🔍 Tìm kiếm thông tin tại khu vực Đà Nẵng:




BỘ ĐỀ THI THỬ NGỮ VĂN VÀO LỚP 10 MỚI NHẤT CÓ LỜI GIẢI

Chào tất cả các em học sinh lớp 9 thân mến! Cô biết các em đang trong giai đoạn nước rút chuẩn bị cho kỳ thi chuyển cấp quan trọng. Môn Ngữ Văn luôn là một thử thách thú vị nhưng cũng đầy cam go. Để giúp các em tự tin hơn, củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng làm bài, hôm nay cô sẽ mang đến một đề thi thử bám sát cấu trúc đề thi vào lớp 10 mới nhất, kèm theo lời giải chi tiết từng bước. Hãy cùng cô khám phá và chinh phục đề thi này nhé!

ĐỀ THI THỬ NGỮ VĂN VÀO LỚP 10

Thời gian làm bài: 120 phút (Không kể thời gian giao đề)

PHẦN I: ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

“Mẹ ơi, những người sống trên mây gọi con: ‘Bọn tớ chơi đùa từ khi thức dậy cho đến chiều tà. Bọn tớ chơi với buổi sớm vàng, với vầng trăng bạc.’ Con hỏi: ‘Nhưng làm thế nào tôi có thể lên đó được?’ Họ đáp: ‘Hãy đến nơi tận cùng trái đất, giơ tay lên trời. Bạn sẽ được nâng lên đến tận chốn của chúng tôi.’ Con bảo: ‘Mẹ tôi đang chờ ở nhà. Làm sao tôi có thể rời mẹ mà đến được?’ Họ mỉm cười và bay đi.

Nhưng con biết một nơi còn thích hơn thế nữa. Con là mây và mẹ là trăng. Hai chúng ta sẽ cùng bay lượn trên trời và vui đùa với bình minh và hoàng hôn. Con là sóng và mẹ là bến bờ. Con lăn tăn mãi đến khi chạm vào mẹ, rồi vỡ tan và cất tiếng cười.

Không ai trên thế giới này biết mẹ con ta ở đâu và chúng ta đang cùng nhau ca hát.”

(Trích “Mây và Sóng” – Rabindranath Tagore, dịch theo Nguyễn Khắc Phi)

  1. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên.
  2. Chỉ ra một biện pháp tu từ được sử dụng trong câu “Con là mây và mẹ là trăng. Hai chúng ta sẽ cùng bay lượn trên trời và vui đùa với bình minh và hoàng hôn.” và nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó.
  3. Vì sao nhân vật “con” lại từ chối lời mời gọi hấp dẫn của những người trên mây?
  4. Thông điệp sâu sắc nhất mà đoạn trích gửi gắm đến người đọc là gì?

PHẦN II: LÀM VĂN (7.0 điểm)

  1. Trình bày suy nghĩ của em (khoảng 2/3 trang giấy thi) về ý nghĩa của sự sẻ chia trong cuộc sống.

  2. Phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật ông Hai trong truyện ngắn “Làng” của Kim Lân khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc. Từ đó, làm nổi bật vẻ đẹp tình yêu làng, yêu nước của nhân vật.

***

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

PHẦN I: ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên.

  • Bước 1: Đọc kỹ đoạn trích và xác định nội dung chính.
    Đoạn trích kể về cuộc đối thoại giữa nhân vật “con” với “những người trên mây” và sau đó là những tưởng tượng về việc “con” và “mẹ” cùng chơi đùa. Nội dung đoạn trích thể hiện cảm xúc, tình cảm giữa mẹ và con.

  • Bước 2: Phân tích các phương thức biểu đạt thường gặp (tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận, thuyết minh, hành chính – công vụ).
    Đoạn văn có yếu tố kể chuyện (tự sự) nhưng mục đích chính không phải là thuật lại sự việc mà là thể hiện tình cảm. Có yếu tố miêu tả (trăng vàng, mây, sóng, bến bờ) nhưng cũng nhằm bộc lộ cảm xúc. Yếu tố nghị luận, thuyết minh, hành chính – công vụ không xuất hiện.

  • Bước 3: Chọn phương thức biểu đạt chủ đạo.
    Toàn bộ đoạn trích xoay quanh việc bộc lộ cảm xúc, tình cảm thiêng liêng của đứa con dành cho người mẹ. Vì vậy, phương thức biểu đạt chính là biểu cảm.

  • Trả lời: Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là biểu cảm.

