ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ 1 TIẾNG VIỆT LỚP 5 – SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG
Chào các em học sinh và quý phụ huynh! Cô là giáo viên Tiểu học. Hôm nay cô sẽ hướng dẫn các em bộ đề kiểm tra giữa học kì 1 môn Tiếng Việt lớp 5 bám sát chương trình sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Bài viết bao gồm cấu trúc đề thi, đề mẫu chuẩn xác và đáp án hướng dẫn chi tiết từng bước giúp các em tự ôn tập và đạt điểm cao tại nhà.
I. CẤU TRÚC ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ 1 (TIẾNG VIỆT 5 – KẾT NỐI TRI THỨC)
Đề kiểm tra giữa học kì 1 môn Tiếng Việt lớp 5 theo định hướng phát triển năng lực gồm có 2 phần chính:
- Phần 1: Kiểm tra Đọc (10 điểm)
- Đọc thành tiếng (3 điểm): Đọc một đoạn văn/thơ trong các bài học từ Tuần 1 đến Tuần 8 và trả lời 1 câu hỏi liên quan.
- Đọc hiểu và Luyện từ và câu (7 điểm): Đọc thầm đoạn văn/bài văn và làm các bài tập trắc nghiệm, tự luận liên quan đến nội dung đọc hiểu và kiến thức trọng tâm (Từ đồng nghĩa, Đại từ, Từ đa nghĩa, Từ trái nghĩa).
- Phần 2: Kiểm tra Viết (10 điểm)
- Tập làm văn: Viết bài văn tả cảnh (Ví dụ: Tả cảnh thiên nhiên, tả một cảnh đẹp quê hương, tả trường học vào buổi sáng…).
II. ĐỀ KIỂM TRA MẪU GIỮA HỌC KÌ 1
PHẦN A: ĐỌC HIỂU VÀ LUYỆN TỪ VÀ CÂU (7,0 điểm)
Đọc thầm đoạn văn sau:
Mùa thu về, không khí trong lành và mát mẻ đến lạ kỳ. Những đám mây trắng xốp như bông lững lờ trôi trên bầu trời xanh ngắt. Trên con đường làng quen thuộc, hàng cây hai bên đường cất tiếng reo vui trong gió nhẹ. Dưới gốc cây, những chiếc lá vàng vạt nắng rơi rải rác trên mặt đất. Ngôi trường tiểu học hiện ra thật yên bình dưới ánh nắng vàng tươi. Tiếng nói cười ríu rít của các bạn học sinh trong bộ đồng phục sạch sẽ, gọn gàng làm bừng sáng cả không gian. Chúng em tung tăng bước vào lớp, chuẩn bị cho một tiết học mới đầy thú vị.
Dựa vào nội dung bài đọc, em hãy thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1 (0,5 điểm): Bầu trời mùa thu được miêu tả như thế nào trong đoạn văn?
- A. Xanh thẫm và đầy những đám mây đen.
- B. Xanh ngắt với những đám mây trắng xốp lững lờ trôi.
- C. Trong vắt và không một gờn mây.
- D. Mù sương và u tối.
Câu 2 (0,5 điểm): Tiếng cười nói của các bạn học sinh được so sánh hoặc miêu tả qua từ ngữ nào?
- A. Rung rinh
- B. Ríu rít
- C. Xôn xao
- D. Thầm thì
Câu 3 (1,0 điểm): Đoạn văn trên gợi cho em cảm xúc gì về khung cảnh mùa thu và ngày đi học?
Câu 4 (1,0 điểm): Tìm 1 từ đồng nghĩa và 1 từ trái nghĩa với từ “trong lành” trong đoạn văn.
Câu 5 (1,0 điểm): Xác định đại từ có trong câu: “Chúng em tung tăng bước vào lớp, chuẩn bị cho một tiết học mới đầy thú vị.”
Câu 6 (1,0 điểm): Xác định nghĩa của từ “chạy” trong hai câu sau là nghĩa gốc hay nghĩa chuyển:
- a) Em bé đang chạy trên sân trường.
- b) Đồng hồ này chạy rất đúng giờ.
Câu 7 (2,0 điểm): Viết 1 – 2 câu có sử dụng biện pháp nhân hóa để tả một hình ảnh thiên nhiên vào buổi sáng.
PHẦN B: PHẦN VIẾT (10,0 điểm)
Đề bài: Viết bài văn tả một cảnh đẹp thiên nhiên mà em yêu thích (Cảnh buổi sáng trên quê hương, cảnh công viên, cảnh cánh đồng lúa hoặc cảnh góc sân trường…).
III. ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
ĐÁP ÁN PHẦN A: ĐỌC HIỂU VÀ LUYỆN TỪ VÀ CÂU
Câu 1: Đáp án đúng là B (Xanh ngắt với những đám mây trắng xốp lững lờ trôi).
Hướng dẫn: Phụ huynh hướng dẫn con dò lại câu thứ 2 trong đoạn văn: “Những đám mây trắng xốp như bông lững lờ trôi trên bầu trời xanh ngắt.”
