Giải bài tập Toán lớp 1 KNTT: Phép cộng trừ trong phạm vi 10 chi tiết

Nguyen Tokyo

23/10/2026

Share:

Chào mừng quý phụ huynh và các em học sinh lớp 1 thân yêu!

Kính gửi quý phụ huynh,

Chào mừng quý vị đến với chuyên mục hướng dẫn học tập môn Toán lớp 1, bám sát chương trình sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Với vai trò là một giáo viên tiểu học, tôi hiểu rằng giai đoạn đầu đời học tập của các con rất quan trọng, đặc biệt là việc làm quen với các khái niệm Toán học cơ bản. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau đi sâu vào chủ đề “Phép cộng, trừ trong phạm vi 10” – một nền tảng vững chắc cho hành trình học Toán của các con.

Mục tiêu của hướng dẫn này là giúp quý phụ huynh có phương pháp chuẩn xác, trực quan, và từng bước cụ thể để đồng hành cùng con tại nhà, giúp các con nắm vững kiến thức theo đúng tinh thần của bộ sách giáo khoa Kết nối tri thức.

I. Phép Cộng Trong Phạm Vi 10

Phép cộng là việc gộp lại hai hay nhiều nhóm đối tượng để tìm ra tổng số đối tượng. Với các con lớp 1, chúng ta sẽ bắt đầu từ những ví dụ cụ thể, trực quan nhất.

1. Các bước hướng dẫn học sinh thực hiện phép cộng

1. Bước 1: Giúp con hiểu bài toán (Hiểu ý nghĩa phép cộng)

   Hãy bắt đầu bằng các câu chuyện hoặc tình huống thực tế. Ví dụ:

   • “Mẹ có 3 quả táo, bố cho con thêm 2 quả táo nữa. Hỏi con có tất cả bao nhiêu quả táo?”
   • “Trên bàn có 4 chiếc bút chì màu xanh và 1 chiếc bút chì màu đỏ. Hỏi có tất cả bao nhiêu chiếc bút chì?”

   Khuyến khích con nói lại bài toán bằng lời của mình để đảm bảo con đã hiểu câu chuyện.

2. Bước 2: Sử dụng vật thật hoặc hình vẽ minh họa

   Đây là bước cực kỳ quan trọng theo định hướng của sách Kết nối tri thức. Các con lớp 1 cần được “nhìn tận mắt, sờ tận tay” để hình thành khái niệm.

   • Vật thật: Dùng các đồ vật có sẵn trong nhà (khối lập phương, que tính, hạt đậu, ngón tay, quả bóng,…) để tái hiện bài toán.

     Ví dụ (3 + 2 = ?): Hãy đặt 3 khối lập phương màu xanh sang một bên, sau đó đặt thêm 2 khối lập phương màu đỏ sang bên cạnh. Yêu cầu con gộp tất cả lại.

   • Hình vẽ: Nếu không có vật thật, hãy vẽ các chấm tròn, que, hình vuông đơn giản để minh họa.

     Ví dụ (3 + 2 = ?): Vẽ 3 chấm tròn ⬤⬤⬤ và thêm 2 chấm tròn nữa ⬤⬤. Sau đó yêu cầu con đếm tổng số chấm tròn.

3. Bước 3: Hướng dẫn con đếm tổng số

   Sau khi đã gộp các vật thật hoặc hình vẽ, hãy cùng con đếm từng cái một từ đầu đến cuối để tìm ra tổng số.

   Ví dụ (3 + 2 = ?): Đếm “một, hai, ba, bốn, năm”. Vậy có tất cả 5 khối lập phương/chấm tròn.

4. Bước 4: Viết phép tính và kết quả

   Khi con đã tìm ra tổng số, hãy hướng dẫn con viết phép tính tương ứng và kết quả.

   • Dấu cộng (+) đọc là “cộng” hoặc “thêm”.
   • Dấu bằng (=) đọc là “bằng”.
   • Ví dụ: 3 + 2 = 5 (Đọc là “Ba cộng hai bằng năm”).