Câu 2: Chỉ ra một biện pháp tu từ được sử dụng trong câu “Con là mây và mẹ là trăng. Hai chúng ta sẽ cùng bay lượn trên trời và vui đùa với bình minh và hoàng hôn.” và nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó.

  • Bước 1: Đọc kỹ câu văn và tìm các hình ảnh, từ ngữ đặc biệt.
    “Con là mây”, “mẹ là trăng” là những hình ảnh so sánh, đồng nhất hóa.

  • Bước 2: Xác định biện pháp tu từ.
    Cấu trúc “A là B” là đặc điểm của phép tu từ ẩn dụ hoặc so sánh ngầm. Ở đây, “con” được ví với “mây”, “mẹ” được ví với “trăng” một cách trực tiếp, nhằm thể hiện sự hóa thân, hòa hợp, là một dạng của ẩn dụ hoặc so sánh ngầm.

  • Bước 3: Nêu tác dụng của biện pháp tu từ.
    Việc sử dụng ẩn dụ “Con là mây và mẹ là trăng” giúp:

    • Tạo ra hình ảnh thơ mộng, bay bổng, lãng mạn về tình mẫu tử.
    • Khẳng định sự hòa quyện, gắn bó khăng khít, không thể tách rời giữa mẹ và con. Đứa con muốn biến mình thành những thứ đẹp đẽ, tự do nhất trong vũ trụ để cùng mẹ trải nghiệm hạnh phúc.
    • Diễn tả một cách sâu sắc và sinh động tình yêu thương, sự trân trọng của người con dành cho mẹ, vượt lên mọi cám dỗ bên ngoài.
  • Trả lời:

    • Biện pháp tu từ: Ẩn dụ (hoặc có thể ghi là so sánh ngầm).
    • Tác dụng:
      • Giúp câu văn trở nên giàu hình ảnh, gợi cảm và bay bổng.
      • Thể hiện một cách tinh tế và sâu sắc sự gắn kết, hòa quyện tuyệt đối giữa mẹ và con. Đứa con muốn tự biến mình thành những hình ảnh đẹp đẽ của thiên nhiên (mây, sóng) để được ở bên mẹ, thể hiện tình yêu mẹ vô bờ bến, thiêng liêng, bất diệt.

Câu 3: Vì sao nhân vật “con” lại từ chối lời mời gọi hấp dẫn của những người trên mây?

  • Bước 1: Đọc lại đoạn hội thoại giữa “con” và “những người trên mây”.
    “Con bảo: ‘Mẹ tôi đang chờ ở nhà. Làm sao tôi có thể rời mẹ mà đến được?’ Họ mỉm cười và bay đi.”

  • Bước 2: Phân tích lời từ chối của “con”.
    Lời mời gọi của những người trên mây rất hấp dẫn (“chơi đùa từ khi thức dậy cho đến chiều tà”, “chơi với buổi sớm vàng, với vầng trăng bạc”, thế giới tự do, phiêu lãng). Tuy nhiên, ngay lập tức nhân vật “con” đã nghĩ đến “Mẹ tôi đang chờ ở nhà.”

  • Bước 3: Rút ra nguyên nhân chính.
    Lý do duy nhất và mạnh mẽ nhất khiến nhân vật “con” từ chối là tình yêu dành cho mẹ. Tình yêu đó lớn hơn mọi sự hấp dẫn, cám dỗ của thế giới bên ngoài.

  • Trả lời: Nhân vật “con” từ chối lời mời gọi hấp dẫn của những người trên mây là bởi vì tình yêu thương sâu sắc, sự gắn bó không thể tách rời với người mẹ. Dù thế giới trên mây có đẹp đẽ, tự do và mời gọi đến đâu, đứa con vẫn không thể rời bỏ mẹ mình đang chờ đợi ở nhà, thể hiện tấm lòng hiếu thảo và tình mẫu tử thiêng liêng, vượt lên mọi cám dỗ.

Câu 4: Thông điệp sâu sắc nhất mà đoạn trích gửi gắm đến người đọc là gì?

  • Bước 1: Tổng hợp ý nghĩa của toàn bộ đoạn trích (qua các câu hỏi trên).
    Đoạn trích ca ngợi tình mẫu tử, sự gắn bó giữa mẹ và con, sự hy sinh niềm vui cá nhân để ở bên mẹ.

  • Bước 2: Diễn đạt thông điệp một cách khái quát và có ý nghĩa nhân văn.
    Tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng nhất, đẹp đẽ nhất, có sức mạnh lớn lao, vượt lên trên mọi cám dỗ, ước muốn cá nhân. Nó là nguồn cội của hạnh phúc.

