Tổng Hợp Kiến Thức Trọng Tâm Anh 9 Ôn Thi Vào 10
Kính chào các em học sinh yêu quý của thầy/cô! Thầy/Cô biết rằng kỳ thi vào lớp 10 sắp tới là một cột mốc quan trọng, và môn Tiếng Anh luôn là một phần không thể thiếu. Để giúp các em tự tin chinh phục thử thách này, thầy/cô đã tổng hợp những kiến thức ngữ pháp và từ vựng trọng tâm nhất trong chương trình Tiếng Anh lớp 9, thường xuyên xuất hiện trong các đề thi tuyển sinh.
Hãy cùng thầy/cô ôn tập thật kỹ lưỡng từng chuyên đề một nhé!
I. Ngữ pháp trọng tâm
1. Các thì tiếng Anh (Tenses)
Các em cần nắm vững cách dùng, dấu hiệu nhận biết và cấu trúc của các thì sau. Đặc biệt chú ý đến thì hiện tại hoàn thành, quá khứ đơn, quá khứ tiếp diễn và tương lai đơn, đây là những thì rất hay xuất hiện trong các bài chia động từ và viết lại câu.
- Thì hiện tại đơn (Present Simple): Diễn tả thói quen, sự thật hiển nhiên.
- Thì hiện tại tiếp diễn (Present Continuous): Diễn tả hành động đang diễn ra.
- Thì hiện tại hoàn thành (Present Perfect): Diễn tả hành động bắt đầu trong quá khứ và còn tiếp diễn đến hiện tại, hoặc hành động đã xảy ra nhưng không rõ thời gian cụ thể và còn liên quan đến hiện tại. (Quan trọng: for, since, ever, never, already, yet, just, recently, so far).
- Thì quá khứ đơn (Past Simple): Diễn tả hành động đã xảy ra và kết thúc trong quá khứ với thời gian cụ thể. (Quan trọng: yesterday, last week, ago, in 2000).
- Thì quá khứ tiếp diễn (Past Continuous): Diễn tả hành động đang diễn ra tại một thời điểm cụ thể trong quá khứ hoặc một hành động đang diễn ra thì hành động khác xen vào.
- Thì quá khứ hoàn thành (Past Perfect): Diễn tả hành động xảy ra trước một hành động khác trong quá khứ hoặc trước một thời điểm cụ thể trong quá khứ. (Quan trọng: after, before, by the time).
- Thì tương lai đơn (Simple Future): Diễn tả quyết định tức thời, dự đoán không có căn cứ, lời hứa, đề nghị.
- Thì tương lai gần (Be going to): Diễn tả dự định, kế hoạch đã có từ trước, dự đoán có căn cứ.
2. Câu bị động (Passive Voice)
Câu bị động là cấu trúc cực kỳ quan trọng, có thể áp dụng cho hầu hết các thì. Các em cần nắm chắc cấu trúc chung: be + V3/ed và sự biến đổi của động từ “to be” theo từng thì.
- Cấu trúc chung: Subject + be + V3/ed + (by Object).
- Ví dụ:
- Active: People speak English all over the world.
- Passive: English is spoken all over the world. (Hiện tại đơn)
- Active: They built this house in 1990.
- Passive: This house was built in 1990. (Quá khứ đơn)
- Active: She has finished the report.
- Passive: The report has been finished by her. (Hiện tại hoàn thành)
Bài tập mẫu 1: Chia động từ và chuyển sang bị động
Hoàn thành các câu sau, chia động từ trong ngoặc và chuyển câu sang thể bị động nếu cần.
- She (not finish) ________ her homework yet.
- This bridge (build) ________ by the French in 1899.
- While I (study) ________, my phone (ring) ________.
- A new shopping mall (open) ________ in our town next month.
- My car (repair) ________ at the moment.
Đáp án:
- She hasn’t finished her homework yet.
- This bridge was built by the French in 1899.
