HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT VÀ BÀI TẬP MẪU KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8
BÀI 5: MỐI LIÊN HỆ GIỮA KHỐI LƯỢNG, THỂ TÍCH VÀ KHỐI LƯỢNG RIÊNG
Chào các em học sinh Lớp 8 thân mến! Thầy/Cô rất vui được đồng hành cùng các em trong bài học hôm nay. Chủ đề về “Khối lượng riêng” là một trong những kiến thức quan trọng nhất của chương trình KHTN 8, xuất hiện rất nhiều trong các bài kiểm tra giữa kỳ và cuối kỳ. Các em hãy đọc kỹ lý thuyết và chép lại lời giải từng bước dưới đây để nắm vững phương pháp làm bài nhé!
I. TÓM TẮT KIẾN THỨC TRỌNG TÂM NEED GHÌ NHỚ
Để giải được mọi bài tập của Bài 5, các em chỉ cần ghi nhớ đúng “Tam giác công thức” sau:
- Khối lượng riêng (D): Là khối lượng của một đơn vị thể tích chất đó. Công thức: D = m / V
- Khối lượng (m): Tính theo công thức: m = D × V
- Thể tích (V): Tính theo công thức: V = m / D
Đơn vị đo chuẩn:
- Khối lượng (m) tính bằng kilôgam (kg) hoặc gam (g).
- Thể tích (V) tính bằng mét khối (m³) hoặc xentimét khối (cm³), ml.
- Khối lượng riêng (D) tính bằng kg/m³ hoặc g/cm³.
- Đổi đơn vị quan trọng: 1 g/cm³ = 1000 kg/m³ ; 1 m³ = 1 000 000 cm³ = 1 000 lit.
II. HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT BÀI TẬP SGK BÀI 5
Câu hỏi 1: Tính khối lượng riêng của một vật thể đơn giản
Đề bài: Một khối nhôm hình hộp chữ nhật có thể tích V = 50 cm³ và khối lượng m = 135 g. Hãy tính khối lượng riêng của nhôm theo đơn vị g/cm³ và kg/m³.
HƯỚNG DẪN GIẢI TỪNG BƯỚC:
Bước 1: Tóm tắt đề bài
Cho: V = 50 cm³; m = 135 g
Tìm: D = ? (g/cm³) và D = ? (kg/m³)
Bước 2: Lời giải chi tiết
Khối lượng riêng của nhôm tính theo đơn vị g/cm³ là:
D = m / V = 135 / 50 = 2,7 (g/cm³)
Chuyển đổi khối lượng riêng của nhôm sang đơn vị kg/m³:
Ta có: 1 g/cm³ = 1000 kg/m³
Do đó: D = 2,7 × 1000 = 2700 (kg/m³)
Đáp số: 2,7 g/cm³ hoặc 2700 kg/m³.
Câu hỏi 2: Tính khối lượng khi biết thể tích và khối lượng riêng
Đề bài: Tính khối lượng của một lượng nước biển có thể tích V = 2 m³, biết khối lượng riêng của nước biển là D = 1030 kg/m³.
HƯỚNG DẪN GIẢI TỪNG BƯỚC:
Bước 1: Tóm tắt đề bài
Cho: V = 2 m³; D = 1030 kg/m³
Tìm: m = ? (kg)
Bước 2: Lời giải chi tiết
Áp dụng công thức mối liên hệ m = D × V, khối lượng của 2 m³ nước biển là:
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên VIET CREDIT. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →m = 1030 × 2 = 2060 (kg)
Đáp số: 2060 kg.
Câu hỏi 3: Xác định thể tích của chất lỏng
Đề bài: Biết khối lượng riêng của dầu ăn là D = 800 kg/m³. Một chai dầu ăn chứa 0,4 kg dầu ăn thì thể tích của lượng dầu ăn đó là bao nhiêu lit?
HƯỚNG DẪN GIẢI TỪNG BƯỚC:
Bước 1: Tóm tắt đề bài
Cho: D = 800 kg/m³; m = 0,4 kg
Tìm: V = ? (lit)
Bước 2: Lời giải chi tiết
Áp dụng công thức V = m / D, thể tích tính theo m³ của dầu ăn là:
V = 0,4 / 800 = 0,0005 (m³)
Đổi thể tích từ m³ sang lit (biết 1 m³ = 1000 lit):
V = 0,0005 × 1000 = 0,5 (lit)
Đáp số: 0,5 lit (hoặc 500 ml).
III. BÀI TẬP BỔ TRỢ NÂNG CAO LUYỆN THI GIỮA KỲ
Bài tập nâng cao: Vật rỗng
Đề bài: Một quả cầu bằng sắt có khối lượng m = 1,56 kg và thể tích đo được V = 0,0003 m³. Biết khối lượng riêng của sắt là D = 7800 kg/m³. Hỏi quả cầu đó là đặc hay rỗng? Nếu rỗng, hãy tính thể tích phần rỗng đó.
HƯỚNG DẪN GIẢI TỪNG BƯỚC:
Bước 1: Tính thể tích thực tế của phần sắt chiếm chỗ trong quả cầu (Vsắt):
Vsắt = m / D = 1,56 / 7800 = 0,0002 (m³)
Bước 2: So sánh thể tích thực tế của sắt với thể tích đo được của quả cầu:
Vì Vsắt (0,0002 m³) < V quả cầu (0,0003 m³) nên quả cầu này bị RỖNG bên trong.
Bước 3: Tính thể tích phần rỗng (Vrỗng):
Vrỗng = V quả cầu – Vsắt = 0,0003 – 0,0002 = 0,0001 (m³)
Đổi ra cm³: 0,0001 m³ = 100 cm³.
Đáp số: Quả cầu rỗng; thể tích phần rỗng là 0,0001 m³ (100 cm³).
IV. MẸO VÀ LỜI KHUYÊN TỪ GIÁO VIÊN
- Trước khi thực hiện phép tính, luôn luôn đổi các đại lượng về cùng một hệ đơn vị hợp lệ (ví dụ: kg đi với m³, g đi với cm³).
- Phải viết đầy đủ 3 bước: Tóm tắt đề bài – Công thức chữ – Phép tính số kèm Đơn vị tính.
- Nắm chắc kỹ năng biến đổi công thức để không bị nhầm lẫn giữa tính nhân và tính chia.
Chúc các em học sinh Lớp 8 học tốt và luôn đạt điểm cao trong môn Khoa học tự nhiên!