2. Mẹo nhỏ giúp con học cộng nhanh hơn

• Đếm tiếp: Khi gặp phép cộng, con có thể đếm tiếp từ số lớn hơn. Ví dụ 2 + 5, con sẽ bắt đầu đếm từ 5, đếm thêm 2 (5… 6, 7).
• Sử dụng ngón tay: Ngón tay là “công cụ” tuyệt vời để các con thực hành cộng trừ trong phạm vi nhỏ.
• Học thuộc các cặp số cộng lại bằng 10: (0+10, 1+9, 2+8, 3+7, 4+6, 5+5). Đây là kiến thức quan trọng trong KNTT.

II. Phép Trừ Trong Phạm Vi 10

Phép trừ là việc bớt đi một số lượng đối tượng khỏi tổng số ban đầu để tìm ra số đối tượng còn lại.

1. Các bước hướng dẫn học sinh thực hiện phép trừ

1. Bước 1: Giúp con hiểu bài toán (Hiểu ý nghĩa phép trừ)

   Tương tự như phép cộng, hãy dùng tình huống thực tế để giới thiệu phép trừ.

   • “Mẹ có 5 cái bánh, con ăn hết 2 cái. Hỏi mẹ còn lại bao nhiêu cái bánh?”
   • “Trong vườn có 7 bông hoa. Bố hái đi 3 bông hoa để tặng mẹ. Hỏi trong vườn còn lại mấy bông hoa?”
2. Bước 2: Sử dụng vật thật hoặc hình vẽ minh họa việc “bớt đi”
   • Vật thật: Đặt ra số lượng vật thật ban đầu, sau đó yêu cầu con “cất đi”, “bớt đi” một số lượng nhất định.

     Ví dụ (5 – 2 = ?): Đặt 5 khối lập phương. Yêu cầu con cất đi 2 khối. Hỏi còn lại bao nhiêu?

   • Hình vẽ: Vẽ tổng số đối tượng, sau đó gạch chéo hoặc khoanh tròn số lượng bị bớt đi.

     Ví dụ (5 – 2 = ?): Vẽ 5 chấm tròn ⬤⬤⬤⬤⬤. Sau đó gạch bỏ 2 chấm tròn ⬤⬤⬤⬤⬤. Yêu cầu con đếm số chấm tròn không bị gạch.

3. Bước 3: Hướng dẫn con đếm số lượng còn lại

   Sau khi đã “bớt đi”, hãy cùng con đếm số vật thật hoặc hình vẽ còn lại.

   Ví dụ (5 – 2 = ?): Đếm “một, hai, ba”. Vậy còn lại 3 khối lập phương/chấm tròn.

4. Bước 4: Viết phép tính và kết quả
   

   💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất

   Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên Tẩy Dầu Mỡ Nhà Bếp, Hút Mùi Mặt Bếp Gas Bếp Từ Đáy Xoong Chảo HiKit 500g. Khám phá ngay!

   Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →

   Dấu trừ (-) đọc là “trừ” hoặc “bớt đi”.

   • Ví dụ: 5 – 2 = 3 (Đọc là “Năm trừ hai bằng ba”).

2. Mẹo nhỏ giúp con học trừ nhanh hơn

• Đếm lùi: Khi gặp phép trừ, con có thể đếm lùi từ số lớn. Ví dụ 7 – 3, con bắt đầu đếm từ 7, đếm lùi 3 số (7… 6, 5, 4).
• Mối quan hệ giữa phép cộng và phép trừ: Đây là một khái niệm nâng cao hơn nhưng rất quan trọng trong KNTT.

  Nếu 3 + 2 = 5, thì 5 – 2 = 3 và 5 – 3 = 2. Hãy cho con thấy “gia đình phép tính” này.

III. Bài Tập Mẫu và Đáp Án Chi Tiết (Theo sách KNTT)

Dưới đây là một số dạng bài tập thường gặp trong sách giáo khoa Kết nối tri thức với cuộc sống và cách hướng dẫn con giải chi tiết.

1. Bài tập 1: Tính (Dạng bài cơ bản)

Hãy cùng con thực hiện các phép tính sau:

1. 4 + 3 = ?
2. 6 + 2 = ?
3. 8 – 5 = ?
4. 9 – 1 = ?

Hướng dẫn giải chi tiết và đáp án chuẩn xác:

• 1. 4 + 3 = ?

  Quý phụ huynh có thể yêu cầu con lấy 4 que tính, rồi lấy thêm 3 que tính nữa. Sau đó, con đếm tất cả số que tính. (Hoặc vẽ 4 chấm tròn, vẽ thêm 3 chấm tròn rồi đếm).

