BÀI HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT BÀI 4: THIÊN NHIÊN VÙNG TRUNG DU VÀ MIỀN NÚI BẮC BỘ
Chào các em học sinh thân mến và quý phụ huynh! Cô rất vui được đồng hành cùng các em trong bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” – Môn Lịch sử và Địa lí lớp 4. Bài học hôm nay sẽ giúp các em khám phá những đặc điểm thiên nhiên nổi bật của vùng Trung đồi và miền núi Bắc Bộ. Dưới đây là phần tổng hợp kiến thức trọng tâm cùng đáp án chuẩn xác, chi tiết để các em tham khảo và làm bài thật tốt nhé!
I. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM CẦN NẮM VỮNG
- Vị trí địa lí: Nằm ở phía bắc nước ta, tiếp giáp với Trung Quốc (phía Bắc), Lào (phía Tây), vùng Đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ (phía Nam), giáp biển ở phía Đông.
- Địa hình: Có địa hình cao nhất nước ta với nhiều dãy núi lớn (tiêu biểu là dãy Hoàng Liên Sơn có đỉnh Phan-xi-păng cao nhất Đông Dương). Vùng trung đồi nổi tiếng với các ngọn đồi dạng bát úp.
- Khí hậu: Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, có mùa đông lạnh nhất cả nước (ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc). Vùng núi cao khí hậu mát mẻ quanh năm.
- Sông hồ: Hệ thống sông ngòi dày đặc với nhiều sông lớn (sông Hồng, sông Đà, sông Chảy…) và các hồ nổi tiếng (hồ Ba Bể, hồ Thác Bà, hồ Hòa Bình…).
II. HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP SGK CHI TIẾT
1. Hoạt động Khởi động (Trang 19)
Câu hỏi: Hằng năm, vào mùa hè, thị trấn Sa Pa (Lào Cai) hay đỉnh núi Mẫu Sơn (Lạng Sơn) là nơi nghỉ mát lý tưởng của nhiều du khách. Theo em, điều này có liên quan gì đến đặc điểm thiên nhiên của vùng Trung đồi và miền núi Bắc Bộ?
Trả lời chi tiết:
Điều này liên quan chặt chẽ đến đặc điểm khí hậu của vùng Trung đồi và miền núi Bắc Bộ. Do địa hình vùng này cao, nên nhiệt độ trung bình ở các vùng núi cao như Sa Pa hay Mẫu Sơn thấp hơn vùng đồng bằng, khí hậu vô cùng mát mẻ, dễ chịu vào mùa hè. Chính vì vậy, nơi đây trở thành địa điểm nghỉ mát lý tưởng thu hút du khách.
2. Hoạt động Khám phá (Trang 19 – 22)
a) Tìm hiểu về Vị trí địa lí (Trang 19)
Câu hỏi: Quan sát hình 1 (Lược đồ tự nhiên vùng Trung đồi và miền núi Bắc Bộ), em hãy:
- Xác định vị trí vùng Trung đồi và miền núi Bắc Bộ trên lược đồ.
- Cho biết vùng tiếp giáp với những quốc gia và những vùng nào.
Trả lời chi tiết:
- Vị trí: Vùng Trung đồi và miền núi Bắc Bộ nằm ở phía bắc của đất nước Việt Nam.
- Tiếp giáp:
- Phía Bắc giáp: Trung Quốc.
- Phía Tây giáp: Lào.
- Phía Nam giáp: Vùng Đồng bằng Bắc Bộ và vùng Bắc Trung Bộ.
- Phía Đông giáp: Vịnh Bắc Bộ (Biển Đông).
b) Tìm hiểu về Địa hình (Trang 20)
Câu hỏi: Quan sát hình 1 và đọc thông tin, em hãy trình bày đặc điểm địa hình của vùng Trung đồi và miền núi Bắc Bộ.
Trả lời chi tiết:
Địa hình vùng Trung đồi và miền núi Bắc Bộ có đặc điểm:
- Địa hình đa dạng, chủ yếu là đồi núi. Đây là vùng có địa hình cao nhất nước ta.
- Có nhiều dãy núi cao và đồ sộ, tiêu biểu nhất là dãy Hoàng Liên Sơn với đỉnh Phan-xi-păng (cao 3 143 m – được mệnh danh là “nóc nhà Đông Dương”).
