🔍 Tìm kiếm thông tin tại khu vực Đà Nẵng:




HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP KHTN 7 – BÀI 22: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

Bộ sách: Kết nối tri thức với cuộc sống

Chào các em học sinh! Dưới đây là bài hướng dẫn chi tiết lý thuyết và giải toàn bộ các câu hỏi, bài tập trong SGK Khoa học tự nhiên 7 – Bài 22: Quang hợp ở thực vật. Bài viết được trình bày chuẩn xác, rõ ràng từng bước theo đúng chương trình sách Kết nối tri thức với cuộc sống để các em dễ dàng học tập và tra cứu.


I. TÓM TẮT KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

  • Khái niệm quang hợp: Quang hợp là quá trình lá cây sử dụng nước và khí carbon dioxide, nhờ năng lượng ánh sáng do diệp lục hấp thụ để tổng hợp nên chất hữu cơ (glucose) và giải phóng khí oxygen.
  • Phương trình tổng quát của quang hợp (dạng chữ):

    Nước + Khí carbon dioxide → (Biến đổi nhờ Ánh sáng / Diệp lục) → Chất hữu cơ + Khí oxygen

  • Cơ quan quang hợp: Lá là cơ quan quang hợp chủ yếu của cây.
  • Đặc điểm của lá phù hợp với chức năng quang hợp:
    • Phiến lá: Dạng mỏng, diện tích bề mặt lớn giúp hấp thụ được nhiều ánh sáng.
    • Mạng lưới gân lá: Dẫn nước và chất khoáng đến tế bào quang hợp, đồng thời vận chuyển chất hữu cơ về các cơ quan khác.
    • Lớp biểu bì có khí khổng: Giúp khí carbon dioxide đi vào và khí oxygen đi ra dễ dàng.
    • Tế bào thịt lá: Chứa nhiều lục lạp, trong lục lạp chứa chất diệp lục có khả năng hấp thụ ánh sáng.
  • Vai trò của quang hợp: Tổng hợp chất hữu cơ nuôi dưỡng cây, cung cấp thức ăn và năng lượng cho sinh vật heterotroph (sinh vật dị dưỡng), điều hòa không khí và cung cấp oxygen cho sự sống.

II. HƯỚNG DẪN GIẢI CÂU HỎI TRONG SÁCH GIÁO KHOA

1. Câu hỏi Mở đầu (Trang 102)

Đề bài: Thực vật có khả năng tự tổng hợp chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể từ những chất vô cơ đơn giản nhờ quá trình nào? Quá trình đó diễn ra như thế nào?

Lời giải chi tiết:

  • Thực vật có khả năng tự tổng hợp chất dinh dưỡng nhờ quá trình quang hợp.
  • Diễn biến quá trình: Cây hấp thụ nước từ đất qua rễ và khí carbon dioxide từ không khí qua khí khổng của lá. Nhờ có chất diệp lục trong lục lạp hấp thụ năng lượng ánh sáng mặt trời, cây chuyển hóa nước và carbon dioxide thành chất hữu cơ (tích lũy năng lượng) đồng thời giải phóng khí oxygen ra ngoài môi trường.

2. Câu hỏi Dừng lại và Suy ngẫm (Trang 103)

Câu 1: Hãy chỉ ra nguyên liệu, sản phẩm, yếu tố tham gia trong quá trình quang hợp ở thực vật.

Lời giải chi tiết:

  • Nguyên liệu: Nước (H2O), Khí carbon dioxide (CO2).
  • Sản phẩm: Chất hữu cơ (Glucose/Tinh bột), Khí oxygen (O2).
  • Yếu tố tham gia (điều kiện): Ánh sáng, Chất diệp lục (Lục lạp).

Câu 2: Hãy viết phương trình tổng quát dạng chữ của quá trình quang hợp.

Lời giải chi tiết:

Phương trình tổng quát dạng chữ:

Nước + Khí carbon dioxide → Chất hữu cơ + Khí oxygen

(Điều kiện phản ứng: Ánh sáng mặt trời và Diệp lục)

3. Câu hỏi Dừng lại và Suy ngẫm (Trang 104)

Câu hỏi: Quan sát Hình 22.2 (Sơ đồ cấu tạo ngoài và cấu tạo trong của lá cây), hãy điền thông tin vào bảng để nêu rõ đặc điểm của lá phù hợp với chức năng quang hợp.

