BỘ ĐỀ THI HỌC KÌ 2 MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 4 – SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG
Chào các em học sinh và quý phụ huynh! Cô xin gửi tới bộ cấu trúc ma trận, đề thi minh họa và hướng dẫn giải chi tiết bài thi Học kì 2 môn Tiếng Việt lớp 4, bám sát theo chương trình sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Bài viết này giúp các em dễ dàng ôn luyện, hiểu rõ bản chất kiến thức và đạt điểm cao trong kỳ thi sắp tới.
I. MA TRẬN ĐỀ THI HỌC KÌ 2 – MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 4
Đề thi được xây dựng theo đúng định hướng đánh giá năng lực của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chia làm 2 phần lớn: Kiểm tra Đọc và Kiểm tra Viết.
1. Phần Kiểm tra đọc (10 điểm)
- Đọc thành tiếng (3 điểm): Học sinh bắt thăm và đọc một đoạn văn/thơ trong các bài tập đọc đã học ở Học kì 2 (SGK Tiếng Việt 4 – Tập 2, Kết nối tri thức) và trả lời 01 câu hỏi về nội dung bài.
- Đọc hiểu và Luyện từ và câu (7 điểm): Thời gian làm bài 35 phút.
- Mức 1 (Nhận biết): 2 câu (1.0 điểm) – Nhận biết thông tin trực tiếp trong bài đọc.
- Mức 2 (Thông hiểu): 2 câu (2.0 điểm) – Hiểu ý nghĩa bài đọc, xác định trạng ngữ, dấu câu.
- Mức 3 (Vận dụng): 2 câu (4.0 điểm) – Vận dụng kiến thức Luyện từ và câu (Trạng ngữ, Dấu câu) và rút ra bài học thực tế.
2. Phần Kiểm tra viết (10 điểm)
- Viết đoạn văn / bài văn (10 điểm): Tập trung vào văn miêu tả (Miêu tả cây cối hoặc Miêu tả con vật) hoặc Viết đoạn văn nêu ý kiến về một câu chuyện/hiện tượng đời sống (Nội dung trọng tâm Học kì 2 lớp 4).
II. ĐỀ THI MINH HỌA HỌC KÌ 2
PHẦN A: KIỂM TRA ĐỌC (7,0 điểm)
Đọc thầm văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
RỪNG NGUYÊN SINH CÚC PHƯƠNG
Vườn quốc gia Cúc Phương là một khu bảo tồn thiên nhiên tuyệt đẹp nằm trên địa phận ba tỉnh Ninh Bình, Hòa Bình và Thanh Hóa. Nơi đây được ví như một bảo tàng thiên nhiên khổng lồ với hệ động thực vật vô cùng phong phú.
Bước chân vào rừng Cúc Phương, du khách sẽ ngỡ ngàng trước những cây chò ngàn năm tuổi thân to vài người ôm không xát, cành lá sum suê che rợp cả một khoảng trời. Vào mùa xuân, hàng triệu con bướm đủ màu sắc khoe sắc bay rợp các con đường dẫn vào rừng, tạo nên một khung cảnh vô cùng huyền ảo. Không chỉ có thực vật, Cúc Phương còn là nhà của nhiều loài động vật quý hiếm như voọc mông trắng, báo hoa gấm, sóc bụng đỏ…
Sáng sớm, khi sương mù còn giăng giăng trên các vòm cây, không khí trong rừng vô cùng mát mẻ và thanh bình. Tiếng chim hót líu lo hòa cùng tiếng suối chảy róc rách tạo thành một bản hòa tấu tuyệt diệu của thiên nhiên.
(Theo Nguyễn Trí)
Câu 1 (0,5 điểm): Vườn quốc gia Cúc Phương nằm trên địa phận của những tỉnh nào?
- Ninh Bình, Hà Nam, Thanh Hóa.
- Ninh Bình, Hòa Bình, Thanh Hóa.
- Hà Nội, Hòa Bình, Ninh Bình.
- Thanh Hóa, Nghệ An, Hòa Bình.
Câu 2 (0,5 điểm): Hình ảnh nào vào mùa xuân tạo nên khung cảnh huyền ảo cho rừng Cúc Phương?
- Những dòng suối chảy róc rách đêm ngày.
- Những cây chò ngàn năm tuổi cao vút.
- Hàng triệu con bướm đủ màu sắc bay rợp các con đường.
- Các đàn chim hót líu lo trên vòm cây.
Câu 3 (1,0 điểm): Tìm 2 loài động vật quý hiếm được nhắc đến trong đoạn văn trên.
Câu 4 (1,0 điểm): Em rút ra bài học gì về việc bảo vệ thiên nhiên và môi trường sống xung quanh qua bài đọc?
Câu 5 (2,0 điểm): Xác định trạng ngữ trong câu sau và cho biết trạng ngữ đó bổ sung thông tin gì (chỉ thời gian, nơi chốn, hay nguyên nhân?):
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên VPBank - Vay Tín chấp. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →“Sáng sớm, khi sương mù còn giăng giăng trên các vòm cây, không khí trong rừng vô cùng mát mẻ.”
Câu 6 (2,0 điểm): Đặt một câu có sử dụng Dấu ngoặc đơn để chú thích hoặc giải thích rõ thêm cho một từ ngữ trong câu.
