HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT BÀI 14: KHỐI LƯỢNG RIÊNG – KHTN 8 (CHÂN TRỜI SÁNG TẠO)
Chào các em học sinh! Thầy/cô gửi đến các em bản hướng dẫn giải chi tiết và phương pháp giải các dạng bài tập trọng tâm trong Bài 14: Khối lượng riêng (Bộ sách Chân trời sáng tạo). Bài viết được trình bày chuẩn xác, rõ ràng từng bước (Step-by-step) giúp các em dễ dàng ghi chép, tiếp thu bài học và ôn thi đạt kết quả cao nhất.
I. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ CÔNG THỨC TRỌNG TÂM
Để giải chính xác các bài tập, các em cần thuộc lòng các kiến thức căn bản sau:
- 1. Định nghĩa: Khối lượng riêng của một chất là khối lượng của một đơn vị thể tích chất đó.
- 2. Công thức tính khối lượng riêng:
D = m / V
Trong đó:
- D: Khối lượng riêng (đơn vị: kg/m³ hoặc g/cm³).
- m: Khối lượng của vật (đơn vị: kg hoặc g).
- V: Thể tích của vật (đơn vị: m³ hoặc cm³).
- 3. Công thức suy ra:
- Tính khối lượng: m = D × V
- Tính thể tích: V = m / D
- 4. Quy đổi đơn vị quan trọng:
- 1 g/cm³ = 1000 kg/m³
- 1 m³ = 1 000 000 cm³ = 1 000 000 mL = 1 000 L
II. HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP SGK CHÂN TRỜI SÁNG TẠO (TRANG 71)
Bài 1 (Trang 71 SGK KHTN 8):
Đề bài: Một khối sắt có thể tích 0,002 m³ và khối lượng là 15,6 kg. Tính khối lượng riêng của sắt.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tóm tắt đề bài
- V = 0,002 m³
- m = 15,6 kg
- D = ? (kg/m³)
Bước 2: Trình bày lời giải
Khối lượng riêng của khối sắt là:
Áp dụng công thức: D = m / V
Thay số vào công thức: D = 15,6 / 0,002 = 7 800 (kg/m³)
Bước 3: Kết luận
Vậy khối lượng riêng của sắt là 7 800 kg/m³.
Bài 2 (Trang 71 SGK KHTN 8):
Đề bài: Tính khối lượng của một khối đá hoa cương hình hộp chữ nhật có kích thước dài 2 m, rộng 1 m, cao 0,5 m. Biết khối lượng riêng của đá hoa cương là 2 750 kg/m³.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tóm tắt đề bài
- Chiều dài a = 2 m
- Chiều rộng b = 1 m
- Chiều cao c = 0,5 m
- D = 2 750 kg/m³
- m = ? (kg)
Bước 2: Trình bày lời giải
Thể tích của khối đá hoa cương hình hộp chữ nhật là:
V = a × b × c = 2 × 1 × 0,5 = 1 (m³)
Khối lượng của khối đá hoa cương là:
Áp dụng công thức suy ra: m = D × V
Thay số: m = 2 750 × 1 = 2 750 (kg)
![[SIÊU TIẾT KIỆM] Giấy ăn rút Topgia đa sắc cao cấp 240 tờ 4 lớp, dập vân 4D, mềm mịn, thấm hút tốt](https://media.canva.com/1/image-placeholder.png)
💡 Gợi ý lựa chọn tốt nhất cho: Sản Phẩm Đề Xuất
Đang có chương trình ưu đãi và giảm giá độc quyền trên [SIÊU TIẾT KIỆM] Giấy ăn rút Topgia đa sắc cao cấp 240 tờ 4 lớp, dập vân 4D, mềm mịn, thấm hút tốt. Khám phá ngay!
Xem Chi Tiết & Nhận Ưu Đãi →Bước 3: Kết luận
Vậy khối lượng của khối đá hoa cương là 2 750 kg.
III. BÀI TẬP TỰ LUYỆN DẠNG ĐỀ THI VÀ ĐÁP ÁN MẪU
Dạng 1: Đổi đơn vị và xác định tên chất
Đề bài: Một vật thể làm bằng kim loại màu vàng có khối lượng 193 g và thể tích 10 cm³. Hãy tính khối lượng riêng của kim loại đó theo đơn vị kg/m³ và cho biết vật đó làm bằng chất gì? (Biết khối lượng riêng của Vàng là 19 300 kg/m³, của Đồng là 8 900 kg/m³).
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tóm tắt đề bài
- m = 193 g = 0,193 kg
- V = 10 cm³ = 0,00001 m³
- D = ? (kg/m³)
Bước 2: Trình bày lời giải
Khối lượng riêng của kim loại làm nên vật là:
Áp dụng công thức: D = m / V = 0,193 / 0,00001 = 19 300 (kg/m³)
(Hoặc học sinh có thể tính theo đơn vị g/cm³: D = 193 / 10 = 19,3 g/cm³, sau đó nhân với 1000 ra 19 300 kg/m³).
Bước 3: Nhận xét và kết luận
So sánh kết quả thu được với bảng khối lượng riêng chuẩn, ta thấy D = 19 300 kg/m³ trùng với khối lượng riêng của Vàng.
Vậy vật thể trên làm bằng Vàng nguyên chất.
Dạng 2: Bài tập đo khối lượng riêng chất lỏng bằng ống nghiệm/bình chia độ
Đề bài: Một học sinh tiến hành đo khối lượng riêng của dầu ăn theo các bước sau:
- Đo khối lượng cốc thủy tinh rỗng thu được m1 = 100 g.
- Đổ 200 mL dầu ăn vào cốc rồi cân khối lượng của cả cốc và dầu ăn thu được m2 = 260 g.
Hãy xác định khối lượng riêng của dầu ăn theo đơn vị kg/m³.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tóm tắt và đổi đơn vị
- Khối lượng cốc m1 = 100 g
- Khối lượng (cốc + dầu) m2 = 260 g
- Thể tích dầu V = 200 mL = 200 cm³ = 0,0002 m³
Bước 2: Trình bày lời giải
Khối lượng của lượng dầu ăn có trong cốc là:
m = m2 – m1 = 260 – 100 = 160 (g) = 0,16 (kg)
Khối lượng riêng của dầu ăn là:
D = m / V = 0,16 / 0,0002 = 800 (kg/m³)
Bước 3: Kết luận
Vậy khối lượng riêng của dầu ăn đo được là 800 kg/m³.
IV. NHỮNG LƯU Ý QUAN TRỌNG KHI LÀM BÀI THI KHTN 8
- Sự đồng bộ đơn vị: Khi áp dụng công thức D = m / V, nếu m dùng kg thì V bắt buộc dùng m³. Nếu m dùng g thì V dùng cm³. Không được để lệch đơn vị (như kg đi với cm³).
- Không quên tóm tắt: Viết tóm tắt trước khi giải giúp các em tránh sai sót khi đổi đơn vị và chọn đúng công thức.
- Ghi rõ đơn vị cuối đáp số: Tránh mất điểm trình bày vì quên ghi đơn vị ở câu kết luận.