương ban đầu và văng ra khỏi tay.

    Đáp án: (Chọn 2 trong số các ví dụ trên hoặc các ví dụ tương tự hợp lí, kèm giải thích)

    Ví dụ tham khảo:

    1. Khi xe ô tô đang chạy mà phanh gấp, người ngồi trong xe bị chúi người về phía trước.

      Giải thích: Do quán tính, người có xu hướng giữ nguyên trạng thái chuyển động về phía trước, trong khi xe đã giảm tốc độ hoặc dừng lại, làm người bị chúi tới.

    2. Khi xe buýt đột ngột khởi hành (tăng tốc), người đứng trên xe bị ngả người về phía sau.

      Giải thích: Do quán tính, phần thân trên của người có xu hướng giữ nguyên trạng thái đứng yên ban đầu, trong khi chân người chuyển động theo xe, làm người bị ngả về phía sau.

Thầy/cô hy vọng rằng bài hướng dẫn giải chi tiết này đã giúp các em ôn tập hiệu quả và nắm vững kiến thức hơn về “Chuyển động và Lực”. Hãy luôn nhớ rằng, việc hiểu bản chất vấn đề và luyện tập thường xuyên là chìa khóa để đạt kết quả tốt trong học tập nhé!

Chúc các em học tốt!