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên Set 3 cuộn túi rác đen tự phân hủy kích thước 55x65cm. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Câu 2: Đáp án đúng là B (Ríu rít).
Câu 3: Cảm xúc của em:
Gợi ý đáp án: Đoạn văn gợi cho em cảm giác bình yên, tươi vui và yêu mến cảnh sắc mùa thu cùng niềm hạnh phúc, hân hoan khi được đến trường học tập cùng bạn bè.
Câu 4:
- Từ đồng nghĩa với “trong lành”: trong sạch, tươi mát, mát mẻ…
- Từ trái nghĩa với “trong lành”: ô nhiễm, ngột ngạt, tù túng…
Câu 5:
Đại từ trong câu là: “Chúng em” (Đại từ xưng hô dùng để chỉ người nói/người viết ở số nhiều).
Câu 6:
- a) Từ “chạy” trong “Em bé đang chạy trên sân trường”: Nghĩa gốc (chỉ hoạt động di chuyển nhanh bằng chân của người/động vật).
- b) Từ “chạy” trong “Đồng hồ này chạy rất đúng giờ”: Nghĩa chuyển (chỉ hoạt động máy móc đang vận hành).
Câu 7:
Gợi ý đáp án mẫu: “Mặt trời từ từ thức dậy, mỉm cười xua tan màn sương sớm trên những chiếc lá.” (Hoặc: “Chị gió thu lướt qua nhẹ nhàng làm các cành lá thì thầm trò chuyện.”)
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN LÀM PHẦN B: TẬP LÀM VĂN
1. Dàn ý chi tiết bài văn tả cảnh đẹp thiên nhiên (Tả cảnh buổi sáng trên quê hương):
- Mở bài: Giới thiệu cảnh đẹp em định tả (Quê hương em vào buổi sáng mùa thu) và cảm xúc chung của em.
- Thân bài:
- Tả bao quát: Bầu trời cao trong xanh, không khí mát mẻ, trong lành, không gian yên bình.
- Tả chi tiết theo thời gian/không gian:
- Khi mặt trời mọc: Nắng vàng nhè nhẹ rải xuống muôn nơi, giọt sương đêm còn đọng trên kẽ lá long lanh như những viên ngọc nhỏ.
- Cảnh vật: Cây cối thức dậy vươn mình trong gió; tiếng chim hót líu lo trên cành; con đường làng bắt đầu đông đúc.
- Con người: Mọi người tập thể dục, bác nông dân ra đồng, các bạn học sinh vui vẻ đến trường.
- Kết bài: Nêu cảm nghĩ, tình yêu của em đối với cảnh đẹp đó (Em rất yêu quê hương và luôn mong muốn cảnh đẹp này mãi xanh tươi).
2. Bài văn mẫu tham khảo:
Quê hương em là một vùng du lịch thanh bình, nơi có biết bao cảnh đẹp làm say đắm lòng người. Nhưng có lẽ, hình ảnh làm em gắn bó và yêu thương nhất chính là khung cảnh quê hương vào một buổi sáng mùa thu tràn đầy sức sống.
Khi tiếng gáy cất lên rộn rã của chú gà trống thức tỉnh làng xóm, màn sương mỏng như dải lụa mềm còn giăng mắc trên những mái nhà. Bầu trời lúc này cao rộng và xanh ngắt. Phía đông, ông mặt trời từ từ nhô lên từ sau dãy núi, tỏa ra những tia nắng vàng óng ả xua tan đi cái lạnh đầu mùa. Những giọt sương đêm đọng lại trên thảm cỏ xanh mướt long lanh tựa như muôn vàn viên ngọc nhỏ xinh.
Gió thu hiu hiu thổi, làm rung rinh những cành lá tía lia. Mấy chú chim sâu ríu rít chuyền cành cất tiếng hót líu lo đón chào ngày mới. Con đường làng lát gạch sạch sẽ bắt đầu trở nên nhộn nhịp. Bác nông dân vui vẻ dắt trâu ra đồng, các cô chú công nhân nhanh bước tới nhà máy. Vui tươi nhất là hình ảnh các bạn học sinh trong bộ đồng phục trắng tinh, nụ cười rạng rỡ, tung tăng bước đi trên đường đến trường.
Ngắm nhìn quê hương trong buổi sáng sớm, em thấy lòng mình vô cùng bình yên và tự hào. Em tự hứa sẽ học tập thật giỏi để sau này góp phần dựng xây quê hương ngày càng giàu đẹp hơn.
IV. LƯU Ý KHI LÀM BÀI DÀNH CHO HỌC SINH LỚP 5
- Đọc kỹ từng câu hỏi phần Đọc hiểu, gạch chân dưới các từ khóa quan trọng để tránh chọn nhầm đáp án.
- Khi làm bài Tập làm văn, cần vận dụng linh hoạt các biện pháp nghệ thuật như so sánh và nhân hóa để bài văn sinh động, giàu hình ảnh.
- Chú ý viết đúng chính tả, trình bày sạch sẽ, thụt lùi đầu dòng ở các đoạn văn theo đúng quy cách sách Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức.