ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ 1 MÔN NGỮ VĂN LỚP 6 – SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG
Chào các em học sinh lớp 6! Rất vui được gặp lại các em trong bài hướng dẫn ôn tập kiểm tra Học kì 1 môn Ngữ văn. Chương trình sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” giúp các em tiếp cận văn học qua các chủ đề vô cùng gần gũi như Tôi và các bạn, Gõ cửa trái tim, Yêu thương và chia sẻ, Quê hương yêu dấu, Những nẻo đường xứ sở.
Dưới đây là bộ đề thi minh họa học kì 1 chuẩn cấu trúc mới kèm theo hướng dẫn giải chi tiết từng bước. Các em hãy đọc kỹ, tự làm bài và tra cứu đáp án chuẩn xác để đạt kết quả cao nhất nhé!
PHẦN I: ĐỀ KIỂM TRA MINH HỌA HỌC KÌ 1
I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
“Một hạt mầm nằm dưới lòng đất ẩm ướt. Nó cảm thấy tối tăm và cô đơn. Một ngày nọ, nó nghe thấy tiếng mưa rơi rào rạt phía trên và tiếng nắng ấm áp gọi mời. Hạt mầm e ngại, lo lắng không biết thế giới bên ngoài ra sao. Nắng nhẹ nhàng bảo: ‘Hãy vươn lên đi nhỏ bé, bên ngoài có bầu trời xanh và làn gió mát’. Mưa rủ rê: ‘Hãy uống những giọt nước mát lành của tôi, bạn sẽ có thêm sức mạnh’.”
“Hạt mầm lấy hết lấy sự dũng cảm, cựa mình đánh thức bản thân, dùng sức đẩy lớp đất dày qua đầu. Và rồi, nó đã vươn lên khỏi mặt đất, xòe hai mầm lá xanh non mơn mởn đón chào ánh nắng mặt trời. Hạt mầm nhận ra rằng, vượt qua sự sợ hãi ban đầu chính là bước khởi đầu để đón nhận những điều tuyệt vời nhất.”
(Theo Quà tặng cuộc sống)
Câu 1 (0.5 điểm): Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là gì?
Câu 2 (0.5 điểm): Văn bản trên được kể theo ngôi thứ mấy?
Câu 3 (1.0 điểm): Tìm 02 từ láy được sử dụng trong đoạn văn thứ nhất.
Câu 4 (1.0 điểm): Xác định biện pháp tu từ được sử dụng chính trong đoạn văn và nêu tác dụng của biện pháp đó.
Câu 5 (1.0 điểm): Trong câu: “xòe hai mầm lá xanh non mơn mởn”, cụm từ “hai mầm lá xanh non mơn mởn” thuộc loại cụm từ nào (cụm danh từ, cụm động từ hay cụm tính từ)? Tìm từ trung tâm của cụm từ đó.
Câu 6 (2.0 điểm): Thông điệp sâu sắc nhất mà em rút ra được từ câu chuyện trên là gì? Viết đoạn văn từ 3 đến 5 câu trình bày suy nghĩ của em.
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên MB THỦ ĐÔ. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →II. VIẾT (4.0 điểm)
Đề bài: Viết bài văn (khoảng 400 từ) kể lại một trải nghiệm đáng nhớ của em với người thân trong gia đình (ông, bà, bố, mẹ, anh, chị, em…).
PHẦN II: HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT TỪNG BƯỚC (ĐÁP ÁN CHUẨN)
1. ĐÁP ÁN PHẦN ĐỌC HIỂU
Câu 1:
- Phương pháp giải: Nhận biết các phương thức biểu đạt (tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận…). Câu chuyện có cốt truyện và nhân vật nên phương thức chính là tự sự.
- Đáp án: Phương thức biểu đạt chính là Tự sự.
Câu 2:
- Phương pháp giải: Xem người kể chuyện xưng là gì (xưng “tôi” -> ngôi thứ nhất; giấu mình, gọi tên nhân vật -> ngôi thứ ba).
- Đáp án: Văn bản được kể theo Ngôi thứ ba.
Câu 3:
- Phương pháp giải: Từ láy là từ phức do các tiếng lặp lại toàn bộ hoặc một phần âm thanh (theo kiến thức Bài 1: Tôi và các bạn).
- Đáp án: Hai từ láy trong đoạn 1 là: ẩm ướt (hoặc rào rạt, nhẹ nhàng). Các em chỉ cần viết đúng 2 từ.
Câu 4:
- Phương pháp giải: Nhận diện phép Nhân hóa (gán hành động, lời nói của người cho vật) và phân tích tác dụng.
- Đáp án:
- Biện pháp tu từ: Nhân hóa (Nắng, Mưa, Hạt mầm biết nói chuyện, biết e ngại, trò chuyện như con người).
- Tác dụng: Làm cho hình ảnh hạt mầm, nắng và mưa trở nên sinh động, gần gũi, có hồn; giúp câu chuyện thêm hấp dẫn đối với người đọc.
