🔍 Tìm kiếm thông tin tại khu vực Đà Nẵng:




PHẦN 1: TÓM TẮT KIẾN THỨC TRỌNG TÂM BÀI 20: TỈ LỆ THỨC

Chào các em học sinh! Để làm tốt các bài tập trong SGK Toán 7 – Bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” (Chương VI: Tỉ lệ thức và tỉ lệ thuận – Bài 20: Tỉ lệ thức), các em cần nắm vững các kiến thức cốt lõi dưới đây:

1. Định nghĩa tỉ lệ thức

Tỉ lệ thức là đẳng thức của hai tỉ số dạng: a/b = c/d (hoặc viết dưới dạng a : b = c : d).

  • Trong đó: a, b, c, d là các số thực, với b ≠ 0 và d ≠ 0.
  • a và d gọi là ngoại tỉ (các số ở phía ngoài).
  • b và c gọi là trung tỉ (các số ở giữa).

2. Tính chất của tỉ lệ thức

  • Tính chất 1 (Tính chất cơ bản): Nếu a/b = c/d thì a . d = b . c (Tích ngoại tỉ bằng tích trung tỉ).
  • Tính chất 2 (Lập các tỉ lệ thức): Nếu a . d = b . c (với a, b, c, d ≠ 0) thì ta có thể lập được 4 tỉ lệ thức sau:
    1. a/b = c/d
    2. a/c = b/d
    3. d/b = c/a
    4. d/c = b/a

PHẦN 2: HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT BÀI TẬP SGK TOÁN 7 TẬP 2 – BÀI 20

Bài 6.1 (Trang 7 SGK Toán 7 Tập 2)

Đề bài: Từ các tỉ số sau đây có lập được tỉ lệ thức không?

a) 1,2 : 0,8 và 4,8 : 3,2

b) 2 1/5 : 3/4 và 10,8 : 3,6

Lời giải chi tiết:

a) Xét hai tỉ số 1,2 : 0,8 và 4,8 : 3,2

Ta có:

1,2 : 0,8 = 1,2 / 0,8 = 12 / 8 = 3 / 2

4,8 : 3,2 = 4,8 / 3,2 = 48 / 32 = 3 / 2

Vì 1,2 : 0,8 = 4,8 : 3,2 (vì cùng bằng 3/2) nên hai tỉ số này lập được tỉ lệ thức: 1,2 / 0,8 = 4,8 / 3,2.

b) Xét hai tỉ số 2 1/5 : 3/4 và 10,8 : 3,6

Ta có:

2 1/5 : 3/4 = (11/5) : (3/4) = (11/5) . (4/3) = 44 / 15

10,8 : 3,6 = 108 / 36 = 3 = 45 / 15

Vì 44/15 ≠ 45/15 nên 2 1/5 : 3/4 ≠ 10,8 : 3,6.

Do đó, hai tỉ số này không lập được tỉ lệ thức.

Bài 6.2 (Trang 7 SGK Toán 7 Tập 2)

Đề bài: Tìm x trong các tỉ lệ thức sau:

a) x / 6 = 5 / 3

b) -4,5 / x = 1,5 / 0,2

Lời giải chi tiết:

a) Từ tỉ lệ thức x / 6 = 5 / 3:

Áp dụng tính chất cơ bản của tỉ lệ thức, ta có:

x . 3 = 6 . 5

Tẩy Dầu Mỡ Nhà Bếp, Hút Mùi Mặt Bếp Gas Bếp Từ Đáy Xoong Chảo HiKit 500g

💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất

Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên Tẩy Dầu Mỡ Nhà Bếp, Hút Mùi Mặt Bếp Gas Bếp Từ Đáy Xoong Chảo HiKit 500g. Khám phá ngay!

Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →

3x = 30

x = 30 : 3

x = 10

Vậy x = 10.

b) Từ tỉ lệ thức -4,5 / x = 1,5 / 0,2:

Áp dụng tính chất cơ bản của tỉ lệ thức, ta có:

x . 1,5 = (-4,5) . 0,2

1,5x = -0,9

x = (-0,9) : 1,5

x = -0,6

Vậy x = -0,6.

Bài 6.3 (Trang 7 SGK Toán 7 Tập 2)

Đề bài: Lập tất cả các tỉ lệ thức có thể được từ đẳng thức: (-5) . 18 = 9 . (-10)

Lời giải chi tiết:

Từ đẳng thức (-5) . 18 = 9 . (-10), áp dụng Tính chất 2 của tỉ lệ thức, ta lập được 4 tỉ lệ thức sau:

  1. (-5) / 9 = (-10) / 18 (Giữ nguyên vị trí -5 và 18, đổi chỗ 9 và -10)
  2. (-5) / (-10) = 9 / 18 (Giữ nguyên vị trí -5 và 18, đổi chỗ -10 và 9)
  3. 18 / 9 = (-10) / (-5) (Đổi chỗ -5 và 18 cho nhau)
  4. 18 / (-10) = 9 / (-5) (Đổi chỗ đồng thời các ngoại tỉ và trung tỉ)

Bài 6.4 (Trang 7 SGK Toán 7 Tập 2)

Đề bài: Để pha nước muối sinh lí 0,9%, người ta dùng 9 g muối ăn tinh khiết pha với 1 000 g nước tinh khiết. Hỏi nếu có 45 g muối ăn thì cần bao nhiêu gam nước tinh khiết để pha thành nước muối sinh lí 0,9%?

Lời giải chi tiết:

Gọi x (gam) là khối lượng nước tinh khiết cần dùng để pha với 45 g muối ăn (điều kiện: x > 0).

Vì tỉ lệ giữa khối lượng muối và khối lượng nước tinh khiết là không đổi để tạo ra dung dịch 0,9%, nên ta có tỉ lệ thức:

9 / 1000 = 45 / x

Áp dụng tính chất tỉ lệ thức, ta có:

9 . x = 1000 . 45

9x = 45 000

x = 45 000 : 9

x = 5 000 (thỏa mãn điều kiện)

Kết luận: Cần dùng 5 000 g (hay 5 kg) nước tinh khiết để pha với 45 g muối ăn thành nước muối sinh lí 0,9%.


PHẦN 3: KINH NGHIỆM VÀ LƯU Ý KHI LÀM BÀI TẬP TỈ LỆ THỨC

  • Muốn tìm một thành phần chưa biết (chứa x) trong tỉ lệ thức, ta lấy tích của hai số ở cùng đường chéo chia cho số đối diện với x.
  • Ví dụ: Từ a / b = c / x ⇒ x = (b . c) / a.
  • Khi kiểm tra xem hai tỉ số có lập thành tỉ lệ thức không, ngoài cách rút gọn hai tỉ số, các em có thể nhân chéo: Nếu a . d = b . c thì kết luận ngay là có lập được tỉ lệ thức.