BÀI HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT SGK LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÝ 7 – BỘ SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG
BÀI 1: TÂY ÂU TỪ THẾ KỈ V ĐẾN THẾ KỈ XI
Chào các em học sinh! Hôm nay thầy/cô sẽ hướng dẫn các em giải chi tiết các câu hỏi và bài tập trong SGK Lịch sử và Địa lý 7 (Phần Lịch sử), Bài 1: Tây Âu từ thế kỉ V đến thế kỉ XI thuộc bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống. Các em hãy chú ý đọc kỹ từng phần để nắm vững kiến thức và ghi chép vào vở thật đầy đủ nhé!
PHẦN 1: TÓM TẮT KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
- Quá trình hình thành xã hội phong kiến: Từ thế kỉ V, người Giéc-man xâm nhập, tiêu diệt Đế quốc La Mã, thành lập các vương quốc mới (Phơ-răng, Ăng-glô Xắc-xông,…). Xã hội hình thành 2 giai cấp cơ bản: Lãnh chúa phong kiến (có nhiều ruộng đất, quyền lực) và Nông nô (phụ thuộc vào lãnh chúa).
- Lãnh địa phong kiến: Là vùng đất rộng lớn của lãnh chúa, giống như một quốc gia thu nhỏ. Nền kinh tế mang tính chất tự cung, tự cấp, hầu như không trao đổi với bên ngoài.
- Thành thị trung đại: Xuất hiện từ thế kỉ XI do sản xuất thủ công nghiệp phát triển, hàng hóa dư thừa. Cư dân chủ yếu là thợ thủ công và thương nhân. Thành thị đã phá vỡ nền kinh tế tự nhiên của lãnh địa, tạo tiền đề cho sự phát triển của văn hóa và giáo dục.
PHẦN 2: HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI TRONG BÀI HỌC (KHÁM PHÁ)
1. Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu
Câu hỏi trang 10 SGK: Hãy trình bày quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu.
Lời giải chi tiết:
- Từ thế kỉ V, các bộ tộc người Giéc-man từ phía bắc tràn xuống xâm chiếm lãnh thổ của Đế quốc La Mã.
- Người Giéc-man đã thủ tiêu bộ máy nhà nước La Mã, thành lập nên nhiều vương quốc mới như: Phơ-răng, Ăng-glô Xắc-xông, Tây Gốt, Đông Gốt,…
- Trên đất La Mã, người Giéc-man chiếm đất đai của chủ nô La Mã cũ rồi chia cho các tướng lĩnh quân sự và tăng lữ giáo hội:
- Những người này vừa có ruộng đất, vừa có quyền lực, trở thành Lãnh chúa phong kiến.
- Nông dân mất đất, nô lệ được giải phóng phải nhận ruộng đất của lãnh chúa để cày cấy và nộp thuế, trở thành Nông nô.
- Đến thế kỉ IX, quan hệ sản xuất phong kiến chính thức được hình thành ở Tây Âu.
2. Lãnh địa phong kiến và quan hệ sản xuất phong kiến
Câu hỏi trang 11 SGK: Em hãy nêu đặc điểm kinh tế và đời sống xã hội trong lãnh địa phong kiến ở Tây Âu.
Lời giải chi tiết:
- Về kinh tế: Nền kinh tế lãnh địa mang tính chất tự cấp, tự cung. Mọi vật dụng, lương thực, thực phẩm đều do nông nô tự sản xuất ở bên trong lãnh địa, chỉ mua muối và sắt từ bên ngoài. Hàng hóa không có sự lưu thông tự do.
- Về đời sống xã hội:
- Lãnh chúa: Sống cuộc sống xa hoa, nhàn rỗi, luyện tập võ nghệ, đi săn. Họ có quyền lực tuyệt đối trong lãnh địa của mình như một vị vua.
- Nông nô: Sống khổ cực, phải lao động vất vả trên phần đất đảm nhận, phải nộp nhiều loại thuế nặng nề (thuế thân, thuế đầu người, thuế sử dụng cối xay…) và chịu sự bóc lột của lãnh chúa.
3. Sự xuất hiện của thành thị trung đại
Câu hỏi trang 13 SGK: Thành thị trung đại ra đời như thế nào? Nguyên nhân nào dẫn đến sự xuất hiện của thành thị?