- While I was studying, my phone rang.
- A new shopping mall will be opened / is going to be opened in our town next month.
- My car is being repaired at the moment.
3. Câu tường thuật (Reported Speech / Indirect Speech)
Đây là chuyên đề luôn có mặt trong đề thi. Các em cần nhớ quy tắc lùi thì, thay đổi đại từ, tính từ sở hữu và trạng ngữ chỉ thời gian/nơi chốn.
- Câu kể: S + said (that) + S + V (lùi thì) + …
- Câu hỏi (Yes/No): S + asked + if/whether + S + V (lùi thì) + …
- Câu hỏi (Wh-question): S + asked + Wh-word + S + V (lùi thì) + …
- Câu mệnh lệnh: S + asked/told/advised/ordered + O + (not) to-V…
Bảng lùi thì và thay đổi trạng ngữ cần nhớ:
| Trực tiếp | Gián tiếp |
|---|---|
| Present Simple | Past Simple |
| Present Continuous | Past Continuous |
| Present Perfect | Past Perfect |
| Past Simple | Past Perfect |
| Will | Would |
| Can | Could |
| May | Might |
| Must / Have to | Had to |
| Today | That day |
| Tomorrow | The next day / The following day |
| Yesterday | The day before / The previous day |
| Now | Then |
| Here | There |
| This | That |
| These | Those |
| Ago | Before |
Bài tập mẫu 2: Chuyển sang câu tường thuật
Viết lại các câu sau sử dụng câu tường thuật.
- “I will visit my grandparents tomorrow,” Mary said.
- “Do you live in Hanoi?” Tom asked me.
- “Don’t touch the hot stove,” my mother warned me.
- “What are you doing now?” the teacher asked John.
Đáp án:
- Mary said that she would visit her grandparents the next day / the following day.
- Tom asked me if / whether I lived in Hanoi.
- My mother warned me not to touch the hot stove.
- The teacher asked John what he was doing then.
4. Mệnh đề quan hệ (Relative Clauses)
Mệnh đề quan hệ dùng để bổ nghĩa cho danh từ đứng trước nó. Cần phân biệt đại từ quan hệ (who, whom, which, that, whose) và trạng từ quan hệ (where, when, why).
- Who: Thay thế cho người (chủ ngữ).
- Whom: Thay thế cho người (tân ngữ).
- Which: Thay thế cho vật/con vật (chủ ngữ/tân ngữ).
- That: Thay thế cho người/vật (chủ ngữ/tân ngữ) trong mệnh đề xác định. Không dùng sau dấu phẩy hoặc giới từ.
- Whose: Thay thế cho sở hữu của người/vật.
- Where: Thay thế cho nơi chốn.
- When: Thay thế cho thời gian.
- Why: Thay thế cho lý do (thường đi với “the reason why”).
- Lưu ý:
- Mệnh đề quan hệ xác định (Defining Relative Clauses): Không có dấu phẩy, không bỏ được đại từ quan hệ nếu làm chủ ngữ.
- Mệnh đề quan hệ không xác định (Non-defining Relative Clauses): Có dấu phẩy, không dùng “that”, có thể bỏ đại từ quan hệ nếu làm tân ngữ.
- Rút gọn mệnh đề quan hệ: Dùng V-ing (chủ động), V3/ed (bị động), hoặc To-V (chỉ mục đích, số thứ tự, so sánh nhất).
5. Câu điều kiện (Conditional Sentences)
Nắm vững 3 loại câu điều kiện cơ bản:
- Loại 1 (Có thể xảy ra ở hiện tại/tương lai): If + S + V (hiện tại đơn), S + will + V-inf.
- Loại 2 (Không có thật ở hiện tại): If + S + V (quá khứ đơn/were), S + would + V-inf.
- Loại 3 (Không có thật trong quá khứ): If + S + had + V3/ed, S + would have + V3/ed.
- Lưu ý: Đảo ngữ câu điều kiện (Inversion of conditional sentences) cũng là một dạng nâng cao cần học.
Bài tập mẫu 3: Kết hợp câu dùng mệnh đề quan hệ và câu điều kiện
Hoàn thành các câu sau.
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên Set 3 cuộn túi rác đen tự phân hủy kích thước 55x65cm. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →- I don’t know the girl. She is talking to your brother. (Combine using a relative clause)
- If I (study) ________ harder, I (pass) ________ the exam easily. (Type 2 or 3)
- The man stood next to me. He is a famous singer. (Combine using a non-defining relative clause)
- If it (not rain) ________, we (go) ________ for a picnic tomorrow. (Type 1)
Đáp án:
- I don’t know the girl who / that is talking to your brother.
- If I studied harder, I would pass the exam easily. (Thường ngụ ý không có thật ở hiện tại)
- The man, who stood next to me, is a famous singer.
- If it doesn’t rain, we will go for a picnic tomorrow.
6. Danh động từ và động từ nguyên mẫu (Gerunds and Infinitives)
Đây là phần đòi hỏi sự ghi nhớ các động từ theo sau là V-ing (Gerund) hay To-V (Infinitive), hoặc cả hai với ý nghĩa khác nhau.
- Các động từ theo sau là V-ing: enjoy, avoid, finish, mind, suggest, admit, deny, consider, practice, keep, postpone, fancy, quit…
- Các động từ theo sau là To-V: want, agree, decide, expect, hope, promise, refuse, manage, learn, plan, afford, seem, offer, pretend…
- Các động từ theo sau là cả V-ing và To-V (nghĩa khác nhau):
- Remember: to-V (nhớ phải làm gì), V-ing (nhớ đã làm gì).
- Forget: to-V (quên phải làm gì), V-ing (quên đã làm gì).
- Stop: to-V (dừng lại để làm gì), V-ing (dừng hẳn việc gì).
- Try: to-V (cố gắng làm gì), V-ing (thử làm gì).
7. Cấu trúc so sánh (Comparison)
Ôn lại các cấu trúc so sánh bằng, so sánh hơn và so sánh nhất của tính từ và trạng từ.
- So sánh bằng: as + adj/adv + as (She is as tall as her brother.)
- So sánh hơn:
- Tính từ/trạng từ ngắn: adj/adv-er + than (He runs faster than me.)
- Tính từ/trạng từ dài: more + adj/adv + than (This book is more interesting than that one.)
- So sánh nhất:
- Tính từ/trạng từ ngắn: the + adj/adv-est (She is the tallest in her class.)
- Tính từ/trạng từ dài: the most + adj/adv (This is the most beautiful dress.)
- Lưu ý: Các trường hợp đặc biệt (good-better-best, bad-worse-worst, far-farther/further-farthest/furthest, much/many-more-most, little-less-least).
8. Các giới từ (Prepositions)
Giới từ thường đi kèm với các động từ, tính từ hoặc cụm danh từ. Đây là phần cần tích lũy trong quá trình học và làm bài tập. Tập trung vào:
- Giới từ chỉ thời gian: in (months, years, seasons), on (days, dates), at (specific time, night, weekend).
- Giới từ chỉ nơi chốn: in (large areas, enclosed spaces), on (surfaces, streets), at (specific points, small places).
- Giới từ đi kèm động từ: look for, rely on, succeed in, consist of, depend on, worry about, pay for…
- Giới từ đi kèm tính từ: interested in, bored with, proud of, responsible for, different from, surprised at/by…
9. Liên từ và trạng từ liên kết (Conjunctions and Adverbial Connectors)
Giúp nối các câu, mệnh đề, thể hiện mối quan hệ nguyên nhân – kết quả, đối lập, bổ sung.
- Chỉ nguyên nhân – kết quả: because, since, as, so, therefore, consequently, due to, because of, in spite of, despite.
