HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP VÀ ÔN THI BÀI 31: HỆ TIÊU HÓA Ở NGƯỜI (KHTN 8 – SÁCH CÁNH DIỀU)
Chào các em học sinh Lớp 8 thân mến! Thầy/Cô rất vui được đồng hành cùng các em trong bài học hôm nay. Hệ tiêu hóa đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự sống của cơ thể. Để giúp các em nắm chắc kiến thức, dễ dàng làm bài tập về nhà cũng như đạt điểm tối đa trong các bài kiểm tra, Thầy/Cô đã biên soạn bài hướng dẫn giải chi tiết từng bước dưới đây.
I. TÓM TẮT KIẾN THỨC TRỌNG TÂM CẦN GHI NHỚ
- Cấu tạo Hệ tiêu hóa: Gồm hai phần chính là ống tiêu hóa (miệng, thực quản, dạ dày, ruột nhỏ, ruột già, hậu môn) và các tuyến tiêu hóa (tuyến nước bọt, tuyến gan, tuyến mật, tuyến tụy, tuyến ruột).
- Chức năng: Biến đổi thức ăn thành các chất dinh dưỡng đơn giản mà cơ thể hấp thụ được, đồng thời thải các chất cặn bã ra ngoài.
- Quá trình tiêu hóa: Bao gồm biến đổi cơ học (nhai, nghiền, đảo trộn, co bóp) và biến đổi hóa học (nhờ sự tác động của các enzyme tiêu hóa).
- Bảo vệ hệ tiêu hóa: Ăn uống hợp vệ sinh, ăn đúng giờ, nhai kỹ, hạn chế chất kích thích và thức ăn lên men, duy trì tinh thần vui vẻ.
II. HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT BÀI TẬP SGK KHTN 8 CÁNH DIỀU (BÀI 31)
Câu 1 (Trang 144 SGK KHTN 8 Cánh diều): Quan sát hình ảnh hệ tiêu hóa ở người và nêu tên các cơ quan thuộc ống tiêu hóa và tuyến tiêu hóa.
Phương pháp giải: Quan sát sơ đồ Cấu tạo hệ tiêu hóa ở người trong SGK, phân loại các cơ quan theo hai nhóm: cơ quan mà thức ăn đi qua (ống tiêu hóa) và cơ quan tiết dịch tiêu hóa (tuyến tiêu hóa).
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Liệt kê các cơ quan thuộc ống tiêu hóa (theo thứ tự di chuyển của thức ăn):
- Khoang miệng
- Hầu (họng)
- Thực quản
- Dạ dày
- Ruột nhỏ
- Ruột già
- Hậu môn
Bước 2: Liệt kê các cơ quan thuộc tuyến tiêu hóa:
- Tuyến nước bọt
- Tuyến gan (và túi mật)
- Tuyến tụy
- Các tuyến nhỏ nằm trên thành dạ dày và thành ruột (tuyến vị, tuyến ruột)
Câu 2 (Trang 146 SGK KHTN 8 Cánh diều): Giải thích vì sao khi ăn rau sống không rửa sạch, chúng ta dễ bị nhiễm bệnh giun sán hoặc rối loạn tiêu hóa?
Phương pháp giải: Vận dụng kiến thức về an toàn vệ sinh thực phẩm và tác nhân gây bệnh tiêu hóa.
Lời giải chi tiết:
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên VIET CREDIT. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Rau sống trồng dưới đất thường được tưới bằng nguồn nước tự nhiên hoặc phân bón. Khi không được rửa sạch tỉ mỉ:
- Nhiễm giun sán: Trứng giun, sán bám trên bề mặt lá rau sẽ theo thức ăn đi vào ống tiêu hóa. Khi gặp điều kiện thích hợp trong ruột người, trứng nở thành giun sán gây bệnh, lấy cắp chất dinh dưỡng của cơ thể.
- Rối loạn tiêu hóa: Rau chưa sạch chứa nhiều vi khuẩn, nấm mốc hoặc tồn dư thuốc bảo vệ thực vật. Khi vào dạ dày và ruột, chúng tiết ra độc tố hoặc làm tổn thương niêm mạc ruột, gây ra các triệu chứng đau bụng, tiêu chảy, ngộ độc.
III. BÀI TẬP CỦNG CỐ VÀ LUYỆN THI KHTN 8 (CÓ ĐÁP ÁN)
Bài tập 1 (Câu hỏi trắc nghiệm): Cơ quan nào sau đây vừa diễn ra quá trình tiêu hóa cơ học mạnh mẽ nhất, vừa có sự biến đổi hóa học protein?
A. Ruột già
B. Ruột nhỏ
C. Dạ dày
D. Khoang miệng
Đáp án đúng: C
Giải thích từng bước: Dạ dày có lớp cơ thành dạ dày rất dày (gồm cơ dọc, cơ vòng, cơ chéo) nên sự co bóp, nghiền nát thức ăn (tiêu hóa cơ học) diễn ra mạnh mẽ nhất. Tại đây, enzyme pepsin trong dịch vị cũng bắt đầu phân cắt protein thành các chuỗi peptide ngắn (tiêu hóa hóa học).
Bài tập 2 (Câu hỏi tự luận vận dụng cao): Tại sao người ta khuyên “Nhai kỹ no lâu”, xét dưới góc độ sinh học của hệ tiêu hóa?
Lời giải chi tiết:
Lời khuyên này hoàn toàn có cơ sở khoa học dựa trên hai lý do chính:
- Tăng hiệu quả tiêu hóa: Khi nhai kỹ, răng sẽ xé nghiền thức ăn thành các hạt rất nhỏ. Việc này làm tăng diện tích tiếp xúc giữa thức ăn với các enzyme tiêu hóa trong nước bọt, dạ dày và ruột, giúp thức ăn được biến đổi hoàn toàn và cơ thể hấp thụ tối đa dinh dưỡng.
- Giảm áp lực cho dạ dày: Thức ăn được nghiền mịn ở khoang miệng sẽ giúp dạ dày bớt phải co bóp mạnh, phòng tránh bệnh đau dạ dày. Đồng thời, tín hiệu no được truyền lên não kịp thời giúp chúng ta ăn vừa đủ và cảm thấy no lâu hơn.
IV. MẸO HỌC VÀ LÀM BÀI ĐẠT ĐIỂM CAO
Để đạt điểm 9, 10 bài kiểm tra chương Hệ tiêu hóa, các em nhớ thuộc lòng sơ đồ đường đi của thức ăn và vai trò của từng loại enzyme (ví dụ: Amylase phân giải tinh bột, Pepsin phân giải Protein, Lipase phân giải Lipid). Đừng quên liên hệ kiến thức bài học với bản thân như thói quen rửa tay trước khi ăn và ăn uống lành mạnh nhé!
Chúc các em luôn học tốt môn Khoa học tự nhiên 8!