Lời giải chi tiết:
![[SIÊU TO, CAO CẤP] Giấy vệ sinh treo tường TopGia thùng 10 12 8 6 bịch đa sắc, combo tiết kiệm 1280 tờ](https://media.canva.com/1/image-placeholder.png)
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên [SIÊU TO, CAO CẤP] Giấy vệ sinh treo tường TopGia thùng 10 12 8 6 bịch đa sắc, combo tiết kiệm 1280 tờ. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →- Nguyên nhân: Đến thế kỉ XI, thủ công nghiệp phát triển, hàng hóa sản xuất ra ngày càng nhiều. Một số thợ thủ công đã trốn khỏi lãnh địa hoặc dùng tiền mua lại sự tự do, đến những nơi có đông người qua lại (ngã ba đường, bến sông, gần lâu đài…) để lập xưởng sản xuất và buôn bán hàng hóa.
- Sự ra đời: Từ các điểm sản xuất và trao đổi hàng hóa đó, các thành thị trung đại bắt đầu xuất hiện.
PHẦN 3: HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG (TRANG 13 – 14)
Bài tập Luyện tập 1 (Trang 13)
Đề bài: Lập bảng so sánh đặc điểm của Lãnh địa phong kiến và Thành thị trung đại theo các tiêu chí: Thời gian xuất hiện, Cư dân chủ yếu, Hoạt động kinh tế chính, Tính chất nền kinh tế.
Lời giải chi tiết:
| Tiêu chí so sánh | Lãnh địa phong kiến | Thành thị trung đại |
|---|---|---|
| Thời gian xuất hiện | Hình thành từ thế kỉ IX. | Xuất hiện từ thế kỉ XI. |
| Cư dân chủ yếu | Lãnh chúa phong kiến và Nông nô. | Thợ thủ công và Thương nhân (Thị dân). |
| Hoạt động kinh tế chính | Nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi). | Thủ công nghiệp và Thương nghiệp (buôn bán). |
| Tính chất nền kinh tế | Kinh tế tự cấp, tự cung, khép kín. | Kinh tế hàng hóa, trao đổi buôn bán mở. |
Bài tập Luyện tập 2 (Trang 14)
Đề bài: Thành thị trung đại ra đời có vai trò như thế nào đối với sự phát triển của Tây Âu?
Lời giải chi tiết:
Thành thị trung đại có vai trò vô cùng to lớn đối với sự phát triển của Tây Âu, cụ thể trên các mặt:
- Về kinh tế: Thành thị phá tan nền kinh tế tự nhiên, tự cấp tự cung của các lãnh địa; thúc đẩy nền kinh tế hàng hóa, trao đổi buôn bán phát triển mạnh mẽ.
- Về chính trị: Thị dân ủng hộ nhà vua xóa bỏ chế độ phân quyền của các lãnh chúa, góp phần thống nhất quốc gia, hình thành các nhà nước dân tộc tập quyền.
- Về văn hóa – giáo dục: Thành thị là các trung tâm văn hóa. Nơi đây mở ra nhiều trường đại học lớn (như Bô-lô-nha, Pa-ri…), mang lại không khí tự do, tri thức mới và thúc đẩy sự phát triển của văn hóa Tây Âu.
Bài tập Vận dụng (Trang 14)
Đề bài: Em hãy tìm hiểu và giải thích ý nghĩa của câu nói nổi tiếng ở Tây Âu thời trung đại: “Không khí thành thị mang lại sự tự do”.
Lời giải chi tiết:
Câu nói “Không khí thành thị mang lại sự tự do” mang ý nghĩa vô cùng sâu sắc về mặt xã hội thời bấy giờ:
- Về mặt pháp lý và đời sống: Trong các lãnh địa, nông nô bị lệ thuộc hoàn toàn vào lãnh chúa, bị bóc lột và không có quyền tự do. Tuy nhiên, theo luật pháp thời đó, nếu một nông nô trốn khỏi lãnh địa và sống ở thành thị đủ 1 năm 1 ngày thì sẽ trở thành người tự do (thị dân).
- Về mặt tư tưởng và kinh tế: Ở thành thị, con người không bị áp bức bởi luật lệ hà khắc của lãnh địa. Cư dân thành thị có quyền tự do sản xuất, tự do kinh doanh buôn bán, tự do đi lại và phát triển tri thức, học vấn. Thành thị đã xé bỏ “xiềng xích” phong kiến lãnh địa để đem lại cuộc sống tự chủ cho con người.
Lời khuyên của giáo viên: Các em nên chép lại bảng so sánh ở bài Luyện tập 1 vào vở thật khoa học và học thuộc các vai trò của thành thị trung đại để làm tốt các bài kiểm tra 15 phút và giữa kì nhé! Chúc các em học tốt môn Lịch sử và Địa lý 7!