ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ 1 NGỮ VĂN 7 KẾT NỐI TRI THỨC CÓ ĐÁP ÁN VÀ MA TRẬN
Chào các em học sinh lớp 7! Để giúp các em ôn tập và chuẩn bị thật tốt cho kỳ thi cuối học kì 1, thầy/cô đã biên soạn bộ đề kiểm tra chuẩn cấu trúc, bám sát các bài học trong sách giáo khoa Ngữ văn 7 – Tập 1 (Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống). Đề thi đi kèm ma trận chi tiết và đáp án giải từng bước rõ ràng để các em dễ dàng đối chiếu, học tập.
I. MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ 1 NGỮ VĂN 7
Ma trận được xây dựng theo đúng định hướng đánh giá năng lực học sinh trong bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống, phân bổ theo các mức độ tư duy: Nhận biết, Thông hiểu, Vận dụng và Vận dụng cao.
| Kĩ năng | Nội dung / Đơn vị kiến thức | Mức độ đánh giá | Tổng % điểm | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Nhận biết | Thông hiểu | Vận dụng | Vận dụng cao | |||
| Đọc hiểu | Văn bản Thơ bốn chữ / năm chữ hoặc Tản văn, Tùy bút (Kết hợp kiến thức Tiếng Việt: Từ láy, Phó từ, Biện pháp tu từ) | 2 câu (1,0 đ) | 2 câu (2,0 đ) | 2 câu (3,0 đ) | 0 câu | 60% (6,0 điểm) |
| Viết | Viết bài văn biểu cảm về người hoặc sự việc (Bài 3: Cội nguồn yêu thương) hoặc Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ. | 0 | 0 | 0 | 1 bài (4,0 đ) | 40% (4,0 điểm) |
| Tổng điểm | 1,0 điểm | 2,0 điểm | 3,0 điểm | 4,0 điểm | 10 điểm (100%) | |
II. ĐỀ KIỂM TRA MINH HỌA HỌC KÌ 1 (THỜI GIAN LÀM BÀI: 90 PHÚT)
PHẦN I: ĐỌC HIỂU (6,0 ĐIỂM)
Đọc ngữ liệu sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
“Tuổi thơ tôi lắng nghe
Lời ru của mẹ hiền
Ngọt ngào như dòng suối
Mát lành qua xóm thôn.
Dù đi đâu về đâu
Lòng vẫn nhớ quê nhà
Nhớ bóng hình của mẹ
Tảo tần nuôi con xa.”
(Trích “Lời ru của mẹ” – Ngữ liệu ôn tập Ngữ văn 7)
- Câu 1 (0,5 điểm): Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào? Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ.
- Câu 2 (0,5 điểm): Tìm một từ láy và một phó từ được sử dụng trong đoạn thơ trên.
- Câu 3 (1,0 điểm): Nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật so sánh được sử dụng trong khổ thơ thứ nhất.
- Câu 4 (2,0 điểm): Đoạn thơ thể hiện tình cảm, cảm xúc gì của tác giả đối với mẹ và quê hương?
- Câu 5 (2,0 điểm): Từ nội dung đoạn thơ, em hãy viết một đoạn văn ngắn (từ 3 đến 5 câu) trình bày bài học về trách nhiệm của bản thân đối với cha mẹ.
PHẦN II: VIẾT (4,0 ĐIỂM)
Đề bài: Viết một bài văn biểu cảm về một người thân yêu nhất trong gia đình em (ông, bà, cha, mẹ, anh, chị,…).
III. ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
1. Hướng dẫn giải Phần I: Đọc hiểu (6,0 điểm)
-
Câu 1 (0,5 điểm):
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên VIET CREDIT. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →- Thể thơ: Thơ năm chữ (Thơ 5 tiếng).
- Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm.
-
Câu 2 (0,5 điểm):
- Từ láy: Ngọt ngào (hoặc tảo tần).
- Phó từ: vẫn (bổ sung ý nghĩa thời gian/trạng thái diễn tiến cho từ “nhớ”).
-
Câu 3 (1,0 điểm):
- Biện pháp so sánh: Lời ru của mẹ hiền được so sánh “ngọt ngào như dòng suối”.
- Tác dụng: Làm cho câu thơ thêm sinh động, giàu hình ảnh và nhịp điệu. Đồng thời nhấn mạnh sự êm dịu, ngọt ngào, đong đầy tình yêu thương vô bờ bến mà mẹ dành cho con qua từng lời ru.
-
Câu 4 (2,0 điểm):
- Nội dung đoạn thơ thể hiện lòng biết ơn sâu sắc, tình yêu thương thiết tha và nỗi nhớ da diết của người con dành cho người mẹ tảo tần cũng như đối với quê hương thân thương của mình.
-
Câu 5 (2,0 điểm):
Học sinh viết đoạn văn từ 3-5 câu đảm bảo các ý chính:
- Hiểu được công lao sinh thành, dưỡng dục to lớn của cha mẹ.
- Nhận thức trách nhiệm bản thân: Biết yêu thương, kính trọng, nghe lời cha mẹ.
- Hành động cụ thể: Cố gắng chăm ngoan, học giỏi, giúp đỡ cha mẹ những công việc nhà vừa sức để cha mẹ vui lòng.
2. Hướng dẫn giải Phần II: Viết (4,0 điểm)
Dàn ý chi tiết bài văn biểu cảm về người thân:
-
Mở bài (0,5 điểm):
- Giới thiệu người thân mà em muốn biểu cảm (Mẹ/Cha/Bà,…).
- Nêu ấn tượng chung và tình cảm khái quát của em dành cho người đó.
-
Thân bài (3,0 điểm):
- Bộc lộ cảm xúc gắn liền với đặc điểm của người thân:
- Cảm xúc về ánh mắt, nụ cười, giọng nói ấm áp, đôi bàn tay vất vả vì gánh nặng gia đình.
- Cảm xúc về tính cách: Sự tận tụy, hiền hậu, luôn yêu thương và chăm sóc các con hết lòng.
- Bộc lộ cảm xúc thông qua kỷ niệm đáng nhớ:
- Kể lại một kỷ niệm sâu sắc (Ví dụ: Lúc em bị ốm được mẹ chăm sóc, hoặc bài học sâu sắc mà cha dạy bảo).
- Qua kỷ niệm đó, tình cảm gắn bó, sự biết ơn và trân trọng đối với người thân càng gia tăng.
- Suy nghĩ về vai trò của người thân đối với em: Người thân là điểm tựa tinh thần vững chắc, là động lực để em vươn lên trong học tập và cuộc sống.
- Bộc lộ cảm xúc gắn liền với đặc điểm của người thân:
-
Kết bài (0,5 điểm):
- Khẳng định lại tình cảm yêu thương, kính trọng vô bờ bến dành cho người thân.
- Hứa hẹn quyết tâm học tập tốt để trở thành con ngoan, trò giỏi, làm cho người thân tự hào.
Yêu cầu tiêu chí chấm bài viết:
- Bài viết đúng thể loại văn biểu cảm (Bài 3 Ngữ văn 7 KNTT).
- Bố cục rõ ràng 3 phần, cảm xúc chân thành, tự nhiên, không gượng ép.
- Diễn đạt trôi chảy, đúng chính tả, biết sử dụng các yếu tố miêu tả và tự sự để làm nổi bật cảm xúc.