Hướng dẫn soạn bài: Đẽo cày giữa đường (Ngữ văn 7 Tập 2 – Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống)
Chào các em học sinh thân mến! Cô/thầy rất vui được đồng hành cùng các em trong bài học hôm nay. “Đẽo cày giữa đường” là một truyện ngụ ngôn dân gian vô cùng sâu sắc thuộc Bài 6: Bài học cuộc sống trong chương trình Ngữ văn 7 Tập 2 sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Dưới đây là bài hướng dẫn soạn bài chi tiết, chuẩn xác từng bước để các em dễ dàng tiếp thu và hoàn thiện vở ghi nhé!
I. TRƯỚC KHI ĐỌC
Câu hỏi (Trang 6 SGK Ngữ văn 7 Tập 2): Theo em, khi muốn thực hiện một công việc nào đó, chúng ta nên nghe ý kiến đóng góp của người khác hay tự làm theo ý mình?
Trả lời:
- Trong cuộc sống, khi làm bất cứ việc gì, chúng ta cần kết hợp cả hai yếu tố: vừa biết lắng nghe ý kiến đóng góp chân thành, có lý của người khác, vừa phải giữ vững chính kiến và mục tiêu của bản thân.
- Lắng nghe giúp ta có thêm góc nhìn khách quan và tránh sai lầm. Tuy nhiên, nếu không có bản lĩnh, ai nói gì cũng nghe theo một cách thụ động thì công việc sẽ dễ thất bại.
II. ĐỌC VĂN BẢN (TRONG KHI ĐỌC)
Các em đọc kĩ văn bản trong SGK và chú ý các câu hỏi gợi ý suy nghĩ dọc đường đọc:
1. Theo dõi (Trang 6): Hành động của người thợ đẽo cày khi nhận được những lời góp ý.
Gợi ý trả lời: Người thợ đẽo cày liên tục thay đổi cách làm mỗi khi có người đi qua góp ý (lần 1: đẽo cày to, cao; lần 2: đẽo cày nhỏ hơn, thấp hơn; lần 3: đẽo cày thật to cho voi cày).
2. Dự đoán (Trang 7): Kết quả công việc của người thợ đẽo cày.
Gợi ý trả lời: Người thợ sẽ không bán được chiếc cày nào vì sản phẩm làm ra không phù hợp với thực tế và vô dụng.
III. SAU KHI ĐỌC (TRẢ LỜI CÂU HỎI TRONG SGK)
Câu 1 (Trang 7 SGK Ngữ văn 7 Tập 2): Người thợ đẽo cày đã nhận được những lời khuyên như thế nào? Anh ta đã xử lý ra sao trước những lời khuyên đó?
Trả lời:
- Lần 1: Có người bảo “Phải đẽo cày cho to, cho cao thì mới dễ cày”. Anh ta cho là đúng và đẽo cày vừa to, vừa cao.
- Lần 2: Có người lại bảo “Đẽo cày thế này thì cày sao được, phải đẽo nhỏ hơn, thấp hơn”. Anh ta thấy có lý liền đẽo cày nhỏ và thấp lại.
- Lần 3: Có người nói “Đẽo cày cho voi cày thì mới bán được nhiều lãi”. Anh ta lập tức đẽo ngay ra vô số cày to để cho voi cày.
Nhận xét: Người thợ đẽo cày xử lý rất thụ động, ai nói gì cũng tin ngay, thay đổi lập trường liên tục mà không qua suy nghĩ, cân nhắc.
Câu 2 (Trang 7 SGK Ngữ văn 7 Tập 2): Kết quả công việc của người thợ đẽo cày ra sao?
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên VPBank - Vay Tín chấp. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Trả lời:
- Mấy ngày trôi qua, anh ta đẽo ra một đống cày to để cho voi cày nhưng chẳng ai đến mua (vì đồng ruộng ở đó không ai dùng voi cày).
- Hậu quả: Bao nhiêu gỗ hỏng hết, vốn liếng đi đời nhà ma, công sức đổ xuống sông xuống biển.
Câu 3 (Trang 7 SGK Ngữ văn 7 Tập 2): Qua câu chuyện này, tác giả dân gian muốn gửi gắm bài học gì?
Trả lời:
Bài học rút ra từ câu chuyện:
- Cần phải có chính kiến, bản lĩnh kiên định trong cuộc sống, không được dao động trước những lời nói ngả nói nghiêng của người khác.
- Biết tham khảo ý kiến người khác là tốt, nhưng phải biết chắt lọc, phân tích đúng sai trước khi áp dụng.
- Làm việc gì cũng cần phải xuất phát từ thực tế và phù hợp với hoàn cảnh khách quan.
Câu 4 (Trang 7 SGK Ngữ văn 7 Tập 2): Từ câu chuyện người thợ đẽo cày, hãy nêu mối quan hệ giữa việc tiếp thu ý kiến của người khác và việc giữ vững ý kiến của bản thân.
Trả lời:
Mối quan hệ giữa hai yếu tố này là sự hài hòa và bổ sung cho nhau:
- Giữ vững ý kiến không có nghĩa là bảo thủ, cố chấp.
- Lắng nghe ý kiến không có nghĩa là nghe theo một cách mù quáng, thụ động.
- Người thông minh là người biết giữ nguyên mục tiêu vững chắc của mình, nhưng sẵn sàng tiếp thu những góp ý mang tính xây dựng, có cơ sở khoa học và thực tiễn để hoàn thiện công việc.
IV. VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC
Đề bài (Trang 7 SGK Ngữ văn 7 Tập 2): Viết một đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) nêu bài học em rút ra được từ truyện ngụ ngôn Đẽo cày giữa đường.
Đoạn văn mẫu tham khảo:
Truyện ngụ ngôn “Đẽo cày giữa đường” đã để lại cho em một bài học vô cùng đắt giá về sự kiên định trong cuộc sống. Trong câu chuyện, anh thợ đẽo cày vì thiếu bản lĩnh, ai nói gì cũng nghe theo nên cuối cùng đã chịu thất bại đắng cay, mất sạch vốn liếng. Qua đó, em hiểu rằng khi làm bất cứ việc gì, chúng ta cần phải có chính kiến rõ ràng và kiên định với mục tiêu của bản thân. Tiếp thu ý kiến đóng góp của người khác là điều cần thiết, nhưng chúng ta phải biết lắng nghe một cách chọn lọc, tỉnh táo suy xét xem điều đó có đúng đắn và phù hợp với thực tế hay không. Lắng nghe thông minh chính là chìa khóa giúp chúng ta hoàn thiện bản thân, tránh được những sai lầm nông nổi và đi tới thành công.
V. TỔNG KẾT BÀI HỌC
1. Nội dung: Truyện mượn câu chuyện người thợ đẽo cày để ngụ ý phê phán những kẻ không có chính kiến, luôn dao động theo ý kiến của người khác, đồng thời khuyên nhủ con người phải biết giữ vững bản lĩnh trong mọi công việc.
2. Nghệ thuật:
- Cách kể chuyện ngắn gọn, hóm hỉnh, tự nhiên.
- Xây dựng tình huống truyện bất ngờ, có tính giáo huấn cao.
- Hình ảnh quen thuộc, gần gũi với đời sống nông thôn Việt Nam.
Chúc các em học tốt và luôn giữ vững chính kiến của mình trong học tập cũng như trong cuộc sống nhé!