PHẦN B: KIỂM TRA VIẾT (10 điểm)
Đề bài: Em hãy viết một bài văn miêu tả một loài cây mà em yêu thích (cây bóng mát, cây ăn quả hoặc cây hoa).
III. HƯỚNG DẪN GIẢI VÀ ĐÁP ÁN CHUẨN XÁC
PHẦN A: ĐÁP ÁN KIỂM TRA ĐỌC
Câu 1:
- Đáp án đúng: B. Ninh Bình, Hòa Bình, Thanh Hóa.
- Giải thích: Ngay câu đầu tiên của bài đọc ghi rõ “nằm trên địa phận ba tỉnh Ninh Bình, Hòa Bình và Thanh Hóa”.
Câu 2:
- Đáp án đúng: C. Hàng triệu con bướm đủ màu sắc bay rợp các con đường.
- Giải thích: Dựa vào đoạn 2: “Vào mùa xuân, hàng triệu con bướm đủ màu sắc khoe sắc bay rợp các con đường dẫn vào rừng, tạo nên một khung cảnh vô cùng huyền ảo.”
Câu 3:
- Hướng dẫn trả lời: Học sinh kể tên đúng 2 trong số các loài sau: voọc mông trắng, báo hoa gấm, sóc bụng đỏ.
- Đáp án mẫu: Hai loài động vật quý hiếm là: voọc mông trắng và báo hoa gấm.
Câu 4:
- Hướng dẫn trả lời: Nêu suy nghĩ cá nhân tích cực, đúng hướng bảo vệ môi trường.
- Đáp án mẫu: Bài học rút ra: Chúng ta cần có ý thức bảo vệ rừng, không chặt phá cây xanh, không săn bắt động vật hoang dã và luôn giữ gìn môi trường sống xanh – sạch – đẹp.
Câu 5:
- Trạng ngữ trong câu là: “Sáng sớm, khi sương mù còn giăng giăng trên các vòm cây”
- Tác dụng: Trạng ngữ này bổ sung thông tin chỉ thời gian cho câu.
- Lưu ý kiến thức bám sát SGK Kết nối tri thức: Trạng ngữ chỉ thời gian trả lời cho câu hỏi Khi nào?, Bao giờ?.
Câu 6:
- Hướng dẫn: Đặt câu đúng ngữ pháp, sử dụng đúng dấu ngoặc đơn () để giải thích/chú thích.
- Ví dụ 1: Vườn quốc gia Cúc Phương (khu bảo tồn thiên nhiên nổi tiếng của Việt Nam) có rất nhiều loài động vật quý hiếm.
- Ví dụ 2: Nhà bác học Lương Định Của (1920 – 1975) đã lai tạo ra nhiều giống lúa tốt cho nông dân.
PHẦN B: HƯỚNG DẪN CHI TIẾT VÀ BÀI LÀM MẪU PHẦN VIẾT
1. Dàn ý chi tiết (Bài văn tả cây cối):
- Mở bài: Giới thiệu về loài cây em định tả (Cây gì? Được trồng ở đâu? Ai trồng?).
- Thân bài:
- Tả bao quát: Tầm vóc, chiều cao, dáng vẻ của cây từ xa.
- Tả chi tiết từng bộ phận: Rễ cây, gốc cây, thân cây, vỏ cây, cành lá, hoa, quả (theo mùa hoặc theo thời gian).
- Tả nét nổi bật/kỉ niệm: Loài chim đến đậu, bóng mát che chở, lợi ích của cây.
- Kết bài: Tình cảm, cảm xúc của em đối với cây và cách chăm sóc cây.
2. Bài văn mẫu đạt điểm tối đa (Bám sát chương trình KNTT):
Ở góc sân trường em có trồng một cây phượng già. Không biết cây được trồng từ bao giờ, chỉ biết khi em bước vào lớp 1, cây đã sừng sững đứng đó như một người bảo vệ thầm lặng của ngôi trường.
Nhìn từ xa, cây phượng giống như một chiếc ô xanh khổng lồ che mát một góc sân. Rễ cây to bằng cổ tay người lớn, cắm sâu vào lòng đất và có vài nhánh rễ trồi lên mặt đất như những con rắn khổng lồ. Thân cây to, hai học sinh chúng em ôm không xát. Vỏ cây màu nâu xám, xù xì và có nhiều vết nứt theo thời gian. Từ thân chính, cây xòe ra nhiều cành lớn cành nhỏ vươn rộng ra xung quanh. Lá phượng nhỏ li ti, mọc đối nhau như những chiếc lông chim mềm mại.
Khi những tiếng ve râm ran cất lên báo hiệu mùa hè đến, cây phượng bắt đầu trút bỏ màu áo xanh để khoác lên mình màu áo đỏ rực rỡ. Hoa phượng mọc thành từng chùm, mỗi bông hoa có năm cánh đỏ thắm, riêng cánh hoa ở giữa có điểm những chấm trắng nhạt. Mỗi giờ ra ra chơi, chúng em lại tụ tập dưới gốc cây, ngắm nhìn những chùm hoa phượng nở đỏ rực cả một góc trời và chơi trò nhặt hoa ép vào trang vở.
Em rất yêu quý cây phượng trường em. Cây không chỉ cho chúng em bóng mát để vui chơi mà còn gắn liền với biết bao kỷ niệm đẹp của tuổi học trò. Mỗi tuần, em và các bạn đều tưới nước để cây luôn xanh tốt.