- Vùng trung đồi có đặc điểm là các ngọn đồi thấp, đỉnh tròn, sườn thoải, xếp cạnh nhau như những chiếc bát úp.
c) Tìm hiểu về Khí hậu (Trang 21)
![Ô gấp gọn che nắng che mưa ô dù có lớp chống tia UV bảo vệ da LIFE+ [TẶNG KÈM túi bọc]](https://media.canva.com/1/image-placeholder.png)
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên Ô gấp gọn che nắng che mưa ô dù có lớp chống tia UV bảo vệ da LIFE+ [TẶNG KÈM túi bọc]. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Câu hỏi: Đọc thông tin và bảng 1, em hãy nêu đặc điểm khí hậu của vùng Trung đồi và miền núi Bắc Bộ.
Trả lời chi tiết:
- Vùng có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, có một mùa đông lạnh kéo dài nhất cả nước (từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau) do đón gió mùa Đông Bắc.
- Mùa hè thường nóng và mưa nhiều.
- Ở các vùng núi cao (như Sa Pa, Mẫu Sơn), nhiệt độ thấp hơn, khí hậu mát mẻ quanh năm; vào mùa đông lạnh giá đôi khi có hiện tượng băng giá hoặc tuyết rơi.
d) Tìm hiểu về Sông hồ (Trang 21 – 22)
Câu hỏi: Kể tên một số sông, hồ lớn ở vùng Trung đồi và miền núi Bắc Bộ.
Trả lời chi tiết:
- Các sông lớn: Sông Hồng, sông Đà, sông Chảy, sông Lô, sông Tắm, sông Cầu, sông Kỳ Cùng…
- Các hồ lớn: Hồ Ba Bể (Bắc Kạn), hồ Thác Bà (Yên Bái), hồ Hòa Bình (Hòa Bình)…
3. Hoạt động Luyện tập (Trang 22)
Câu 1 (Trang 22): Lựa chọn ý ở cột A sao cho phù hợp với ý ở cột B để thể hiện đặc điểm thiên nhiên vùng Trung đồi và miền núi Bắc Bộ.
Trả lời chi tiết:
- 1. Địa hình nối với C. Có nhiều dãy núi cao, đồ sộ và vùng trung đồi rộng lớn.
- 2. Khí hậu nối với A. Có mùa đông lạnh nhất cả nước, vùng núi cao mát mẻ quanh năm.
- 3. Sông hồ nối với B. Có nhiều sông lớn và hồ tự nhiên, hồ nhân tạo nổi tiếng.
Câu 2 (Trang 22): Kể tên một số núi cao, sông lớn và hồ nổi tiếng ở vùng Trung đồi và miền núi Bắc Bộ.
Trả lời chi tiết:
- Núi cao: Núi Phan-xi-păng, núi Tây Con Lĩnh, núi Mẫu Sơn…
- Sông lớn: Sông Hồng, sông Đà, sông Lô, sông Chảy…
- Hồ nổi tiếng: Hồ Ba Bể, hồ Thác Bà, hồ Hòa Bình…
4. Hoạt động Vận dụng (Trang 22)
Câu hỏi: Đề xuất một số việc làm của em và gia đình để góp phần bảo vệ thiên nhiên ở vùng Trung đồi và miền núi Bắc Bộ (hoặc ở địa phương em).
Trả lời chi tiết (Mẫu chuẩn để sinh viên/học sinh chép bài):
Một số việc làm cụ thể của em và gia đình nhằm bảo vệ thiên nhiên bao gồm:
- Không vứt rác bừa bãi khi đi tham quan, du lịch sinh thái; luôn bỏ rác đúng nơi quy định.
- Tích cực tham gia các hoạt động trồng cây xanh, gây rừng do nhà trường và địa phương phát động.
- Tuyên truyền cho gia đình và bạn bè không chặt phá rừng, không săn bắt hay tiêu thụ động vật hoang dã.
- Sử dụng tiết kiệm nước sinh hoạt và điện năng để giảm bớt áp lực khai thác tài nguyên thiên nhiên.
Lời khuyên của giáo viên: Cả nhà hãy cùng các con ôn tập kiến thức qua sơ đồ tư duy để ghi nhớ các đặc điểm vị trí, địa hình, khí hậu và sông hồ của bài học này thật lâu nhé! Chúc các con học tốt!