  • Trả lời: Thông điệp sâu sắc nhất mà đoạn trích “Mây và Sóng” gửi gắm đến người đọc là ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt. Tình cảm giữa mẹ và con là sự gắn bó không thể tách rời, có giá trị cao đẹp hơn mọi điều hấp dẫn, thú vị của cuộc sống bên ngoài. Hạnh phúc đích thực nằm ở sự sum vầy, sẻ chia và yêu thương trong gia đình, đặc biệt là tình mẹ con.

PHẦN II: LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1: Trình bày suy nghĩ của em (khoảng 2/3 trang giấy thi) về ý nghĩa của sự sẻ chia trong cuộc sống.

  • Bước 1: Phân tích đề bài.
    Đây là dạng bài nghị luận xã hội về một vấn đề đạo đức, lối sống. Đề yêu cầu trình bày “suy nghĩ” về “ý nghĩa của sự sẻ chia”. Phạm vi là “trong cuộc sống”. Dung lượng khoảng 2/3 trang giấy thi.

  • Bước 2: Lập dàn ý chi tiết.

    • Mở bài:

      Sét 3 Cuộn Túi Đựng Rác Tự Phân Huỷ Tiện Lợi Rễ Sử Dụng

      💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất

      Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên Sét 3 Cuộn Túi Đựng Rác Tự Phân Huỷ Tiện Lợi Rễ Sử Dụng. Khám phá ngay!

      Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →

      • Giới thiệu vấn đề: Trong cuộc sống đầy bận rộn và những lo toan, đôi khi con người có xu hướng sống khép mình. Tuy nhiên, một giá trị cao đẹp luôn tồn tại và làm cho cuộc sống ý nghĩa hơn, đó chính là sự sẻ chia.
      • Nêu vấn đề: Sự sẻ chia có ý nghĩa như thế nào trong cuộc sống của chúng ta?
    • Thân bài:

      • Giải thích “sẻ chia” là gì?
        Sẻ chia là sự cho đi những gì mình có (vật chất, tinh thần, thời gian, kinh nghiệm…) cho người khác, đặc biệt là những người đang gặp khó khăn, hoạn nạn, hoặc đơn giản là san sẻ niềm vui, nỗi buồn với nhau.

      • Biểu hiện của sự sẻ chia:
        Không chỉ là những hành động lớn lao như quyên góp, cứu trợ mà còn là những cử chỉ nhỏ bé như một lời hỏi thăm, một nụ cười, một cái nắm tay, lắng nghe câu chuyện của người khác, chia sẻ kinh nghiệm học tập…

      • Ý nghĩa của sự sẻ chia (trọng tâm):

        • Đối với người nhận:
          Sẻ chia mang lại sự giúp đỡ kịp thời, xoa dịu nỗi đau, vực dậy tinh thần, thắp lên hy vọng và niềm tin vào cuộc sống. Nó giúp người nhận cảm thấy không đơn độc, được quan tâm và có thêm động lực để vượt qua khó khăn.

        • Đối với người cho:
          Người cho cảm thấy hạnh phúc, thanh thản và ý nghĩa hơn khi được giúp đỡ người khác. Sự sẻ chia giúp rèn luyện lòng nhân ái, bao dung, vị tha và trách nhiệm với cộng đồng. Nó bồi đắp tâm hồn, làm phong phú thêm đời sống tinh thần.

        • Đối với cộng đồng, xã hội:
          Sự sẻ chia giúp gắn kết con người lại với nhau, tạo nên một cộng đồng đoàn kết, nhân ái, văn minh. Nó đẩy lùi sự ích kỷ, vô cảm, xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn, nơi mọi người biết yêu thương và quan tâm lẫn nhau (ví dụ: các chiến dịch tình nguyện, quỹ từ thiện…).

      • Mở rộng, phản đề (nếu có đủ dung lượng):
        Tuy nhiên, trong cuộc sống vẫn còn những người sống ích kỷ, thờ ơ, vô cảm trước nỗi đau của người khác. Đó là thái độ đáng lên án, cần phải thay đổi để cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn.

      • Bài học nhận thức và hành động:
        Mỗi người cần nhận thức đúng đắn về ý nghĩa của sự sẻ chia và chủ động thực hiện nó trong cuộc sống hàng ngày. Bắt đầu từ những điều nhỏ nhất, từ những người thân yêu xung quanh chúng ta.

