HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP LỊCH SỬ 7 – BÀI 1: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở TÂY ÂU
Thầy/cô xin gửi tới các em học sinh hướng dẫn trả lời chi tiết các câu hỏi trong SGK Lịch sử 7 – Bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Bài viết bám sát chuẩn kiến thức kĩ năng của chương trình mới, trình bày rõ ràng từng bước giúp các em nắm vững bài học và hoàn thành bài tập chính xác nhất.
I. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM BÀI 1
- 1. Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu: Từ thế kỉ V, người Giéc-man tiêu diệt Đế quốc La Mã, thành lập các quốc gia mới. Quá trình phong kiến hóa diễn ra với sự hình thành hai giai cấp cơ bản: Lãnh chúa phong kiến (quý tộc có ruộng đất và quyền lực) và Nông nô (nông dân bị mất đất, phụ thuộc vào lãnh chúa).
- 2. Lãnh địa phong kiến: Là đơn vị kinh tế, chính trị cơ bản của xã hội phong kiến Tây Âu. Mỗi lãnh địa là một vùng đất rộng lớn của lãnh chúa, hoạt động theo nền kinh tế tự cung, tự cấp, khép kín.
- 3. Sự xuất hiện của thành thị trung đại: Từ thế kỉ XI, thủ công nghiệp phát triển, hàng hóa phong phú dẫn đến sự ra đời của các thành thị trung đại. Thành thị mang lại bầu không khí tự do, thúc đẩy thương nghiệp và văn hóa phát triển.
II. HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG (SGK TRANG 12)
Câu 1 (Trang 12 – Phần Luyện tập): Hãy lập sơ đồ mô tả các giai cấp chính trong xã hội phong kiến ở Tây Âu và mối quan hệ giữa các giai cấp đó.
Hướng dẫn trả lời chi tiết:
Nội dung các giai cấp chính và mối quan hệ:
- Lãnh chúa phong kiến: Tầng lớp thống trị, sở hữu phần lớn ruộng đất và lãnh địa. Có mọi quyền lực trong tay, không phải lao động trực tiếp.
- Nông nô: Tầng lớp bị trị, không có ruộng đất riêng, phải nhận ruộng của lãnh chúa để cày cấy. Họ phụ thuộc vào lãnh chúa cả về kinh tế lẫn thân thể.
Mối quan hệ bóc lột:
Lãnh chúa phong kiến bóc lột nông nô thông qua hình thức bóc lột địa tô (tô lao dịch, tô sản vật, tô tiền) và hàng loạt các loại thuế nặng nề (thuế thân, thuế cưới xin, thuế thừa kế…). Đổi lại, lãnh chúa bảo vệ nông nô khỏi sự xâm phạm từ bên ngoài. Nông nô có gia đình, tài sản riêng và công cụ sản xuất, khác với nô lệ thời cổ đại.
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên VPBank - Vay Tín chấp. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Câu 2 (Trang 12 – Phần Luyện tập): Thành thị trung đại ra đời như thế nào? Nêu vai trò của thành thị đối với sự phát triển của Tây Âu thời trung đại.
Hướng dẫn trả lời chi tiết:
1. Quá trình ra đời của thành thị trung đại:
- Vào thế kỉ XI, sản xuất thủ công nghiệp ở Tây Âu phát triển dẫn đến việc hàng hóa sản xuất ra ngày càng nhiều.
- Một số thợ thủ công đã rời bỏ lãnh địa, tìm đến những nơi có đông người qua lại (như ngã ba đường, bến sông, gần lâu đài, nhà thờ…) để lập xưởng sản xuất và trao đổi, buôn bán hàng hóa.
- Những khu vực này dần phát triển thành các thị trấn, sau đó trở thành các thành thị trung đại.
2. Vai trò của thành thị trung đại:
- Về kinh tế: Phá vỡ nền kinh tế tự cung, tự cấp khép kín của các lãnh địa; thúc đẩy nền kinh tế hàng hóa, thương nghiệp phát triển mạnh mẽ.
- Về chính trị: Góp phần xóa bỏ chế độ phân phong manh mún của các lãnh chúa, ủng hộ nhà vua tập quyền để thống nhất quốc gia.
- Về văn hóa – giáo dục: Mang lại không khí tự do, mở mang tri thức cho nhân dân; là nơi thành lập các trường đại học đầu tiên ở Tây Âu (như Bô-lô-nha, Oốc-sfớt…).
Câu 3 (Trang 12 – Phần Vận dụng): Em hãy giải thích câu nói của C.Mác: “Thành thị trung đại giống như những bông hoa rực rỡ nhất của thời trung đại”.
Hướng dẫn trả lời chi tiết:
Nhà triết học C.Mác đã ví thành thị trung đại như “những bông hoa rực rỡ nhất” vì thành thị đã mang lại những thay đổi vô cùng to lớn và tiến bộ cho xã hội Tây Âu trong “đêm trường Trung cổ” u tối, cụ thể như sau:
- Sự bừng sáng về kinh tế: Khi các lãnh địa phong kiến vẫn chìm trong nền kinh tế nông nghiệp tự cung tự cấp, lạc hậu thì thành thị xuất hiện như một trung tâm kinh tế năng động, sầm uất với hoạt động chợ phiên, thương mại và thủ công nghiệp.
- Sự bừng sáng về tự do và dân chủ: Thành thị giải phóng người nông nô khỏi sự lệ thuộc thân thể vào lãnh chúa. Cư dân thành thị (thị dân) được hưởng quyền tự do kinh doanh, tự quản và có không khí dân chủ.
- Sự bừng sáng về trí tuệ và văn hóa: Thành thị là nơi lưu giữ, phát triển tri thức, nghệ thuật và giáo dục. Sự ra đời của các trường đại học tại thành thị đã đập tan sự độc quyền tri thức của Giáo hội Công giáo, chuẩn bị cho phong trào Văn hóa Phục hưng sau này.
Kết luận: Thành thị trung đại chính là nhân tố thúc đẩy sự suy vong của chế độ phong kiến hủ lậu và dọn đường cho sự ra đời của chủ nghĩa tư bản ở Tây Âu.