Lời giải chi tiết:

[SIÊU TIẾT KIỆM] Giấy ăn rút Topgia đa sắc cao cấp 240 tờ 4 lớp, dập vân 4D, mềm mịn, thấm hút tốt

💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất

Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên [SIÊU TIẾT KIỆM] Giấy ăn rút Topgia đa sắc cao cấp 240 tờ 4 lớp, dập vân 4D, mềm mịn, thấm hút tốt. Khám phá ngay!

Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →

  1. Phiến lá: Có dạng bản mỏng, diện tích bề mặt lớn → Giúp hấp thụ được nhiều ánh sáng mặt trời.
  2. Gân lá: Chứa hệ mạch dẫn (mạch gỗ và mạch rây) → Vận chuyển nước, chất khoáng đến lá và vận chuyển các chất hữu cơ từ lá đến các bộ phận khác.
  3. Lớp biểu bì (chứa khí khổng): Phân bố nhiều ở bề mặt lá, có khả năng đóng mở → Giúp trao đổi các khí CO2, O2 và thoát hơi nước.
  4. Tế bào thịt lá: Chứa rất nhiều lục lạp phân bố gần bề mặt trên của lá → Hấp thụ ánh sáng trực tiếp để thực hiện quá trình tổng hợp chất hữu cơ.

4. Luyện tập và Vận dụng (Trang 105)

Câu 1: Tại sao ở các đô thị đông đúc người ta thường trồng nhiều cây xanh?

Lời giải chi tiết:

Ở các đô thị nên trồng nhiều cây xanh vì các lý do sau:

  • Cây xanh thực hiện quang hợp hấp thụ khí carbon dioxide (khí gây hiệu ứng nhà kính và ô nhiễm) và giải phóng khí oxygen, giúp không khí trong lành, dễ thở hơn.
  • Lá cây có khả năng cản bụi, giảm tiếng ồn và hạ nhiệt độ môi trường, giúp không khí đô thị mát mẻ hơn.

Câu 2: Việc trồng cây trong nhà có tác dụng gì? Nên chọn những loại cây nào để trồng trong nhà?

Lời giải chi tiết:

  • Tác dụng: Giúp lọc không khí, hấp thụ các chất độc hại bay hơi từ đồ dùng, làm đẹp không gian sống, tạo cảm giác thư thái.
  • Loại cây nên chọn: Nên chọn những cây chịu bóng râm, cây quang hợp CAM hoặc cây có nhu cầu ánh sáng thấp như: Cây lưỡi hổ, cây trầu bà, cây kim tiền, cây lan ý, cây hồng phát tài… Các loại cây này ít tiêu thụ oxygen vào đêm hoặc có cơ chế hấp thụ CO2 ban đêm.

III. BÀI TẬP CỦNG CỐ TRẮC NGHIỆM VÀ TỰ LUẬN (CÓ ĐÁP ÁN)

1. Trắc nghiệm

Câu 1: Cơ quan quang hợp chủ yếu ở thực vật là:

A. Rễ cây.
B. Thân cây.
C. Lá cây.
D. Hoa.

Đáp án đúng: C. Lá cây.

Câu 2: Bào quan thực hiện chức năng quang hợp trong tế bào lá là:

A. Không bào.
B. Lục lạp.
C. Ty thể.
D. Nhân tế bào.

Đáp án đúng: B. Lục lạp.

2. Tự luận

Đề bài: Một bạn học sinh cho rằng: “Tất cả các bộ phận của cây màu xanh mới có khả năng quang hợp”. Em có đồng ý với ý kiến đó không? Giải thích vì sao.

Lời giải chi tiết:

Em không đồng ý hoàn toàn với ý kiến trên.

Giải thích:

  • Quá trình quang hợp xảy ra ở tất cả các bộ phận của cây có chứa chất diệp lục (lục lạp).
  • Thông thường lá cây có màu xanh là do chứa diệp lục. Tuy nhiên, một số loại cây có lá màu đỏ, tím (như cây huyết dụ, cây rau dền đỏ…) vẫn tiến hành quang hợp bình thường. Do trong lá của chúng ngoài diệp lục còn có các nhóm sắc tố khác (như anthocyanin) chiếm ưu thế nên che lấp màu xanh của diệp lục.
  • Một số bộ phận khác như thân cây non, quả xanh khi có chứa diệp lục cũng có khả năng quang hợp.