HƯỚNG DẪN SOẠN BÀI: BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN
Bộ sách: Kết nối tri thức với cuộc sống – Ngữ văn 6, Tập 1 (Bài 1: Tôi và các bạn)
Tác giả tác phẩm: Tô Hoài (Trích Truyện Dế Mèn phiêu lưu ký)
I. TRƯỚC KHI ĐỌC
Câu 1 (Trang 12 SGK Ngữ văn 6 Tập 1)
Nêu một trải nghiệm cay đắng hoặc một sai lầm khiến em hối hận và rút ra bài học cho bản thân.
Gợi ý trả lời: Mùa hè năm ngoái, vì mải chơi game, em đã nói dối mẹ là đã hoàn thành bài tập hè. Khi mẹ kiểm tra và phát hiện ra, mẹ không đánh mắng mà chỉ nhìn em với ánh mắt vô cùng thất vọng. Em cảm thấy rất ân hận và xấu hổ. Từ đó, em rút ra bài học là phải luôn trung thực và biết quản lý thời gian học tập, giải trí hợp lý.
Câu 2 (Trang 12 SGK Ngữ văn 6 Tập 1)
Kể tên một số tác phẩm viết về thế giới động vật mà em đã từng đọc.
Gợi ý trả lời: Tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu ký (Tô Hoài), Đất rừng phương Nam (Đoàn Giỏi), Chuyện con mèo dạy hải âu bay (Luis Sepúlveda)…
II. SAU KHI ĐỌC (TRẢ LỜI CÂU HỎI TRANG 19 SGK)
Câu 1 (Trang 19 SGK Ngữ văn 6 Tập 1)
Chi tiết miêu tả ngoại hình và hành động của Dế Mèn:
- Ngoại hình: Đôi càng mẫm bóng, những móng chân vát cứng cáp và nhọn xắt, cánh dài tận đuôi, đầu to và nổi từng mảng rất bướng, râu dài uốn cong hùng dũng.
- Hành động: Co cẳng lên đạp phanh phách vào các cỏ, đi đứng oai vệ, nhún nhảy, cà khịa với tất cả hàng xóm.
- Nhận xét: Dế Mèn có vẻ đẹp khỏe mạnh, cường xáng của một thanh niên niên thiếu nhưng tính cách lại kiêu ngạo, xấc xược, tự phụ về sức mạnh của mình.
Câu 2 (Trang 19 SGK Ngữ văn 6 Tập 1)
Thái độ của Dế Mèn đối với Dế Choắt và các bạn hàng xóm:
![Ô gấp gọn che nắng che mưa ô dù có lớp chống tia UV bảo vệ da LIFE+ [TẶNG KÈM túi bọc]](https://media.canva.com/1/image-placeholder.png)
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên Ô gấp gọn che nắng che mưa ô dù có lớp chống tia UV bảo vệ da LIFE+ [TẶNG KÈM túi bọc]. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →- Đối với Dế Choắt: Coi thường, khinh bỉ vẻ gầy gò, yếu ớt của Choắt; gọi bạn là “Choắt” với thái độ trêu ghẹo; từ chối giúp Choắt đào ngách thông sang nhà mình.
- Đối với các bạn hàng xóm: Trêu chọc, cà khịa chị Cốc, coi thường những người xung quanh vì cho rằng mình là nhất.
Câu 3 (Trang 19 SGK Ngữ văn 6 Tập 1)
Diễn biến vụ việc Dế Mèn trêu chị Cốc và hậu quả:
- Dế Mèn rủ Dế Choắt trêu chị Cốc nhưng Choắt sợ hãi can ngăn.
- Mèn cất tiếng hát trêu chị Cốc rồi chui tọt vào hang sâu lẩn xốn.
- Chị Cốc tức giận, nghi ngờ Dế Choắt trêu mình nên đã dùng mỏ mổ Dế Choắt đến kiệt sức.
- Hậu quả: Dế Choắt bị thương nặng và qua đời.
Câu 4 (Trang 19 SGK Ngữ văn 6 Tập 1)
Tâm trạng và hành động của Dế Mèn sau khi Dế Choắt chết:
Dế Mèn vô cùng hốt hoảng, sợ hãi và hối hận sâu sắc. Mèn nhận ra lỗi lầm nghiêm trọng của mình. Dế Mèn đã đào mộ, chôn cất Dế Choắt cẩn thận và đứng trước mộ bạn ăn ăn, suy nghĩ về bài học đường đời đầu tiên.
Câu 5 (Trang 19 SGK Ngữ văn 6 Tập 1)
Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn:
Bài học: Ở đời không nên hung hăng, xấc xược, kiêu ngạo, có óc mà không biết suy nghĩ. Sự ngông cuồng, thiếu suy nghĩ không chỉ gây hại cho bản thân mà còn có thể mang lại tai họa cho người khác.
Câu 6 (Trang 19 SGK Ngữ văn 6 Tập 1)
Đặc điểm của thể loại truyện đồng thoại được thể hiện trong văn bản:
- Nhân vật là các loài vật: Dế Mèn, Dế Choắt, Chị Cốc…
- Nhân vật vừa mang đặc tính tự nhiên của loài vật (hình dáng, thói quen sinh hoạt), vừa mang đặc điểm của con người (biết nói năng, suy nghĩ, có cảm xúc và tính cách riêng).
III. VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC
Đề bài: Viết đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) ghi lại cảm nghĩ của em về nhân vật Dế Mèn sau khi học xong đoạn trích.
Bài làm tham khảo:
Sau khi học xong đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên, nhân vật Dế Mèn đã để lại trong em nhiều ấn tượng sâu sắc. Ban đầu, Dế Mèn xuất hiện là một chú dế khỏe mạnh nhưng lại mang tính cách kiêu ngạo, xấc xược và thích bắt nạt kẻ yếu. Tuy nhiên, qua biến cố trêu chị Cốc dẫn đến cái chết đau thương của Dế Choắt, em nhận thấy Mèn đã có sự thay đổi lớn về nhận thức. Sự hối hận chân thành và nỗi đau đớn của Mèn bên mộ Dế Choắt cho thấy Mèn vẫn còn tình thương và biết sửa sai. Qua nhân vật Dế Mèn, em rút ra bài học cho bản thân là phải luôn khiêm tốn, biết yêu thương và suy nghĩ kỹ trước khi hành động.