Chào mừng các em học sinh lớp 8 thân yêu!
Thầy (Cô) rất vui khi được đồng hành cùng các em trong hành trình chinh phục môn Toán 8, đặc biệt là với bộ sách Chân trời sáng tạo đầy thú vị. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau ôn luyện và giải chi tiết một phần kiến thức cực kỳ quan trọng, đó là “Phân tích đa thức thành nhân tử”. Đây là một kỹ năng nền tảng, xuất hiện rất nhiều trong các bài toán về rút gọn biểu thức, giải phương trình và bất phương trình sau này.
Để giúp các em nắm vững kiến thức, thầy (cô) đã chuẩn bị một số bài tập luyện tập tiêu biểu, kèm theo lời giải chi tiết từng bước. Các em hãy đọc kỹ, suy nghĩ và tự mình thử giải trước khi xem lời giải nhé. Chúc các em học tập hiệu quả!
Chủ đề luyện tập: Phân tích đa thức thành nhân tử
Dạng bài: Vận dụng các phương pháp cơ bản (đặt nhân tử chung, dùng hằng đẳng thức, nhóm hạng tử).
Bài tập mẫu:
- Phân tích đa thức sau thành nhân tử:
3x^2y - 6xy^2 + 9xy - Phân tích đa thức sau thành nhân tử:
x^2 - 4y^2 - Phân tích đa thức sau thành nhân tử:
x^2 + 6x + 9 - y^2
Hướng dẫn giải chi tiết
Bài 1: Phân tích đa thức 3x^2y - 6xy^2 + 9xy thành nhân tử
Phân tích: Nhận thấy tất cả các hạng tử đều có chứa nhân tử chung. Chúng ta cần tìm ước chung lớn nhất của các hệ số và lũy thừa chung nhỏ nhất của các biến.
-
Bước 1: Tìm nhân tử chung của các hệ số.
- Hệ số của các hạng tử lần lượt là 3, -6, 9.
- Ước chung lớn nhất (UCLN) của 3, 6, 9 là 3.
-
Bước 2: Tìm nhân tử chung của phần biến.
- Hạng tử thứ nhất:
x^2y - Hạng tử thứ hai:
xy^2 - Hạng tử thứ ba:
xy - Biến chung có số mũ nhỏ nhất là
x(vì cóx^2vàx) vày(vì cóyvày^2). - Vậy phần biến chung là
xy.
- Hạng tử thứ nhất:
-
Bước 3: Xác định nhân tử chung tổng thể và đặt ra ngoài dấu ngoặc.
- Nhân tử chung tổng thể là
3xy. - Tiến hành đặt
3xyra ngoài:3x^2y - 6xy^2 + 9xy = 3xy * (3x^2y / 3xy - 6xy^2 / 3xy + 9xy / 3xy)
- Nhân tử chung tổng thể là
-
Bước 4: Thực hiện phép chia trong ngoặc.
3x^2y / 3xy = x-6xy^2 / 3xy = -2y9xy / 3xy = 3- Vậy, biểu thức trong ngoặc là
x - 2y + 3.
-
Kết quả cuối cùng:
3x^2y - 6xy^2 + 9xy = 3xy(x - 2y + 3)
Bài 2: Phân tích đa thức x^2 - 4y^2 thành nhân tử
Phân tích: Nhận thấy đa thức có dạng hiệu của hai bình phương, đây là một trong các Hằng đẳng thức đáng nhớ.
-
Bước 1: Nhận diện dạng Hằng đẳng thức.
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên [ĐA KHO] Thùng 6 Bịch Giấy Rút Cao Cấp Treo Tường Đa Sắc TopGia_tặng 3 móc topgia. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →- Ta có
x^2là bình phương củax. - Ta có
4y^2có thể viết lại thành(2y)^2(vì4 = 2^2). - Vậy đa thức có dạng
A^2 - B^2vớiA = xvàB = 2y.
- Ta có
-
Bước 2: Áp dụng Hằng đẳng thức hiệu hai bình phương.
- Hằng đẳng thức:
A^2 - B^2 = (A - B)(A + B).
- Hằng đẳng thức:
-
Bước 3: Thay A và B vào công thức.
- Thay
A = xvàB = 2yvào công thức: x^2 - (2y)^2 = (x - 2y)(x + 2y).
- Thay
-
Kết quả cuối cùng:
x^2 - 4y^2 = (x - 2y)(x + 2y)
Bài 3: Phân tích đa thức x^2 + 6x + 9 - y^2 thành nhân tử
Phân tích: Đa thức này có 4 hạng tử. Ta thử nhóm các hạng tử lại với nhau để tạo ra Hằng đẳng thức hoặc nhân tử chung.
-
Bước 1: Nhóm các hạng tử đầu tiên để tìm Hằng đẳng thức.
- Quan sát ba hạng tử đầu tiên:
x^2 + 6x + 9. - Ta nhận thấy
x^2là bình phương củax,9là bình phương của3(3^2), và6xlà2 * x * 3. - Đây chính là Hằng đẳng thức bình phương của một tổng:
A^2 + 2AB + B^2 = (A + B)^2vớiA = xvàB = 3. - Vậy,
x^2 + 6x + 9 = (x + 3)^2.
- Quan sát ba hạng tử đầu tiên:
-
Bước 2: Viết lại đa thức đã cho dưới dạng mới.
- Đa thức ban đầu trở thành:
(x + 3)^2 - y^2.
- Đa thức ban đầu trở thành:
-
Bước 3: Áp dụng Hằng đẳng thức hiệu hai bình phương.
- Lúc này, đa thức có dạng
A^2 - B^2vớiA = (x + 3)vàB = y. - Áp dụng công thức
A^2 - B^2 = (A - B)(A + B).
- Lúc này, đa thức có dạng
-
Bước 4: Thay A và B vào công thức và rút gọn.
- Thay
A = (x + 3)vàB = yvào công thức: (x + 3)^2 - y^2 = [(x + 3) - y][(x + 3) + y]= (x + 3 - y)(x + 3 + y)
- Thay
-
Kết quả cuối cùng:
x^2 + 6x + 9 - y^2 = (x + 3 - y)(x + 3 + y)
Các em thấy đấy, việc phân tích đa thức thành nhân tử không quá khó nếu chúng ta nắm vững các phương pháp và linh hoạt áp dụng. Hãy nhớ luôn kiểm tra lại kết quả bằng cách nhân ngược các nhân tử lại với nhau nhé!
Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại hỏi thầy (cô) hoặc bạn bè. Chúc các em luôn học tốt và yêu thích môn Toán!