BÀI 1: VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI CHÂU ÂU
Chào các em học sinh. Dưới đây là bài hướng dẫn chi tiết giải các câu hỏi và bài tập trong SGK Lịch sử và Địa lí 7 – Phần Địa lí, Bài 1: Vị trí địa lí và phạm vi châu Âu thuộc bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống. Các em hãy chú ý dõi theo để hoàn thành bài ghi và nắm vững kiến thức nhé.
I. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM CẦN NẮM VỮNG
- Vị trí địa lí: Châu Âu là bộ phận phía tây của lục địa Á – Âu. Lãnh thổ đất liền kéo dài từ khoảng vĩ độ 36°B đến 71°B, nằm hoàn toàn ở bán cầu Bắc.
- Tiếp giáp:
- Phía Bắc giáp Bắc Băng Dương.
- Phía Tây giáp Đại Tây Dương.
- Phía Nam giáp Địa Trung Hải.
- Phía Đông ngăn cách với châu Á bởi ranh giới tự nhiên là dãy U-ran (Ural).
- Phạm vi lãnh thổ và hình dạng:
- Diện tích: Châu Âu có diện tích khoảng 10 triệu km², chiếm trên 6,6% diện tích đất nổi trên Trái Đất (chỉ lớn hơn châu Đại Dương).
- Hình dạng: Đường bờ biển dài khoảng 43.000 km, bị cắt xẻ mạnh, tạo thành nhiều bán đảo, biển và vịnh biển ăn sâu vào đất liền.
II. HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI TRONG SÁCH GIÁO KHOA
Câu hỏi mục 1 (Trang 97 SGK Lịch sử và Địa lí 7)
Đề bài: Dựa vào thông tin trong bài và hình 1, hãy:
1. Trình bày đặc điểm vị trí địa lí và phạm vi châu Âu.
2. Nêu đặc điểm hình dạng và kích thước châu Âu.
Lời giải chi tiết:
1. Đặc điểm vị trí địa lí và phạm vi châu Âu:
Châu Âu nằm ở phía tây lục địa Á – Âu, nằm hoàn toàn ở bán cầu Bắc. Tọa độ địa lí phần đất liền nằm trong khoảng từ vĩ độ 36°B đến 71°B. Vị trí tiếp giáp cụ thể:
- Phía Bắc giáp Bắc Băng Dương.
- Phía Tây giáp Đại Tây Dương.
- Phía Nam giáp Địa Trung Hải.
- Phía Đông giáp châu Á với ranh giới tự nhiên là dãy núi U-ran.
2. Đặc điểm hình dạng và kích thước châu Âu:
- Kích thước: Diện tích châu Âu khoảng 10 triệu km², là châu lục có diện tích nhỏ thứ hai thế giới (chỉ lớn hơn châu Đại Dương).
- Hình dạng: Lãnh thổ trông như một bán đảo nhô ra phía tây của lục địa Á – Âu. Bờ biển bị cắt xẻ mạnh, đường bờ biển kéo dài tới 43.000 km, hình thành nhiều bán đảo lớn, biển và vịnh biển ăn sâu vào nội địa.
III. HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
Bài tập Luyện tập (Trang 97 SGK)
Đề bài: Xác định trên bản đồ Hình 1 các biển và bán đảo lớn của châu Âu.
Lời giải chi tiết:
Quan sát bản đồ Tự nhiên châu Âu (Hình 1 – Trang 96 SGK Kết nối tri thức), các em tiến hành xác định và chỉ ra tên các biển, bán đảo lớn như sau:
- Các biển lớn: Biển Na Uy, Biển Bắc, Biển Ban-tích (Baltic), Biển Măng-shơ (English Channel), Biển Địa Trung Hải, Biển Đen (Hắc Hải), Biển Cax-pi (Caspian).
- Các bán đảo lớn: Bán đảo Xcan-đi-na-vi (Scandinavia), bán đảo I-bê-rích (Iberian), bán đảo I-ta-li-a (Italian), bán đảo Ban-căng (Balkan).
Bài tập Vận dụng (Trang 97 SGK)
Đề bài: Sưu tầm thông tin về đường bờ biển của châu Âu và cho biết đường bờ biển bị cắt xẻ mạnh ảnh hưởng như thế nào đến khí hậu châu Âu.
Lời giải chi tiết:
Thông tin về đường bờ biển châu Âu: Đường bờ biển châu Âu dài khoảng 43.000 km. Do khối núi cổ bị nứt vỡ và xói mòn mạnh qua thời gian dài, bờ biển châu Âu thuộc loại bị cắt xẻ phức tạp bậc nhất thế giới, tạo thành hệ thống các vịnh biển, biển nội địa và bán đảo vô cùng đa dạng.
Ảnh hưởng đến khí hậu:
- Do đường bờ biển bị cắt xẻ mạnh, các vịnh biển và biển ăn sâu vào trong đất liền làm cho khối không khí ẩm từ đại dương (Đại Tây Dương) dễ dàng xâm nhập sâu vào nội địa.
- Kết quả là đa số khu vực ở châu Âu có khí hậu ôn hòa, ẩm ướt, biên độ nhiệt năm nhỏ và ít chịu ảnh hưởng của hiện tượng hoang mạc hóa hay khí hậu lục địa khắc nghiệt so với các khu vực khác cùng vĩ độ.