    • Kết bài:

      • Khẳng định lại ý nghĩa của sự sẻ chia: Sự sẻ chia là một phẩm chất cao đẹp, là chiếc cầu nối trái tim đến trái tim, là nguồn sức mạnh to lớn giúp con người vượt qua mọi thử thách.
      • Lời kêu gọi/mong muốn: Hãy sống yêu thương và sẻ chia để cuộc sống mỗi chúng ta và toàn xã hội trở nên giàu đẹp, hạnh phúc hơn.
  • Bước 3: Viết bài hoàn chỉnh theo dàn ý, đảm bảo ngôn ngữ mạch lạc, lập luận chặt chẽ và dung lượng hợp lý.

    (Học sinh tự triển khai bài viết dựa trên dàn ý chi tiết trên. Chú ý diễn đạt câu từ trau chuốt, có cảm xúc và đảm bảo đủ dung lượng theo yêu cầu của đề.)

Câu 2: Phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật ông Hai trong truyện ngắn “Làng” của Kim Lân khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc. Từ đó, làm nổi bật vẻ đẹp tình yêu làng, yêu nước của nhân vật.

  • Bước 1: Phân tích đề bài.
    Đây là dạng bài nghị luận văn học, yêu cầu “phân tích diễn biến tâm trạng” của ông Hai khi nghe tin làng theo giặc, và từ đó “làm nổi bật vẻ đẹp tình yêu làng, yêu nước”. Cần bám sát các chi tiết trong tác phẩm.

  • Bước 2: Lập dàn ý chi tiết.

    • Mở bài:

      • Giới thiệu tác giả Kim Lân và truyện ngắn “Làng” – một tác phẩm tiêu biểu về người nông dân trong kháng chiến chống Pháp.
      • Giới thiệu nhân vật ông Hai – một lão nông yêu làng, yêu nước tha thiết.
      • Nêu vấn đề: Diễn biến tâm trạng phức tạp của ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc và qua đó làm nổi bật tình yêu làng, yêu nước của ông.
    • Thân bài:

      • Khái quát về ông Hai trước khi nghe tin dữ:
        Ông Hai là người nông dân chất phác, hiền lành, yêu làng đến mức ám ảnh. Làng Chợ Dầu của ông nổi tiếng với truyền thống đấu vật, có nhiều nhà thờ, đình chùa đẹp. Ông tự hào khoe làng khắp mọi nơi, coi đó là lẽ sống. Tình yêu làng hòa quyện với tình yêu nước, cách mạng (ông theo tản cư vẫn dõi theo tin tức kháng chiến, đọc báo Cứu Quốc…).

      • Diễn biến tâm trạng ông Hai khi nghe tin làng theo giặc (trọng tâm):

        • Nghe tin:
              + Ông đang vui vẻ, hào hứng nghe kể chuyện kháng chiến thì bỗng “sững sờ” khi nghe người đàn bà tản cư nói: “Cả làng chúng nó Việt gian theo Tây cả rồi!”.
              + Ngỡ ngàng, bàng hoàng, không tin: “Cổ ông nghẹn ắng lại, da mặt tê rân rân”. Ông hỏi lại, cố gắng tìm kiếm một tia hy vọng rằng đó là tin đồn nhảm, nhưng tin tức cứ rõ ràng và cụ thể. Ông Hai “lặng đi, cổ họng nghẹn ắng lại, da mặt tê rân rân”.

        • Khi về nhà:
              + Đau đớn, tủi nhục, hoang mang: “Nằm vật ra giường”, “hai mắt nhắm nghiền lại, cái đầu cứ lùng bùng”, “nước mắt ông cứ giàn ra”. Ông Hai cảm thấy xấu hổ, nhục nhã tột cùng, không dám đối diện với ai. “Suốt mấy ngày ông không dám đi đâu, chỉ ru rú ở trong nhà. Nghe tiếng Tây, tiếng lính ở đâu là ông lủi vào nhà, nín thở, ngỏng tai nghe. Ở đâu có người bàn tán, ông cũng dỏng tai nghe.”

