ĐỀ THI THỬ VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN (CHƯƠNG TRÌNH MỚI)
Chào các em học sinh Lớp 9 thân yêu. Để giúp các em làm quen với cấu trúc đề thi tuyển sinh vào lớp 10 theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (SGK mới), thầy/cô biên soạn bộ đề thi thử chuẩn cấu trúc đánh giá năng lực kèm hướng dẫn giải và thang điểm chi tiết từng bước. Các em hãy đọc kỹ, chép lại dàn ý và đáp án để luyện tập hiệu quả nhé.
PHẦN I: ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Nếu là hoa, hãy là hoa hướng dương
Hướng về phía mặt trời.
Nếu là chim, hãy là chim câu trắng
Cất tiếng ca hòa bình.
Nếu là đá, hãy là đá kim cương
Tỏa sáng giữa vô hình.
Nếu là người, hãy là người chân chính
Biết yêu thương con người.
(Trích lời bài hát “Khát vọng”, sáng tác: Phạm Minh Tuấn)
Câu 1 (0.5 điểm): Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên.
Câu 2 (1.0 điểm): Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ được sử dụng trong đoạn trích.
Câu 3 (1.5 điểm): Thông điệp có ý nghĩa nhất đối với em qua đoạn trích trên là gì? Trình bày ngắn gọn trong từ 3 đến 5 câu.
PHẦN II: VIẾT (7.0 điểm)
Câu 1 (2.0 điểm): Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của lối sống có lý tưởng và khát vọng đối với thế hệ trẻ hiện nay.
Câu 2 (5.0 điểm): Viết một bài văn (khoảng 500 đến 600 chữ) phân tích nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích thơ trên.
HƯỚNG DẪN GIẢI VÀ ĐÁP ÁN CHẤM CHI TIẾT
PHẦN I: ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Bước 1: Giải Câu 1 (0.5 điểm)
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên VIET CREDIT. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →- Thể thơ: Thơ tự do (hoặc thể thơ 8 chữ/tự do tùy cách đếm, chính xác nhất là tự do). (0.25 điểm)
- Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm. (0.25 điểm)
Bước 2: Giải Câu 2 (1.0 điểm)
- Chỉ ra biện pháp tu từ điệp ngữ: Điệp từ/cụm từ “Nếu là…”, “hãy là…”. (0.25 điểm)
- Tác dụng:
- Về nghệ thuật: Tạo nhịp điệu tha thiết, âm hưởng nhịp nhàng, tăng tính biểu cảm cho đoạn thơ. (0.25 điểm)
- Về nội dung: Nhấn mạnh sự lựa chọn sống tích cực, hướng tới những giá trị cao đẹp, hoàn thiện nhân cách của con người. (0.5 điểm)
Bước 3: Giải Câu 3 (1.5 điểm)
- Học sinh lựa chọn 1 thông điệp sâu sắc nhất (Ví dụ: Hãy sống có khát vọng, sống chân chính và biết yêu thương…). (0.5 điểm)
- Lý giải ngắn gọn, thuyết phục: Sống chân chính và biết yêu thương giúp con người hoàn thiện bản thân, lan tỏa năng lượng tích cực và làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn. (1.0 điểm)
PHẦN II: VIẾT (7.0 điểm)
Câu 1: Viết đoạn văn nghị luận xã hội (2.0 điểm)
A. Cấu trúc đoạn văn chuẩn (200 chữ):
- Mở đoạn (0.25 điểm): Dẫn dắt vấn đề: Ý nghĩa của lối sống có lý tưởng và khát vọng đối với giới trẻ.
- Thân đoạn (1.5 điểm):
- Giải thích: “Khát vọng/Lý tưởng” là những ước mơ, mục tiêu cao đẹp mà con người mong muốn hướng tới và nỗ lực đạt được.
- Phân tích ý nghĩa (Tại sao cần có khát vọng?):
- Giúp bản thân xác định đúng hướng đi, có động lực vượt qua khó khăn, nghịch cảnh.
- Giúp khai phá năng lực bản thân, gặt hái thành công và khẳng định giá trị riêng.
- Đóng góp tích cực cho sự phát triển của cộng đồng và đất nước.
- Dẫn chứng: Nêu 1 ví dụ ngắn gọn về tấm gương thanh niên sống có lý tưởng (Ví dụ: Các bạn trẻ tham gia dự án cộng đồng, vận động viên nỗ lực mang vinh quang về cho Tổ quốc…).
- Phản biện: Phê phán một bộ phận giới trẻ sống không mục đích, thụ động, ỉ lại.
- Kết đoạn (0.25 điểm): Bài học nhận thức và hành động của bản thân (Rèn luyện đạo đức, tri thức ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường).
Câu 2: Bài văn phân tích tác phẩm văn học (5.0 điểm)
Dàn ý bài văn phân tích chi tiết:
1. Mở bài (0.5 điểm)
- Giới thiệu tác giả Phạm Minh Tuấn và đoạn trích “Khát vọng”.
- Dẫn dắt vào nội dung chính: Đoạn trích thể hiện quan niệm sống tích cực, khát vọng cống hiến và lối sống nhân văn thông qua những hình ảnh ẩn dụ giàu giá trị biểu cảm.
2. Thân bài (4.0 điểm)
a. Nội dung 1: Khát vọng hòa nhập và cống hiến những giá trị tốt đẹp cho đời (2.0 điểm)
- Tác giả sử dụng cấu trúc giả định “Nếu là… hãy là…” để đặt ra sự lựa chọn cho mỗi cá nhân.
- Lựa chọn thành “hoa hướng dương” – luôn hướng về ánh sáng, sự lạc quan và điều tích cực.
- Lựa chọn thành “chim câu trắng” – mang biểu tượng của hòa bình, lòng yêu thương và sự tự do.
- Lựa chọn thành “đá kim cương” – khẳng định giá trị bản thân, sự kiên cường và khả năng “tỏa sáng” dù trong hoàn cảnh thầm lặng nhất.
b. Nội dung 2: Đỉnh cao của khát vọng là sống chân chính và yêu thương (1.0 điểm)
- Hai câu thơ cuối khép lại bài thơ bằng lời khẳng định trực tiếp: “Nếu là người, hãy là người chân chính / Biết yêu thương con người”.
- Sống chân chính là sống trung thực, có đạo đức, có trách nhiệm. Yêu thương con người là gốc rễ của mọi giá trị đạo đức cao quý.
c. Đặc sắc nghệ thuật (1.0 điểm)
- Thể thơ tự do phóng khoáng, nhịp thơ tha thiết, trầm hùng.
- Sử dụng thành công nghệ thuật điệp ngữ, cấu trúc tăng tiến và các hình ảnh ẩn dụ biểu tượng (hoa hướng dương, chim câu trắng, đá kim cương).
- Ngôn ngữ giản dị, tự nhiên nhưng giàu tính triết lý sâu sắc.
3. Kết bài (0.5 điểm)
- Khẳng định lại giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích.
- Nêu cảm nghĩ cá nhân: Đoạn thơ là một lời nhắc nhở sâu sắc giúp em hoàn thiện bản thân mỗi ngày.