HƯỚNG DẪN HỌC BÀI 19: N n – Nh nh (TIẾNG VIỆT 1 – KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG)
Chào các bậc phụ huynh! Bài 19 trong chương trình Tiếng Việt 1 bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống giúp các em học sinh làm quen, nhận biết và phát âm chuẩn xác hai âm mới: âm N (n) và âm Nh (nh). Đồng thời, bài học hướng dẫn các em tập đọc các từ, câu ứng dụng và rèn kỹ năng viết chữ đúng độ cao, nét nối. Dưới đây là bài hướng dẫn chi tiết từng bước giúp phụ huynh đồng hành cùng con học tập hiệu quả tại nhà.
PHẦN 1: HƯỚNG DẪN HỌC VẦN VÀ ĐÁNH VẦN CHUẨN XÁC
1. Học âm và chữ N, n
Nhận diện chữ: Chữ n gồm một nét móc xuôi và một nét móc hai đầu.
Cách phát âm âm N: Phụ huynh hướng dẫn bé đặt đầu lưỡi chạm vào vòm miệng cứng phía trên, sau đó bật nhẹ hơi ra qua đường mũi để tạo âm “nờ”.
Mô hình đánh vần từ khóa:
- Âm chính: Âm n đứng trước, âm ơ đứng sau.
- Đánh vần: nờ – ơ – nơ.
- Đọc trơn: nơ (Ví dụ: cái nơ).
2. Học âm và chữ Nh, nh
Nhận diện chữ: Chữ nh là chữ ghép, gồm chữ n đứng trước nối liền với chữ h đứng sau.
Cách phát âm âm Nh: Phụ huynh hướng dẫn con ép áp mặt lưỡi vào ngạc cứng, đẩy hơi qua cả miệng và mũi để tạo âm “nhờ”.
Mô hình đánh vần từ khóa:
- Phân tích tiếng: Âm nh đứng trước, âm a đứng sau, thanh huyền đặt trên đầu âm a.
- Đánh vần: nhờ – a – nha – huyền – nhà.
- Đọc trơn: nhà (Ví dụ: ngôi nhà).
3. Luyện đọc các từ ứng dụng trong bài
Phụ huynh hướng dẫn bé đánh vần từng tiếng, sau đó đọc trơn từng từ theo quy trình:
- ca nô: cờ – a – ca / nờ – ô – nô -> ca nô
- nơ đỏ: nờ – ơ – nơ / đờ – o – đo – hỏi – đỏ -> nơ đỏ
- nho tím: nhờ – o – nho / tờ – im – tim – sắc – tím -> nho tím
- nhà gỗ: nhờ – a – nha – huyền – nhà / gờ – ô – gô – ngã – gỗ -> nhà gỗ
PHẦN 2: LUYỆN ĐỌC CÂU ỨNG DỤNG
Mẫu câu trong sách giáo khoa: “Mẹ đi chợ mua nho tím, mua nơ đỏ cho Hà.”
Các bước hướng dẫn bé đọc câu:
- Bước 1 (Tìm âm mới): Yêu cầu bé quan sát câu và chỉ ra các tiếng chứa âm n hoặc nh vừa học (tiếng nho có âm nh, tiếng nơ có âm n).
- Bước 2 (Đánh vần tiếng khó): Cho bé đánh vần nhẩm các tiếng: nhờ – o – nho / nờ – ơ – nơ.
- Bước 3 (Đọc ngắt hơi): Hướng dẫn bé đọc từng cụm từ: “Mẹ đi chợ / mua nho tím, / mua nơ đỏ / cho Hà.”
- Bước 4 (Đọc trơn toàn câu): Cho bé đọc lại toàn bộ câu từ 2 đến 3 lần một cách tự nhiên, dừng nghỉ đúng ở dấu phẩy và dấu chấm.
PHẦN 3: HƯỚNG DẪN TẬP VIẾT CHI TIẾT (STEP-BY-STEP)
1. Viết chữ n
- Độ cao: 2 ly (3 đường kẻ ngang).
- Cách viết:
+ Bước 1: Đặt bút giữa đường kẻ 2 và đường kẻ 3, viết nét móc xuôi chạm đường kẻ 1 thì dừng lại.
+ Bước 2: Từ điểm dừng bút của nét 1, rê bút lên gần đường kẻ 2 để viết tiếp nét móc hai đầu, dừng bút ở đường kẻ 2.
2. Viết chữ nh
- Độ cao: Chữ n cao 2 ly, chữ h cao 5 ly.
- Cách viết:
+ Bước 1: Viết chữ n hoàn chỉnh như hướng dẫn trên.
+ Bước 2: Từ điểm dừng bút của chữ n ở đường kẻ 2, rê bút nối liền nét viết nét khuyết trên của chữ h (cao 5 ly).
+ Bước 3: Viết tiếp nét móc hai đầu của chữ h và dừng bút tại đường kẻ 2.
3. Viết từ ứng dụng: nơ, nhà
- Từ “nơ”: Viết chữ n, từ điểm dừng bút nối liền sang nét viết chữ ơ, nét râu chữ ơ viết nhỏ gọn phía trên bên phải.
- Từ “nhà”: Viết chữ nh, nối nét sang chữ a. Nhấc bút viết dấu huyền ngay trên đầu chữ a (không chạm vào chữ a).
PHẦN 4: BÀI TẬP CỦNG CỐ VÀ ĐÁP ÁN CHUẨN
Bài 1: Nối chữ với hình ảnh tương ứng
Cho các từ: cái nơ, ngôi nhà, chùm nho, ca nô nối với hình ảnh tương ứng trong vở bài tập.
Đáp án:
- Hình chiếc nơ -> Nối với từ cái nơ
- Hình ngôi nhà -> Nối với từ ngôi nhà
- Hình chùm nho -> Nối với từ chùm nho
- Hình chiếc ca nô -> Nối với từ ca nô
Bài 2: Điền “n” hoặc “nh” vào chỗ trống
a) quả …o
b) cái …ơ
c) …à gỗ
Đáp án:
a) quả nho
b) cái nơ
c) nhà gỗ
Bài 3: Trò chơi tìm từ có âm N và Nh trong thực tế
Phụ huynh đố bé tìm 2 từ xung quanh nhà có chứa âm n hoặc nh.
Gợi ý đáp án cho phụ huynh khen bé:
- Âm n: nón (nón lá), nụ (nụ hoa), nồi (cái nồi), nếp (gạo nếp).
- Âm nh: nhím (con nhím), nhẫn (nhẫn vàng), nhà (ngôi nhà), nhìn (quan sát).
Lời khuyên dành cho phụ huynh: Mỗi buổi học vần chỉ nên kéo dài từ 20 đến 25 phút. Phụ huynh nên kết hợp vừa đọc vừa chỉ tay vào chữ để bé định hình mặt chữ tốt hơn. Đừng quên dành những lời khen ngợi khi con đọc đúng hoặc viết đẹp nhé!