  Đáp án: 4 + 3 = 7

• 2. 6 + 2 = ?

  Con có thể đếm tiếp: Bắt đầu từ 6, đếm thêm 2: “6 rồi đến 7, 8”.

  Đáp án: 6 + 2 = 8

• 3. 8 – 5 = ?

  Yêu cầu con lấy 8 khối lập phương. Sau đó, con cất đi 5 khối. Đếm số khối còn lại.

  Đáp án: 8 – 5 = 3

• 4. 9 – 1 = ?

  Con có thể đếm lùi: Bắt đầu từ 9, đếm lùi 1 số: “9 rồi đến 8”.

  Đáp án: 9 – 1 = 8

2. Bài tập 2: Điền số thích hợp vào ô trống (Dạng bài tìm số hạng/số bị trừ/số trừ)

1. ⬜ + 3 = 5
2. 7 – ⬜ = 4

Hướng dẫn giải chi tiết và đáp án chuẩn xác:

• 1. ⬜ + 3 = 5

  Đây là dạng bài tìm số hạng. Hãy nói với con: “Có mấy quả táo, thêm 3 quả táo thì được 5 quả táo?”

  Hướng dẫn con: Lấy 5 khối lập phương. Cất đi 3 khối. Đếm số khối còn lại để biết số ban đầu. Hoặc dùng phép trừ: 5 – 3 = 2.

  Đáp án: 2 + 3 = 5

• 2. 7 – ⬜ = 4

  Đây là dạng bài tìm số trừ. “Có 7 cái kẹo, bớt đi mấy cái thì còn 4 cái?”

  Hướng dẫn con: Lấy 7 que tính. Để lại 4 que. Đếm số que đã bớt đi. Hoặc dùng phép trừ: 7 – 4 = 3.

  Đáp án: 7 – 3 = 4

3. Bài tập 3: Bài toán có lời văn (Dạng bài ứng dụng thực tế)

Lan có 6 bông hoa. Lan tặng mẹ 2 bông hoa. Hỏi Lan còn lại bao nhiêu bông hoa?

Hướng dẫn giải chi tiết và đáp án chuẩn xác:

• Bước 1: Đọc và hiểu bài toán

  Hỏi con: “Bài toán cho biết gì? Bài toán hỏi gì?” (Biết Lan có 6 hoa, tặng mẹ 2 hoa. Hỏi còn lại bao nhiêu hoa?)

• Bước 2: Phân tích và lựa chọn phép tính

  Từ khóa “tặng mẹ” và “còn lại” gợi ý phép trừ. Hãy cùng con diễn tả bằng vật thật (6 bông hoa, cất đi 2 bông).

• Bước 3: Thực hiện phép tính

  6 – 2 = 4

• Bước 4: Trả lời

  Lan còn lại 4 bông hoa.

IV. Lời Khuyên Dành Cho Phụ Huynh

• Kiên nhẫn là chìa khóa: Mỗi đứa trẻ có tốc độ học khác nhau. Đừng nóng vội hay so sánh con với bạn bè.
• Tạo môi trường học tập vui vẻ: Biến việc học thành trò chơi. Dùng các câu hỏi “đố con” khi đi chợ, khi ăn cơm.
• Sử dụng vật thật thường xuyên: Duy trì việc dùng vật thật, hình vẽ cho đến khi con thực sự thành thạo với các con số trừu tượng.
• Liên hệ thực tế: Giúp con nhận ra Toán học có ở khắp mọi nơi xung quanh.
• Khen ngợi, động viên: Luôn khích lệ con dù chỉ là một tiến bộ nhỏ. Điều này giúp con tự tin hơn rất nhiều.
• Tham khảo sách giáo khoa: Luôn đọc kỹ hướng dẫn trong sách giáo khoa Kết nối tri thức để nắm bắt đúng lộ trình và phương pháp.

Hy vọng rằng bài hướng dẫn chi tiết này sẽ là hành trang hữu ích giúp quý phụ huynh đồng hành cùng các con trong việc chinh phục những kiến thức Toán học đầu tiên. Chúc các con học tập thật vui và đạt nhiều thành công!

Trân trọng,

Giáo viên Tiểu học.