        • Sự dằn vặt nội tâm, xung đột giằng xé:
              + Ông dằn vặt, nghi ngờ chính những người làng mình. Tình yêu làng tha thiết nay lại bị thách thức bởi nỗi đau “làng theo giặc”.
              + Ông luôn tự dằn vặt: “Khốn nạn! Ông chửi cha cái thằng Tây! Chúng nó đốt nhà, chúng nó cướp của nước mình. Chúng nó giở trò gì thế này!”.
              + Đỉnh điểm là ý nghĩ “Hay là quay về làng?”, nhưng rồi lập tức gạt đi vì “về làng là bỏ kháng chiến, bỏ Cụ Hồ”. Ông rơi vào bế tắc tột cùng, vì làng đã phản bội thì ông không còn chỗ dựa nào cả, cuộc sống trở nên vô nghĩa.
              + Nỗi sợ hãi tột độ khi mụ chủ nhà muốn đuổi đi, bởi nếu bị đuổi thì ông và gia đình không còn nơi nương tựa, không còn “làng” để quay về.

        • Bộc lộ tình yêu làng, yêu nước:
              + Trong lúc quẫn bách nhất, ông Hai trò chuyện với đứa con út. Ông hỏi con: “Nhà con ở đâu?”, “Con có thích về làng Chợ Dầu không?”. Đứa bé hồn nhiên đáp “Có”.
              + Lời thủ thỉ với con: “À, thầy hỏi con Vàng nhé. Thầy hỏi con có nhớ làng Chợ Dầu không?”. Và rồi ông khẳng định: “Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù”. “Chúng bay cứ bảo làng chúng bay yêu nước”. “Cái lòng của chúng ta thì ai ai cũng như ai, cứ yêu nước là phải yêu kháng chiến”. Đây là lời tự bạch, là sự khẳng định mãnh liệt tình yêu nước tuyệt đối, đặt tình yêu nước lên trên tình yêu làng. Tình yêu nước đã bao trùm và chi phối tất cả.
              + Chi tiết này làm nổi bật vẻ đẹp của ông Hai: một lòng trung thành tuyệt đối với kháng chiến, với Cụ Hồ. Tình yêu làng dù sâu nặng đến đâu cũng phải nhường chỗ cho tình yêu Tổ quốc khi làng lầm đường lạc lối.

        • Khi tin đồn được đính chính:
              + Ông Hai như “người chết sống lại”. “Cái mặt ông Hai tươi rói hẳn lên”, “hầm hừ, lật đật chạy đi báo tin cho mọi người”.
              + Ông lại khoe làng, lại tự hào về làng Chợ Dầu kháng chiến, về việc làng bị đốt, bị phá, chứng tỏ làng không theo Tây. Đó là sự phục sinh của niềm tự hào, của tình yêu làng hòa quyện với tình yêu nước.

      • Đánh giá chung về vẻ đẹp tình yêu làng, yêu nước của ông Hai:
        Ông Hai là hiện thân tiêu biểu cho người nông dân Việt Nam thời kháng chiến: chân chất, mộc m mạc nhưng yêu làng, yêu nước một cách mãnh liệt, thủy chung, son sắt. Tình yêu nước của ông không chung chung mà gắn liền với tình yêu làng, sau đó được nâng lên tầm cao mới, đặt lợi ích cách mạng lên trên hết. Ông là hình ảnh đẹp của lòng trung thành tuyệt đối với kháng chiến, với Đảng và Bác Hồ.

    • Kết bài:

      • Khẳng định lại giá trị của tác phẩm và nhân vật: “Làng” và nhân vật ông Hai đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng độc giả về một người nông dân giàu lòng yêu nước.
      • Thông điệp: Tác phẩm ca ngợi tinh thần yêu nước, trung thành với cách mạng của quần chúng nhân dân, đặc biệt là tầng lớp nông dân trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.
      • Liên hệ: Đây là bài học quý giá về lòng yêu nước, ý thức tự hào dân tộc trong mọi hoàn cảnh.
  • Bước 3: Viết bài hoàn chỉnh theo dàn ý, sử dụng từ ngữ gợi cảm, phân tích sâu sắc các chi tiết và đảm bảo tính liên kết, mạch lạc.

    (Học sinh tự triển khai bài viết dựa trên dàn ý chi tiết trên. Chú ý dẫn chứng các câu văn, từ ngữ trong tác phẩm để bài viết thêm thuyết phục và sinh động.)

***

Các em thân mến, hy vọng với bộ đề thi thử và lời giải chi tiết này, các em đã có thêm một tài liệu ôn tập hiệu quả. Hãy nhớ rằng, chìa khóa để thành công không chỉ là kiến thức mà còn là kỹ năng làm bài, sự tự tin và một thái độ tích cực. Chúc các em ôn tập tốt và đạt được kết quả cao nhất trong kỳ thi sắp tới nhé!