- Chỉ sự đối lập: although, though, even though, however, nevertheless, on the other hand, in contrast.
- Chỉ sự bổ sung: moreover, furthermore, in addition.
II. Từ vựng và Phát âm
1. Từ vựng theo chủ đề (Vocabulary by Topic)
Từ vựng trong đề thi thường bám sát các chủ đề đã học trong sách giáo khoa lớp 9. Các em nên ôn lại các từ liên quan đến:
- Environmental Protection (Bảo vệ môi trường)
- The Media (Phương tiện truyền thông)
- City Life vs. Rural Life (Cuộc sống thành phố và nông thôn)
- Teenage Problems (Vấn đề tuổi teen)
- Natural Disasters (Thiên tai)
- New Technologies (Công nghệ mới)
- Festivals and Celebrations (Lễ hội và kỷ niệm)
- Education (Giáo dục)
Đặc biệt chú ý đến các từ đồng nghĩa, trái nghĩa, word form (danh từ, động từ, tính từ, trạng từ của cùng một gốc từ) và cụm động từ (phrasal verbs) phổ biến.
2. Phát âm (Pronunciation)
Phần phát âm thường bao gồm chọn từ có phần gạch chân phát âm khác hoặc chọn từ có trọng âm khác. Các quy tắc quan trọng:
- Phát âm đuôi -s/-es: /s/, /z/, /iz/.
- Phát âm đuôi -ed: /t/, /d/, /id/.
- Trọng âm của từ có 2, 3 âm tiết: Quy tắc chung và các trường hợp ngoại lệ.
- Phân biệt các nguyên âm, phụ âm: Ví dụ: /ɪ/ vs /iː/, /æ/ vs /ʌ/, /θ/ vs /ð/.
III. Kỹ năng làm bài thi
1. Đọc hiểu (Reading Comprehension)
Luyện tập đọc các đoạn văn ngắn và trả lời câu hỏi, điền từ vào chỗ trống, chọn đáp án đúng (multiple choice). Đọc lướt (skimming) để lấy ý chính, đọc quét (scanning) để tìm thông tin cụ thể.
2. Tìm lỗi sai (Error Identification)
Kiểm tra kiến thức về ngữ pháp, cấu trúc câu, sự hòa hợp chủ ngữ – động từ, cách dùng từ, chính tả. Phần này đòi hỏi sự cẩn thận và nắm chắc kiến thức ngữ pháp.
3. Viết lại câu (Sentence Transformation)
Yêu cầu cao về khả năng áp dụng linh hoạt các cấu trúc ngữ pháp (câu bị động, câu tường thuật, câu điều kiện, mệnh đề quan hệ, cụm động từ…).
Lời khuyên từ thầy/cô
Các em thân mến, hành trình ôn thi vào 10 đòi hỏi sự kiên trì và phương pháp đúng đắn. Hãy nhớ:
- Hệ thống hóa kiến thức: Ghi chép lại các công thức, quy tắc vào một cuốn sổ tay nhỏ để dễ dàng tra cứu.
- Luyện tập thường xuyên: Làm thật nhiều bài tập, đề thi thử để làm quen với cấu trúc đề và rèn phản xạ.
- Học từ vựng mỗi ngày: Chia nhỏ từ vựng theo chủ đề, học bằng flashcards hoặc ứng dụng.
- Kiểm tra lại kỹ lưỡng: Sau khi làm bài, hãy dành thời gian kiểm tra lại đáp án và phân tích lỗi sai để không mắc lại.
- Giữ vững tinh thần: Đừng quá căng thẳng, hãy cân bằng giữa học và nghỉ ngơi để đạt hiệu quả tốt nhất.
Thầy/Cô tin rằng với sự nỗ lực và chăm chỉ, các em sẽ đạt được kết quả xứng đáng trong kỳ thi sắp tới. Chúc các em ôn tập thật tốt và thành công!