BÀI HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP SGK KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8: TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
Chào các em học sinh Lớp 8 thân mến! Cô rất vui được đồng hành cùng các em trong bài học về Tác dụng của dòng điện thuộc môn Khoa học tự nhiên 8. Đây là một chủ đề vô cùng quan trọng, xuất hiện rất nhiều trong các đề thi giữa kỳ và cuối kỳ. Để giúp các em nắm vững lý thuyết, dễ dàng tra cứu và chép bài chuẩn xác, cô đã biên soạn bài hướng dẫn chi tiết từng bước (Step-by-step) ngay dưới đây.
I. TÓM TẮT KIẾN THỨC TRỌNG TÂM CẦN NHỚ
Dòng điện mang năng lượng và có thể gây ra 5 tác dụng chính sau đây trong đời sống và kỹ thuật:
- Tác dụng nhiệt: Dòng điện chạy qua mọi vật dẫn thông thường đều làm cho vật dẫn nóng lên (Ví dụ: bàn là, bếp điện, ấm siêu tốc).
- Tác dụng phát sáng: Dòng điện có thể làm phát sáng bóng đèn bút thử điện, đèn LED, đèn huỳnh quang (ngay cả khi chưa nóng đến nhiệt độ cao).
- Tác dụng từ: Dòng điện có khả năng làm quay kim nam châm hoặc hút các vật bằng sắt, thép (Ví dụ: nam châm điện, chuông điện).
- Tác dụng hóa học: Dòng điện khi đi qua dung dịch muối, axit, kiềm có thể làm xuất hiện chất mới (Ví dụ: mạ điện như mạ đồng, mạ vàng, tinh chế kim loại).
- Tác dụng sinh lý: Dòng điện khi đi qua cơ thể người và động vật làm co giật các cơ, có thể gây nguy hiểm tính mạng nhưng cũng được ứng dụng trong y học (Châm cứu điện, máy sốc tim).
II. HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT BÀI TẬP SGK KHTN 8
Bài 1: Nhận biết tác dụng của dòng điện trong thực tế
Đề bài: Hãy nêu 3 thiết bị điện gia đình hoạt động dựa trên tác dụng nhiệt và 3 thiết bị hoạt động dựa trên tác dụng phát sáng của dòng điện.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Phân tích yêu cầu đề bài. Đề bài yêu cầu tìm thiết bị dựa vào tác dụng nhiệt (làm nóng) và tác dụng phát sáng (phát ra ánh sáng).
Bước 2: Quan sát các đồ dùng điện trong gia đình và phân loại.
Bước 3: Trình bày câu trả lời chính xác:
- 3 thiết bị hoạt động dựa trên tác dụng nhiệt: Nồi cơm điện, bàn là điện (bàn ủi), ấm đun nước siêu tốc.
- 3 thiết bị hoạt động dựa trên tác dụng phát sáng: Đèn LED, đèn bút thử điện, màn hình tivi.
Bài 2: Giải thích ứng dụng mạ điện (Tác dụng hóa học)
Đề bài: Để mạ một chiếc chìa khóa bằng đồng, người ta nhúng chìa khóa đó vào dung dịch muối đồng và nối chìa khóa với một cực của nguồn điện. Hỏi chìa khóa phải được nối với cực nào của nguồn điện? Giải thích vì sao?
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tóm tắt quy tắc mạ điện. Trong kỹ thuật mạ kim loại, vật cần mạ luôn phải được nối với cực âm của nguồn điện, dung dịch điện phân là muối của kim loại dùng để mạ (ở đây là muối đồng).
Bước 2: Trình bày lời giải:
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên AppMax_Thẻ+Vay. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Chìa khóa phải được nối với cực âm (-) của nguồn điện.
Bước 3: Giải thích nguyên lý:
Khi đóng công tắc, dòng điện chạy qua dung dịch muối đồng sẽ gây ra tác dụng hóa học. Dòng điện làm cho các ion đồng mang điện tích dương trong dung dịch di chuyển về phía cực âm (nơi gắn chiếc chìa khóa) và bám đều lên bề mặt chìa khóa, tạo thành một lớp đồng mỏng, mịn và sáng bóng.
Bài 3: Tìm hiểu về tác dụng sinh lý và ứng dụng y học
Đề bài: Tác dụng sinh lý của dòng điện có thể gây ra nguy hiểm gì? Nêu hai ứng dụng có lợi của tác dụng sinh lý trong y học.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Nêu tác hại (tính nguy hiểm) của tác dụng sinh lý.
Nếu dòng điện có cường độ lớn đi qua cơ thể người, tác dụng sinh lý sẽ làm co giật các cơ, làm tim ngừng đập, ngạt thở và gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng (bị điện giật).
Bước 2: Nêu ứng dụng y học (sử dụng dòng điện nhỏ đã được kiểm soát).
Trong y học, tác dụng sinh lý được ứng dụng có lợi để chữa bệnh:
- Châm cứu điện (Điện châm): Bác sĩ dùng dòng điện nhẹ đi qua các kim châm cứu để kích thích hệ thần kinh, giúp chữa các bệnh đau nhức cơ xương khớp, phục hồi liệt vận động.
- Sử dụng máy sốc tim: Dùng dòng điện có cường độ thích hợp phóng qua ngực bệnh nhân để kích thích tim đập lại trong các trường hợp cấp cứu tim ngừng đập đột ngột.
III. BÀI TẬP RÈN LUYỆN ÔN THI (CÓ ĐÁP ÁN)
Bài 4: Phân biệt các tác dụng của dòng điện
Đề bài: Cho các hiện tượng sau: (1) Chuông điện kêu; (2) Bóng đèn pha ô tô sáng; (3) Bàn là điện nóng lên; (4) Mạ bạc cho chiếc thìa kim loại. Hãy cho biết mỗi hiện tượng trên ứng với tác dụng nào của dòng điện?
Lời giải chi tiết:
- (1) Chuông điện kêu: Tác dụng từ (dòng điện làm nam châm điện hút cần gõ vào chuông).
- (2) Bóng đèn pha ô tô sáng: Tác dụng phát sáng (và một phần tác dụng nhiệt).
- (3) Bàn là điện nóng lên: Tác dụng nhiệt.
- (4) Mạ bạc cho chiếc thìa kim loại: Tác dụng hóa học.
IV. LỜI KHUYÊN CỦA GIÁO VIÊN ĐỂ ĐẠT ĐIỂM 10
Để làm tốt các bài tập phần Tác dụng của dòng điện, các em lưu ý:
- Đọc kỹ đề bài để xác định đúng tác dụng chính mà thiết bị điện hướng tới (Ví dụ: Bóng đèn dây tóc vừa nóng vừa sáng, nhưng mục đích chính là phát sáng).
- Khi làm bài tự luận về mạ điện, luôn nhớ quy tắc: “Vật cần mạ nối vào CỰC ÂM”.
- Trình bày bài làm theo từng bước rõ ràng, mạch lạc như cô đã hướng dẫn ở trên để nhận trọn vẹn điểm số từ thầy cô giáo nhé!
Chúc các em học tốt và luôn yêu thích môn Khoa học tự nhiên!