Câu 5:
- Phương pháp giải: Vận dụng kiến thức về Cụm từ (Bài 3: Yêu thương và chia sẻ).
- Đáp án:
- Cụm từ “hai mầm lá xanh non mơn mởn” là Cụm danh từ.
- Từ trung tâm là danh từ: mầm lá (hoặc mầm).
Câu 6:
- Phương pháp giải: Rút ra bài học cho bản thân và viết đoạn văn đúng số câu quy định.
- Đáp án tham khảo:
Thông điệp sâu sắc nhất rút ra từ câu chuyện là chúng ta cần phải dũng cảm vượt qua sự sợ hãi và khó khăn ban đầu để vươn tới thành công. Cuộc sống luôn ẩn chứa nhiều thử thách, nhưng nếu không bước ra khỏi vùng an toàn, ta sẽ không thể trưởng thành và khám phá được những điều tốt đẹp. Hãy luôn tin tưởng vào bản thân và mạnh dạn vươn lên như hạt mầm nhỏ nhé!
2. HƯỚNG DẪN LẬP DÀN Ý VÀ BÀI VIẾT MẪU PHẦN VIẾT
Theo định hướng chương trình Ngữ văn 6 – Sách Kết nối tri thức, kiểu bài Kể lại một trải nghiệm đáng nhớ yêu cầu học sinh kể theo ngôi thứ nhất (“tôi”), nêu rõ thời gian, địa điểm, diễn biến sự việc và cảm xúc của bản thân.
A. Dàn ý chi tiết các bước:
- Mở bài: Giới thiệu chung về trải nghiệm đáng nhớ với người thân (Là trải nghiệm gì? Với ai? Khi nào?).
- Thân bài:
- Kể lại hoàn cảnh xảy ra câu chuyện (Thời gian, không gian, những người tham gia).
- Diễn biến của sự việc từ bắt đầu, phát triển đến cao trào (Sự việc xảy ra như thế nào? Người thân đã nói gì, làm gì? Bản thân em có suy nghĩ hay cảm xúc gì?).
- Kết quả của sự việc đó.
- Kết bài: Nêu ý nghĩa của trải nghiệm đó đối với bản thân và tình cảm dành cho người thân.
B. Bài làm mẫu tham khảo:
Trong cuộc sống, mỗi trải nghiệm đi qua đều để lại cho chúng ta những bài học quý giá. Đáng nhớ nhất đối với tôi là kỉ niệm cùng mẹ chăm sóc vườn hoa trước nhà vào một ngày cuối tuần mùa thu năm ngoái.
Hôm đó là một sáng chủ nhật mát mẻ, mẹ đã rủ tôi ra vườn để dọn cỏ và trồng thêm những gốc hoa mười giờ mới. Ban đầu, tôi khá uể oải vì chỉ muốn ngủ nướng. Nhưng thấy mẹ lụi hụi một mình dưới nắng nhẹ, tôi liền chạy ra phụ giúp. Mẹ nhẹ nhàng hướng dẫn tôi cách xới đất sao cho tơi xốp, cách nhổ sạch tận gốc những cây cỏ dại bám chặt dưới lòng đất. Tay tôi lấm lem bùn đất, mồ hôi bắt đầu rịn ra trên trán, nhưng cảm giác được làm việc cùng mẹ thật ấm áp.
Sự việc đáng nhớ nhất là khi tôi vô tình làm gãy một cành hoa hồng nhỏ mà mẹ rất thích. Tôi lo lắng, sợ hãi chờ đợi một lời trách mắng. Nhưng thật bất ngờ, mẹ không hề tức giận. Mẹ ôm lấy tôi, xoa đầu và nhẹ nhàng bảo: “Không sao đâu con, cành hoa gãy rồi nhưng nếu con đem giâm xuống đất ẩm, chăm sóc cẩn thận, nó sẽ mọc thành một cây hoa mới đấy!”. Lời nói nhẹ nhàng của mẹ khiến tôi vừa xúc động vừa vô cùng biết ơn. Hai mẹ con sau đó đã cùng nhau giâm cành hoa gãy xuống góc vườn.
Chỉ vài tuần sau, cành hoa ấy thực sự đã đâm chồi xanh nón. Trải nghiệm nho nhỏ ấy giúp tôi nhận ra tình yêu thương bao la và sự bao dung của mẹ. Qua đó, tôi cũng học được bài học về sự kiên nhẫn và biết trân trọng lao động. Tôi tự hứa sẽ luôn ngoan ngoãn, vâng lời để mẹ luôn được vui lòng.
Lời khuyên từ giáo viên: Khi làm bài kiểm tra Học kì 1 Ngữ văn 6, các em chú ý trình bày sạch đẹp, giữ đúng chính tả, xác định đúng yêu cầu của phần Đọc hiểu và viết đủ 3 phần (Mở bài, Thân bài, Kết bài) cho phần Tập làm văn nhé. Chúc các em đạt điểm cao trong kì thi sắp tới!